Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-10-28T10:09:25.495820+00:00

Мошен тавн дегтр: Числа

Мошен тавн дегтр: Числа

1. Нүр үг

1. Числа

1. Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

2. Кезәңк делкә

3. Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Нүр үг

НҮР ҮГ

Күндтә умшачнр!

Библин түрүләд бичгдсн тавн дегтр хальмг келнд барлгдҗана. Эннь «Хуучн бооцана» негдгч әңгнь гиҗ христианмуд тоолна. Хуучн цагас авн эн дегтр бичсн күн Моше. Тегәд Мошен бичсн тавн дегтрлә тадн ода таньлдҗанат. Евреймүд эн дегтрмүдиг «Мошен Закана дегтр» гиҗ нерәднә, бас «Тора» – «заавр» эс гиҗ «сурһмҗ».

«Мошен тавн дегтр» Библьд кевтән эклцнь болн һол төрнь болҗана. Тегәд делкә болн күн яһҗ үүдснә, килнц яһҗ эклснә болн зовлңгин тускар, Бурхн күн хойрин хоорндк хәрлцәнә тускар болн әмтн яһҗ нег-негнләһән хәрлцә бәрҗәснә тускар бичәтә. Бурхн Эврәннь улсла Бооца кенә, теднд зааврмуд өгнә.

Эн тавн дегтрәс түрүләд хальмг келнд «Эклц» дегтр орчулгдла (2005 җ.). Наадк дөрвн дегтр 2017–2022-гч җилмүдт орчулгдв.

Орчуллһна көдлмш хуучн еврейин (Масорет) бичврәс кегдлә. Нег зүсн янзла эс зөвшәрсн үгмүд халхин чилгчәр цәәлһгдҗәнә. Дегтрин сүл халхд тәәлвртә ахр толь барлгдв. Тенд зәрм шишлң хуучна үгмүд болн санан тодрхаһар цәәлһгдв.

Библь орчуллһна Институт орчулачнрт, редактормудт, ик көдлмшт орлцсн эрдмчнрт болн дегтр барлхд дөңгән күргсн улст ик ханлтан өргҗәнә.

Хальмг келн-улст Мошен бичсн тавн дегтр төрскн келәрн умшхд, кезәңк әмтнә җирһл медхд соньн болх гиҗ сангдна. Нарт-делкәд олн келн-улс дунд Библь хамгин икәр умшгддг дегтр. Ода тиим дегтриг умшач болһн умшҗ чадҗана.

Библь орчуллһна Институт

Числа

Числа

1. Нүр үг

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

17. 17

18. 18

19. 19

20. 20

21. 21

22. 22

23. 23

24. 24

25. 25

26. 26

27. 27

28. 28

29. 29

30. 30

31. 31

32. 32

33. 33

34. 34

35. 35

36. 36

Нүр үг

Әмтнә то авлһн

Эн «Әмтнә то авлһн» гидг дегтрин эклцднь Египетәс Канан тал йовҗ йовсн Израилин улсиг тоолад бүртклһнә бичвр кеснә тускар келгдҗәнә. Еврей келәр бичгдсн «Көдәд» гидг дегтрт тер цагт болсн йовдлын тускар бичгдҗ.

Синай уул деер Бурхн Израилин улст Эврәннь Закаһан өгснә хөөн дәәнд орҗ чадх теднә залу улсиг Моше тоолҗ бичҗ авв. Левитмүдиг салу тоолв. Бурхна зааврар цааранднь Заканд зәрм немлт орулгдв. Олн-әмтн Деед Эзнә өгх болсн һазрт нүүҗ одхд белн бәәсмн (1-9 бөлгүд).

Болв Израилин улс Кадеш-Барнеа (Канана һазрин меҗән хаҗуд) тал өөрдәд ирхләрн өгх болсн һазрт орхасн әәцхәв. Тедн туршулд одсн әмтнә келснд иткв. Тегәд һаң халун көдәһәр 40 җилин туршарт тенәд йовцхав (10-20 бөлгүд). Израилин соңсхвр уга улсин үйнр көдә һазрт үкхләг, наадк әмтн дарунь Канана хаҗудк һазриг эзлцхәв. Тегәд Йордан һолын зүн үзг талас тедн Моав орн-нутгт күрв (21-36 бөлгүд). Тер җилмүдин туршарт Израилин улс кесг дәкҗ Мошен өмнәс буцад, Бурхиг гемшәҗәв. Зуг Израилин улсиг соңсхвр угаднь засглв чигн, Деед Эзн Эврәннь шүүҗ авсн улстан итклтә билә. Терүнә өгх болсн һазртан күргхин төлә, теднд килмҗән күргәд, дәәсән цугтаһинь диилх чидл өгв.

1

Израилин улсиг тоолҗ бичлһн

1^1Хойрдгч сарин түрүн өдр, Израилин улс Египетәс һарад йовсна хойрдгч җилднь, Синайин көдәд Харһлтын Шатрт Деед Эзн Мошед келнә:+

2– Израилин цуг хамцана улсиг уңг-тохмарнь, өрк-бүл болһинь тоолҗ бичҗ автн. Залусиг нерәрнь тоолад цугтаһинь бичтн,+
3Израилин улсиг цугтаһинь 20 настаһаснь деегшән бу-селм дааҗ чадхинь. Ахарон тадн хойр тедниг баг-багарнь бүрткҗ бичҗ авх зөвтәт. 4Отг болһнас таднд нег күн дөң болх. Тедн уңг-тохмин һардачнр болх. 5Таднд дөң болх улсин нерднь эн:

Рубена отгас – Шедеурин көвүн Элицур;+
6Шимона отгас – Цуришадаян көвүн Шелумиэл;+
7Йудан отгас – Аминадавин көвүн Нахшон;+
8Исахарин отгас – Цуарин көвүн Натаналь;+
9Завулуна отгас – Хелона көвүн Элиав;+
10Йосипин хөөт үйнрәс:
Эпримин отгас – Амихудын көвүн Элишама;
Манашен отгас – Педацурин көвүн Гамалиль;+
11Беняминә отгас – Гидеонин көвүн Авидан;+
12Дана отгас – Амишадаян көвүн Ахиэзер;+
13Ашерин отгас – Охрана көвүн Пагиэл;+
14Гәдин отгас – Деуэлин көвүн Эльясаф;+
15Напталин отгас – Энана көвүн Ахира+.

16Эдн хамцана хамгин күндтә әмтн, отгудын һардачнр, Израилин миңһәд багмудын толһачнр.

17Моше Ахарон хойр нерәрнь заасн әмтнлә хамдан 18хойрдгч сарин түрүн өдр хамцана әмтиг цугтаһинь хураһад, 20 настаһас деегшән наста залусиг уңг-тохмарнь болн өрк-бүләрнь тоолад, 19Деед Эзн Мошед заксар бичҗ авна. Тиигҗ Синайин көдәд Моше Израилин улсиг тоолад бичҗ авв.

20Израилин түрүн үрн Рубена хөөт үйнр, бу-селм дааҗ чадх хөрнәс деегшән наста залус, цугтан уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 21Рубена отгт 46 500 күн бичҗ авгдв+.

22Шимона хөөт үйнр, хөрнәс деегшән наста залус цугтан, бу-селм дааҗ чадхнь уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт нерәрн тоолҗ бичгдв. 23Шимона отгт 59 300 күн бичҗ авгдв+.

24Гәдин хөөт үйнр хөрнәс деегшән наста бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 25Гәдин отгт 45 650 күн бичгдв+.

26Йудан хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь, нерәрн тоолгдҗ уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 27Йудан отгт 74 600 күн бичгдҗ авгдв+.

28Исахарин хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь, нерәрн тоолгдҗ уңг-тохмин болн өрк-бүлин бичврт орулгдв. 29Исахарин отгт 54 400 күн бичгдв+.

30Завулуна хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь, нерәрн тоолгдҗ уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 31Завулуна отгт 57 400 күн бичҗ авгдв+.

32Йосипин хөөт үйнр бичҗ авгдв: Эпримин[*] хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 33Эпримин отгт 40 500 күн бичҗ авгдв+. 34Манашен хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 35Манашен отгт 32 200 күн бичгдв+.

36Беняминә хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 37Беняминә отгт 35 400 күн бичгдв+.

38Дана хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 39Дана отгт 62 700 күн бичҗ авгдв+.

40Ашерин хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 41Ашерин отгт 41 500 күн бичҗ авгдв+.

42Напталин хөөт үйнр хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь нерәрн тоолгдҗ, уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһин бичгт орулгдв. 43Напталин отгт 53 400 күн бичҗ авгдв+.

44Мошен, Ахарона болн Израилин 12 һардачин күүнә әмнь то бүрткҗ бичлһнә ашнь тиим болв. Толһач болһнь бийиннь отгин уңг-тохмас хамгин даавртань болв. 45Израилин улс цугтан хөрнәс деегшән настань бу-селм дааҗ чадхнь тохм болһнарн бичгдснь 46603 550 күн бәәҗ+.

47Левин отг болхла күүнә әмнь то авлһнд орулгдсн уга бәәҗ. 48Яһад гихлә Деед Эзн Мошед келлә: 49«Эн әмтнә то авлһнд Левин отгиг бичә орул, Израилин улсла хамднь бичә тоол. 50Левитмүдт Бооцана өргә гер хәләтхә гиҗ даалһ, терүнд бәәх кергтә тоотынь болн эдл-ахуһинь хәләтхә. Тедн өргә гериг болн дотрнь бәәх терүнд кергтә тоотынь авч йовтха, өргә гериг хәләтхә. Левитмүд терүнә хаҗуд бәәрлҗ бәәтхә. 51Өргә гериг хурах кергтә болхла, левитмүд терүг цуцад хуратха. Өргә гериг босхх кергтә болхла, терүг тедн босхтха. Кемр тер өргә гер тал күүнә күн өөрдхлә, терүг алтха. 52Израилин улс бәәрндән баг-багар бәәтхә. Дәәч болһн эврәннь тугтаһан, эврәннь багд бәәтхә. 53Бооцана өргә герин эргнд левитмүд бәәх зөвтә. Деед Эзнә уур Израилин улст бичә күртхә гисн темдг. Левитмүд Бооцана өргә гериг хәләх дааврта»+.

54Израилин улс Деед Эзнә Мошед заасар цугтаһинь күцәв.

2

Израилин отгуд зогсдг һазртан болн аяндан амрлһн

2^1Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келв:

2– Израилин улс Харһлтын Шатр эргәд хол биш бәәрлтхә: эврә тохминнь тугтаһан болн өрк-бүлиннь темдгтәһән.

3Дорд үзгин өмн бийднь Йудан церг тугтаһан зогсх йоста. Йудан хөөт үйнрин һардачнь Нахшон – Аминадавин көвүн+. 4Терүнә церг тооһарн 74 600 күн. 5Терүнә хаҗуд Исахарин отга улс. Исахарин хөөт үйнрин һардачнь Натаналь – Цуарин көвүн. 6Терүнә церг тооһарн 54 400 күн. 7Дарунь Завулуна отга улс. Завулуна хөөт үйнрин һардачнь Элиав – Хелона көвүн. 8Терүнә церг тооһарн 57 400 күн. 9Йудан цергин улс ут тоодан 186 400 күн болҗана. Йовсн цагтан эдн түрүлҗ йовцхана+.

10Өмн үзгт Рубена цергә улс туган бәрәд зогстха. Рубена хөөт үйнрин һардачнь Элицур – Шедеурин көвүн. 11Терүнә церг тооһарн 46 500 күн. 12Терүнә хаҗуд Шимона отг. Шимона хөөт үйнрин һардачнь Шелумиэл – Цуришадаян көвүн. 13Терүнә церг тооһарн 59 300 күн. 14Дарунь Гәдин отг. Гәдин хөөт үйнрин һардачнь Эльясаф – Реуэлин көвүн. 15Терүнә церг тооһарн 45 650 күн. 16Рубена цергин улс ут-тоодан 151 450 күн. Эн церг хойрдгч болҗ йовтха+.

17Харһлтын Шатр болн левитмүдин церг талдан цергүдин дунднь йовх йоста. Бәәрлсн ормд бәәснлә әдләр цугтан тер кевәрн йовтха: церг болһн эврә ормдан, эврә тугтаһан+.

18Барун үзг талнь Эпримин цергә улс туган бәрәд зогстха. Эпримин хөөт үйнрин һардачнь Амихудын көвүн Элишама. 19Терүнә церг тооһарн 40 500 күн. 20Терүнә хаҗуд Манашен отг. Манашен хөөт үйнрин һардачнь Педацурин көвүн Гамалиль. 21Терүнә цергә улс тооһарн 32 200 күн. 22Дарунь Беняминә отг. Беняминә хөөт үйнрин һардачнь Гидеонин көвүн Авидан. 23Терүнә церг тооһарн 35 400 күн. 24Эпримин цергә улс тооһарн ут тоодан 108 100 күн. Эн церг һурвдгчнь болҗ йовтха+.

25Ар үзг талнь Дана цергә улс туган бәрәд, эврәннь багмудтаһан зогстха. Дана хөөт үйнрин һардачнь Амишадаян көвүн Ахиэзер. 26Терүнә церг тооһарн 62 700 күн. 27Терүнә хаҗуд Ашерин отг. Ашерин хөөт үйнрин һардачнь Охрана көвүн Пагиэл. 28Терүнә церг ут тооһарн 41 500 күн. 29Дарунь Напталин отг. Напталин хөөт үйнрин һардачнь Энана көвүн Ахира. 30Терүнә цергә улс ут тооһарн 53 400 күн. 31Дана цергә улс тооһарн 157 600 күн болв. Тедн хамгин сүүлд туган бәрәд йовтха+.

32Өрк-бүл болһнарнь тоолад Израилин улсин бичгдсн ашнь иим болв. Теднә цергт йовсн цуг багин әмтн 603 550 күн болв+. 33Тегәд Израилин улсин то бүрткҗ бичлһнд левитмүд орулгдсн уга билә. Тиигтхә гиҗ Деед Эзн Мошед заксн билә+.

34Деед Эзн Мошед заксар Израилин улс цугтаһинь күцәв. Мел тиигҗ тедн цергәрн бәәрлсн ормдан бәәҗ. Мел тиим диг-дараһар эврә тохмарн, эврә өрк-бүләрн көндрәд йовцхав.

3

Ахарона көвүд

3^1Деед Эзиг Синай уул деер Мошелә күүндсн цагт бәәсн Ахарона болн Мошен хөөт үйнр эн. 2Ахарона көвүдин нерд: Надав – Ахарона түрүн үрн, Авиуд, Элеазар болн Итамар+. 3Эдн Ахарона көвүд, эдн гелңгин нер зүүһәд тосар түркгдсмн, гелңгин номд орулгдсмн. 4Надав Авиуд хойр Деед Эзнд мөргүл кехәр харш болх һал авч ирсн бәәҗ. Синайин көдә һазрт Деед Эзнә өмн тедн үкҗ. Теднд күүкд уга бәәҗ. Элеазар Итамар хойр Ахарон эцкнь әмд бәәтл гелңгүд болҗ+.

5Деед Эзн Мошед келв:

6– Левин отга улсиг дуудад Ахарон гелңгин һардврт орул. Тедн Ахарона сөөвң болтха+. 7Ахарона төлә болн цуг хамцана төлә Харһлтын Шатрин хаҗуд кергән күцәх зөвтә. Өргә герт күцәх кергиг цугтаһинь кетхә. 8Цуг Израилин әмтнә төлә бас көдлмш кехләрн, тедн Харһлтын Шатрт бәәх тоотыг дааҗ хәләҗәнә, кех көдлмшиг цугтаһинь кеҗәнә. 9Левитмүдиг Ахарона болн терүнә көвүдин һардврт орул. Левитмүд Израилин әмтн дундас терүнд өггдв+. 10Ахаронд болн терүнә көвүдт гелңгин көдлмш келһиг даалһ. Кемр өргә гер тал эднәс талдан кен чигн күн өөрдхлә, тер алгдх йоста+.

11Деед Эзн Мошед келв:

12– Би левитмүдиг Израилин улсас авув. Би тедниг Бийдән Израилин әмтнә түрүн үрдин ормд авчанав. Экин геснәс һарсн түрүңк үрдин ормд авчанав. Левитмүд Мини болхмн. 13Яһад гихлә ямаран чигн түрүңк үрн Мини. Египетин түрүңк үрдиг Би алсна хөөн, Бийиннь төлә Би Израилин түрүн үрдиг цугтаһинь салһад әрүслләв: әмтнә түрүн үрдиг, малын түрүн төлиг. Тедн Мини болҗана. Би Деед Эзн+.

Левитмүдиг тоолҗ бичлһн

14Синайин көдәд Деед Эзн Мошед келв:

15– Левин хөөт үйнриг уңг-тохмарнь болн өрк-бүл болһинь бүрткҗ бичҗ ав. Левин нег сарас деегшән наста залусин тоод орх дүңгә хөөт үйнриг цугтаһинь бичҗ ав.

16Моше Деед Эзнә зааһад келсәр тедниг бүрткҗ бичҗ авв. 17Левин көвүдин нерд иим: Гершон, Кахат болн Мерари+. 18Гершона көвүдин нерд иим: Ливни болн Шими уңг-тохмтаһан хамдан. 19Кахатын көвүдин нерд: Амрам, Ицхар, Хеврон болн Узиэл уңг-тохмтаһан хамдан. 20Мерарин көвүдин нерд: Махли болн Муши уңг-тохмтаһан хамдан. Левин өрк-бүлмүд болн уңг-тохмнь тиим.

21Гершонас Ливнин уңг-тохм болн Шимин уңг-тохм һарчана. Эдн Гершона хөөт үйнрин уңг-тохм. 22Теднәд 7 500 залу улс нег сарас деегшән настань бүрткҗ бичҗ авгдв. 23Гершона уңг-тохмин хөөт үйнр өргә герин ар бийднь – барун үзг талнь бәәрлх зөвтә+. 24Гершона хөөт үйнрин һардачнь – Эльясаф Лаэлин көвүн. 25Харһлтын Шатрт Гершона хөөт үйнрин күцәх кергнь иим: тедн өргә гериг хәләх, терүнә бүркәг, Харһлтын Шатрин үүднд бәәдг көшг хәләх+. 26Хашан көшг, хаша дотр бәәдг өргә гер болн тәкл тәкдг орм, дотракшан ордг үүднд бәәх көшгиг болн деесд хәләх кергтә. Тедн тенд кергтә көдлмшиг цугтаһинь кех йоста.

27Кахатас Амрамин уңг-тохм, Ицхарин уңг-тохм, Хеврона уңг-тохм болн Узиэлин уңг-тохм һарчана. Эдн Кахатын хөөт үйнрин уңг-тохм. 28Теднәд 8 600 залус нег сарас деегшән настань бүрткҗ бичҗ авгдв. Теднд әрүн тоот юмсиг хәләтхә гиҗ даалһгдв. 29Кахатын хөөт үйнрин уңг-тохмс өргә герәс өмн үзг тал бәәрлҗ бәәх йоста болҗана. 30Кахатын хөөт үйнрин һардачнь Элцафан – Узиэлин көвүн. 31Тедн Бооцана хәәрцгиг, әрүн өдмг тәвдг ширәг, герлин гегәг, тәкл тәкдг ормиг болн күҗ уңһдадг ширәг, мөрглһнә цагт олзлдг әрүн тоот юмсиг болн көшгиг хәләҗ харх йоста. Тедн кергтә көдлмшиг цугтаһинь күцәхмн+. 32Левин деед һардачнь Элеазар – Ахарон гелңгин көвүн. Терүнә һардврт әрүн тоот юмсиг хәләдг әмтн орна+.

33Мерариас Махлин уңг-тохм болн Мушин уңг-тохм һарна. Эдн Мерарин хөөт үйнрин уңг-тохм. 34Теднәд 6 200 залу улс нег сартаһас деегшән настань бүрткҗ авгдв. 35Мерарин хөөт үйнрин һардачнь Цуриэл – Авихаилин көвүн. Тедн өргә герәс ар үзг тал бәәрлх йоста. 36Мерарин хөөт үйнр өргә герин тулг бахнсиг, көндлң моддыг, бахнсиг, түшг моддыг болн цуг кергтә тоотсиг хәләҗ бәрх йоста. Тедн кергтә көдлмшиг цугтаһинь күцәхмн+. 37Тедн хашан эргнд бәәх бахнсиг, түшг моддыг, бичкн һасдыг болн деесдиг бас харҗ хәләх йоста.

38Өргә герин өмн Харһлтын Шатрин дорд үзг талнь Моше, Ахарон болн терүнә көвүд бәәхмн. Тедн Израилин цуг көвүдин ормд өргә герт көдлмш кеһәд хәләхмн. Кемр өргә гер тал талын күн өөрдхлә, терүг алх кергтә.

39Деед Эзнә заасар левитмүд дунд Моше Ахарон хойрин кесн бүртклһнә бичлһнд уңг-тохмднь 22 000 залу улс нег сартаһас деегшән настань тоод орв+.

Израилин түрүн үрдиг тоолад бичҗ авлһн болн тедниг хулдҗ авлһн

40Деед Эзн Мошед келв:

– Израилин әмтнә нег сартаһаснь деегшән наста түрүңк көвүн үрдинь бичҗ ав. Теднә тооһинь бүртк. 41Би Деед Эзн! Нанд Израилин әмтнә түрүңк үрдин ормд левитмүдиг ав. Левитмүдин малыг Израилин әмтнә малмудын түрүңк төлин ормд ав.

42Моше Деед Эзнә заасар Израилин әмтнә түрүңк көвүн үрдинь бүрткҗ бичҗ авв. 43Залусин тоод орх түрүңк үрднь нег сарас деегшән настань тооһарн 22 273 күн болв.

44Деед Эзн Мошед келв:

45– Израилин әмтнә түрүңк көвүн үрдин ормд левитмүдиг ав. Левитмүдин малыг Израилин әмтнә малын ормд ав. Левитмүд Мини болх. Би Деед Эзн! 46Болв Израилин әмтнә түрүңк үрднь тооһарн 273 күн левитмүдәс ик болснд, 47тедниг мөңгәр хулдҗ ав. Күн болһна үннь тавн шекель болх, әрүн бәәрнә шекеләр. Шекель болһнд 20 гера.+
48Тер мөңгиг Ахаронд болн көвүдтнь өг, эннь хулдҗ авсна мөңгн.

49Моше левитмүдәр сольгдад уга Израилин әмтнә түрүн үрдин ормд мөңгинь цуглулҗ авв. 50Әрүн бәәрнә шекель болхла 1 365 цаһан мөңгн шекель болв. 51Деед Эзнә заасар Моше эн цаһан мөңгиг Ахаронд болн терүнә көвүдт өгв. Тиигтхә гиҗ терүнд Деед Эзн закв.

4

Кахатын хөөт үйнр

4^1Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келв:

2– Левитмүд дунд Кахатын хөөт үйнриг уңг-тохмарнь болн өрк-бүл болһнарнь бүрткҗ бичҗ автн. 3Харһлтын Шатрт көдлмш кеҗ чадх күн болһниг 30 настаһаснь авн 50 наста күртлнь тоод орултн+. 4Кахатын хөөт үйнр Харһлтын Шатрт, хамгин әрүн бәәрнд, әрүн юмсиг харҗ хәләх даалһврта.

5Кемр хаалһд һарад йовҗахларн, Ахарон көвүдтәһән Харһлтын Шатрт орад халхлх көшгиг суһлҗ авад Бооцана хәәрцг бүркх йоста. 6Деерәснь терүг нимглсн арсн бүркәһәр бүркх, терүн деерәснь көк өңгтә бүркә делгәд, ут модд орулад тәвх кергтә+.

7Әрүн өдмг тәвдг ширә деер көк бүркә бүркәслтхә, терүн деернь тәрлкс, шанһс, шалдрң юм кехин төлә ааһс болн буһшс тәвтхә, таслврт уга бәрц бәрдг өдмг ширә деер оньдин бәәх йоста. 8Цуг эднә деерәснь улавр күрң бүркә делгтхә, деерәснь нимглсн арсн бүркәһәр бүркәд ут модд орулад тәвтхә.

9Тедн герлин гегәг көк бүркәһәр бүркх йоста, дәкәд герлин гегәнә цөгцс, чимкүрмүд, күҗ шаталһна савмуд болн герлин гегәнә тос кедг савмуд бас көк бүркәһәр бүркх зөвтә. 10Дарунь герлин гегәг болн терүнд кергтә тоотынь нимглсн арсн бүркәһәр бүркәд дамҗур деер тәвтхә.

11Күҗ уңһдадг алтн ширә деер көк бүркә делгтхә, деерәснь нимглсн арсн бүркәһәр хааһад ут модд орулад тәвтхә. 12Мөрглһнә керг күцәҗәх цагт кергтә тоотыг авад көк бүркәд оратха, деерәснь нимглсн арсн бүркәһәр хаатха. Тедниг цугтаһинь дамҗур деер тәвтхә.

13Тәкл тәкдг ормиг үмснәс цеврләд деернь чисм улан бүркә тәвтхә. 14Терүн деернь тәклд кергтә тоотынь тәвтхә: һалта үмс һарһдг совг, мах бәрдг серә, күрзс, цус кедг савмуд. Тедниг цугтаһинь нимглсн арсн бүркәһәр бүркәд ут модд орулад тәвтхә.

15Кемр хаалһд һарад йовхларн, түрүләд Ахарон болн терүнә көвүд әрүн юмсиг болн әрүн ааһ-савиг цугтаһинь хааһад бүрктхә. Тегәд дарунь Кахатын хөөт үйнр өөрдәд тер ацаг авч чадҗана. Кахатын хөөт үйнр әрүн юмсиг көндәшго болҗана, эс гиҗ тедн үкҗ одх. Харһлтын Шатрин эн юмсиг Кахатын хөөт үйнр авч йовх даалһврта.

16Ахарон гелңгин көвүн Элеазар герлин гегәнә тосиг, күҗ шаталһиг, таслвр угаһар өдмгин бәрциг, түрклһнә тосиг хәләх дааврта. Элеазар өргә гериг болн дотрнь бәәх юмсиг цугтаһинь хәләх дааврта. Тер тоод әрүн эд-тавр болн әрүн ааһ-савмудыг хәләхмн+.

17Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келнә:

18– Кахатын хөөт үйнрин уңг-тохмснь үкҗ одхас болн левитмүдин отгас хусгдад уга кегдхәс саглҗ хәләтн. 19Тедн әмд үлддгәр, хамгин әрүн бәәрн тал өөрдснәс үкдгоһар, Ахарон болн терүнә көвүд бийснь ирәд Кахатын хөөт үй болһнд терүнә ацаһинь өгх йоста. 20Кахатын хөөт үйнр әрүн юмс тал өөрдшго болҗана, нам нүднәннь булңгар үзшго терүг, эс гиҗ үкҗ одх.

Гершона хөөт үйнр

21Деед Эзн Мошед келв:

22– Гершона хөөт үйнриг өрк-бүл болһарнь болн уңг-тохмарнь бүрткҗ бичҗ ав. 23Һучн настаһас авн 50 наста күртлнь Харһлтын Шатрт мөргүл кеҗ чадхинь болн көдлҗ чадхинь цугтаһинь бүрткҗ бичҗ ав. 24Гершона уңг-тохмин хөөт үйнрин кех көдлмш болн зөөх ацан эн:+
25тедн өргә герин некмр эд, Харһлтын Шатр, терүнә бүркә болн нимглсн арсар кегдсн деерк бүркә, Шатрт ордг үүднә көшг, 26хашан көшг, хашан тал дунд бәәх өргә гер болн тәклин орм хаадг үүднә көшг, теднә деесд болн көдлмш кехлә цуг кергтә тоот зер-зевс хәләх йоста. Тедн цуг кергтә тоот көдлмшиг кетхә. 27Гершона хөөт үйнр Ахарона болн терүнә көвүдин заасар көдлмш кех болн аца зөөх. Тадн эн ацаг теднд даалһтн, тедн иим даалһврта болх. 28Харһлтын Шатрт Гершона уңг-тохмин хөөт үйнрт тиим көдлмш даалһгдҗана. Теднә һардачнь Итамар – Ахарон гелңгин көвүн.

Мерарин хөөт үйнр

29Мерарин хөөт үйнрин уңг-тохм болһинь, өрк-бүл болһинь бичҗ ав. 30Һучн настаһас авн 50 наста күртл цугтаһинь бичҗ ав. Харһлтын Шатрт керг күцәх болн көдлмш кеҗ чадх әмтиг цугтаһинь тоод орулад бич. 31Харһлтын Шатрт иим юм тедн дааҗ кех: өргә герин тулг бахнс, көндлң модд, бахнс болн түшгүд,+
32өргә герин һазак түшгтә бахнс, бичкн һастаһинь болн деестәһинь, дәкәд болхла талдан шишлң кергтә юмсиг цугтаһинь хәләҗ даах. Тиигчкәд кех көдлмшиг цугтаһинь кетхә. Теднд эн кергиг тадн даалһҗанат, тедн күцәх йоста. 33Мерарин уңг-тохмин хөөт үйнрин кех көдлмш иим. Ахарон гелңгин көвүн Итамарин һардврт Харһлтын Шатрт күцәх көдлмш иим болҗана.

Левитмүдин өрк-бүлин болн уңг-тохмин то бичҗ авлһн

34Моше, Ахарон болн хамцана һардачнр Кахатын хөөт үйнриг уңг-тохмин болн өрк-бүлин тооһарнь бичҗ авцхав. 35Теднь 30 настаһас авн 50 наста күртл Харһлтын Шатрт керг күцәх, көдлмш кеҗ чадхнь тоолгдад бичҗ авгдв. 36Уңг-тохмарн тедн 2 750 күн болв. 37Кахатын уңг-тохмин хөөт үйнрин бичлһнд орсн тонь иим болв. Тедн Харһлтын Шатрт көдлх йоста. Моше Ахарон хойр тедниг Мошеһәр дамҗад Деед Эзнә заасар тоолад бас бичҗ авв.

38Гершона хөөт үйнр уңг-тохмарн болн өрк-бүләрн 3930 настаһасн авн 50 наста күртл – Харһлтын Шатрт керг күцәх болн көдлмш кеҗ чадхнь – 40уңг-тохмарн болн өрк-бүләрн 2 630 күн болв. 41Гершона уңг-тохмин хөөт үйнр тооһарн тиим болв. Тедн Харһлтын Шатрт көдлх йоста. Моше Ахарон хойр тедниг Деед Эзнә заасар бичҗ авцхав.

42Мерарин уңг-тохмин хөөт үйнринь болн өрк-бүлинь бичгдҗ авсн тооһарн – 4330 настаһас авн 50 наста күртл – Харһлтын Шатрт керг күцәҗ чадх болн көдлмш кеҗ чадхнь 443 200 күн болв. 45Мерарин уңг-тохмин хөөт үйнрин тонь тиим болв. Моше Ахарон хойр тедниг Деед Эзн Мошед заасар бичҗ авцхав.

46Левитмүдиг цугтаһинь уңг-тохмарнь болн өрк-бүләрнь тоолад Мошен, Ахарона болн Израилин һардачнрин бичҗ авснь – 4730 настаһас авн 50 наста күртл – Харһлтын Шатрт керг күцәһәд, көдлмш кеһәд, аца зөөҗ чадхнь – 48ут тоодан 8 580 күн болв. 49Деед Эзнә заасар тедн Мошен тоолсар бичҗ авгдв. Күн болһнд кех көдлмш болн зөөх ацань йилһҗ өггдв. Деед Эзн Мошед күцәтхә гиһәд заагдсар цугнь кегдв.

5

Цевр биш күн әмтнә бәәх бәәрнәсн салһгдх йоста

5^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Хальдврта проказа гемтә эс гиҗ махмудын кир һарчах әмтиг болн үксн күүг көндәһәд бузрдсн әмтиг цугтаһинь бәәрнәснь салһтха гиҗ Израилин улст даалһвр өг+. 3Тиим залусиг болн гергдиг салһтн. Бәәсн бәәрнәс холд салһтн. Бәәриг тедн бичә бузрдатха. Яһад гихлә Би Израилин әмтн дунд бәәнәв+.

4Израилин әмтн кетхә гисинь күцәв. Тиим әмтиг бәәсн бәәрнәснь салһв. Деед Эзн Мошед келсәр Израилин әмтн кев.

Һаруһан даалһн

5Деед Эзн Мошед келнә:

6– Израилин әмтнд кел: «Кемр кен болв чигн – залу күн эс гиҗ күүкд күн килнц күүнд һарһхла, тер күн Деед Эзнә өмнәс буру йовдл һарһҗана. Тиим күн бурута+. 7Килнц һарһсн күн буруһан медәд келтхә, зовлң үзсн күүнд һаруһинь күццднь өгтхә. Деернь тавна нег әңгинь немҗ терүнд өгг+. 8Кемр зовлң үзсн күүнд тер һаруһинь авх төрл-садн уга болхла[*], тернь Деед Эзнә болх. Терүнә деернь гемән хәрүллһнә авъясин төлә гелңд хуц өгх кергтә. Тиигҗ гемән хәрүллһнә керг күцәгдҗәнә.

9Израилин улсин бәрц цугтан, әрүн белгүд цугтан гелңгин болҗана. 10Авч ирсн әрүн белгүдиг гелң бийдән үлдәх зөвтә. Гелңд өгсн белг терүнә болҗана».

Харллһна туск закан

11Деед Эзн Мошед келнә:

12– Израилин әмтнд кел: «Кемр күүкд күн залудан урвгч йовдл һарһад болн ухаһан соляд, 13талдан залу терүнлә нииләд асаһан орулсн болхла, болв залунь тедниг эс үзхлә – тиигхлә тер гергн нуувчар бийән һутав. Терүнд герч уга, терүг күн үзсн уга+. 14Тиигв чигн залунь харлсндан авлгдад, һутагдсн гергән харлҗана. Эс гихлә харлсн седкл залуг ээрчәхлә, гергән тер харлҗахла, йосндан болхла гергнь зута йовдл һарһсн уга. 15Тер цагт залу күн гергән гелң тал авч одх зөвтә. Гелңд тер ефә нег арвна әңг ичмәнә һуйр бәрц гиҗ авч одх. Һуйриг олив тосар норһх эс гиҗ ладан деернь цацхмн биш. Яһад гихлә тер һуйрин бәрц харллһна бәрц, килнц илдклһнә бәрц+.

16Тер гергиг гелң Деед Эзнә өмн авч ирәд зогсатха. 17Шаврар кесн савд әрүн ус кеһәд гелң өргә герин полас невчкн тоос авад дотрнь хайтха. 18Тер гергиг Деед Эзнә өмн зогсаһад, үсинь цуцад һартнь илдклһнә өдмгин бәрц бәрүлтхә. Эннь харллһна өдмгин бәрц. Гелңгин һарт һашун усн бәәх зөвтә. Эннь харалһна темдг үзүлҗәх усн. 19Гелң тер гергиг иим үгмүд келҗ андһар тәвүлхмн болҗана: „Кемр чамла талдан залу эс кевтсн болхла, кемр чи залуһан һутаһад эс бузрдсн болхла, харал күргдг эн һашун усн бичә чамд му болтха! 20Кемр чи залуһан һутаһад эврән бузрдсн болхла, талдан залу чини залу биш, чамла кевтсн болхла…“ – 21тегәд гелң тер гергиг иим үгмүд келҗ харах зөвтә: „Чамар үлгүр кеҗ Деед Эзн чини олн-әмтнд үзүләд харал яһҗ күцдгинь медүлтхә: чини ома һарч унад, геснчнь хавддгар Тер кетхә. 22Эн харал күргҗәх усн дотрчнь орад, чини гесиг хавдаһад, омаһичн һарһад уңһатха!“ Күүкд күн соңсхад келх зөвтә: „Э, тиигтхә! Э, тиигтхә!“+

23Эн харалыг гелң һар бичг бичәд һашун уста ааһд уһах. 24Харалта эн һашун усиг тер гергнд уулһх. Усн терүнә дотрнь орад гем өгтхә гиҗәхмн болҗана. 25Гелң тер гергнәс харллһна өдмгин бәрц авад Деед Эзнә өмн өргәд тәкл тәкдг ормд тәвтхә. 26Гелң буудян бәрцәс нег атхм авад тәкл тәкдг ормд шататха – тернь дееҗ. Дарунь гелң гергнд ус уулһтха. 27Кемр тер гергн бузрдсн болхла, залуһан һутасн болхла, харалта усн дотрнь орад терүнд гем өгх: геснь хавдад, омань һарч унх. Тер гергн олн-әмтн дундан харагдсн болҗ тоолгдх. 28Болв кемр гергн эс бузрдсн болхла, кемр цевр болхла, тиигхлә усн терүнд му болшго. Терүнәс үрн һарх.

29Харллһна закан иим: гергн күн залуһан һутаһад бузрдсн болхла, 30эс гиҗ залунь седкләрн зовад, гергән харлҗасн болхла, тиигхлә гергән Деед Эзнә өмн зогсатха. Гергнә эн йовдлыг гелң эн закаһар кетхә. 31Гергн эврән килнцән даах, залунь даашго».

6

Назореймүдин[*] өгх андһарин тускар

61-2Израилин улст келтхә гиҗ Деед Эзн Мошед иигҗ келнә:

– Кемр кен-негнь залу күн болну, күүкд күн болну Деед Эзнд бийән нерәдәд андһар өгхлә – назореймүдин андһар. 3Тер күн чаһр болн искәсн әрк уушго, чаһрас кесн цу эс гиҗ искәсн әркәс кесн цу уушго, уста үзмин шүүс уушго, шиңкән болсн эс гиҗ хагсасн уста үзм идшго болҗана. 4Назореймүдин цагт бәәсн саамд уста үзмәр кесн юм, нам уста үзмин ясинь эс гиҗ терүнә хальс идшго. 5Терүнә андһар өгсн цагин туршарт үсән хәәчлшго болҗана. Бийинь Деед Эзнд нерәдәд андһар өгсн болзг эс чилтл тер күн әрүн: үсән урһатха. 6Деед Эзнд нерәдәд андһар өгсн цагин туршарт тер үксн күүнә цогц тал өөрдшго болҗана+. 7Нам эцкнь эс гиҗ экнь, ахнь эс гиҗ эгчнь үкв чигн, тер күн үксн улсиг көндәшго юмн. Яһад гихлә назореймүдин андһар өгсн күүнә толһа деерк ут үсн – Бурхнд нерәдснә темдг. 8Назорей болҗасн цагин туршарт тер күн бийән Бурхнд нерәдсн болҗана.

9Кемр кен чигн күн назорей күүнә хаҗуд үкҗ одхла, тернь Бурхнд нерәдсн ут үсинь бузрдах. Дәкн назорей цевр болхларн үсән хәәчлх зөвтә. Бузрдсна хөөн доладгч өдртән үсән хәәчлтхә. 10Нәәмдгч өдр тер күн Харһлтын Шатрин үүднд гелңд хойр көглҗрһн эс гиҗ хойр баахн көглҗрһн шову илгәтхә+. 11Тер шовудар гелң бәрц бәртхә. Негинь килнцәс цеврллһнә бәрцд орултха, хойрдгчинь шаталһна бәрцд. Тиигҗ тер үксн күүнәс гемән хәрүлх. Тегәд назорей тер өдр шинәс толһаһан әрүслтхә, 12Деед Эзнә өмн шин болзгт тер андһар өгтхә, нег җил болсн хурһ авч ирәд һаруһинь дааҗах бәрцд орултха. Урдк болзгнь үрв, яһад гихлә терүнә назорейин бәәдл бузрдв.

13Назорейин закан эн: назорей болх болзг чилхлә, тер күүг Харһлтын Шатрин үүдн тал авч иртхә. 14Эврәннь бәрцән тер Деед Эзнд авч ирх йоста – шаталһнд орулх эрмдг уга нег җил болсн хурһ, килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх эрмдг уга нег җил болсн хө, эвцлһнә бәрцд орулх эрмдг уга хуц+. 15Дәкәд нег зембль исклго буудян һуйрар болһсн өдмг (олив тоснд элдсн һуйр, олив тос түрксн исклго болһсн һуйр), кергтә өдмгин бәрц болн чаһр+. 16Эн бәрциг гелң Деед Эзнд бәртхә. Терүгәрн цеврллһнә болн шаталһна тәкл тәктхә. 17Дәкәд Деед Эзнд эвцлһнә бәрц авч иртхә – нег хуц болн нег зембль эс искәсн һуйр. Теднәр гелң өдмгин бәрц бәрәд, чаһрин бәрц өргтхә. 18Назорей Харһлтын Шатрин үүднд үсән хәәчләд, эврәннь назорейин авъясар, эвцлһнә бәрц шатаҗах һалд терүгән хайх зөвтә. 19Тегәд назорейин авъясар үсән хәәчлснә дарунь, гелң хуцин чансн өмнк көлинь болн нег эс искәсн өдмг, эс искәсн һуйр зембләс авад назорейин һарт бәрүлхмн болҗана+. 20Тедниг цугтаһинь гелң Деед Эзнә өмн өргтхә. Бәрцин өрч болн һуйин махар өгсн белг – эннь әрүн юмс гелңгин болҗана. Энүнә дару назорей чаһр ууҗ чадҗана+.

21Эннь назорейин андһар өгсн күүнә закан. Назореймүдин авцар тер күн Деед Эзнд бәрц бәрҗәнә. Терүнәс икәр өгч чадхла, өгхмн болҗана. Назореймүдин диг-дараһар тер күн андһаран күцәх йоста.

Ахарона әдсллһн

22Деед Эзн Мошед келнә:

23– Ахаронд болн терүнә көвүдт келүл: «Израилин әмтиг йөрәх үгмүд эн:+

24– Чамаг Деед Эзн йөрәтхә,
чамаг хартха!+
25Чамд туссн Терүнә хәләц герлтә болтха,
чамаг хәәрлтхә!+
26Чамаг Деед Эзн хәләтхә,
чамд амулң җирһл учратха!»

27Тегәд гелңгүд Мини нериг Израилин әмтнд дуудвр кеһәд бәәтхә. Би тедниг йөрәхүв.

7

Өргә герин төлә һардачнрин өгчәх бәрц

7^1Моше өргә гер бәрхләрн, дотрнь тәвх тоотыг әрүсләд тос түркв. Тер мет тәклин ормиг болн терүнә юмсиг әрүслв. Эн тоотсиг цугтаһинь тос түркәд әрүслв+. 2Дарунь Израилин һардачнр, уңг-тохмин толһачнр – әмнә то бүрткҗ бичсн отгудын һардачнр эврәннь бәрцән авч ирцхәв. 3Тедн Деед Эзнә өмн бүркәтә зурһан тергн аца болн 12 бух бәрц бәрҗ зогсав. Терүнд хойр толһачас неҗәһәд тергн аца болн неҗәһәд бух толһач болһнас орулв. Бухмудыг болн ацадыг өргә герин өмн зогсав.

4Деед Эзн Мошед келв:

5– Энүг Харһлтын Шатрт көдлмш кехин төлә авад левитмүдт кергтә тоотынь хуваһад өг.

6Моше тергтә ацаг болн бух малмудыг авад левитмүдт өгв. 7Хойр тергтә ацаг болн дөрвн бухиг Гершона хөөт үрдт көдлмш кетхә гиҗ өгв+. 8Ахарон гелңгин Итамар гидг көвүнә һардврт көдлҗәх Мерарин хөөт үйнрт дөрвн тергн аца болн нәәмн бух өгв+. 9Кахатын хөөт үйнрт юм өгсн уга. Яһад гихлә теднә көдлмш әрүн юмс ээм деерән үүрәд кедг көдлмш+.

10Тәклин ормиг тосар түркснә хөөн, терүг байрин бәәдлд секхин төлә һардачнр белгән авч ирцхәв. Тедн эврәннь белгән тәклин ормд күргәд оркв. 11Деед Эзн Мошед келв:

– Тедн селгәһәр, һардач болһн эврә өдртән байрин бәәдлд тәклин ормиг секхин төлә, белгән авч ирҗәтхә.

12Түрүн өдр эврәннь белгән Йудан отгас Аминадавин көвүн Нахшон авч ирв+. 13Терүнә белг эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн), 14күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель,+
15шаталһнд орулгдх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн;+
16килнцәс цеврллһнә бәрцд орулхин төлә 1 тек;+
172 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһ эвцлһнә бәрцд орулхин төлә. Аминадавин көвүн Нахшона бәрцнь иим бәәҗ+.

18Хойрдгч өдртнь эврәннь белгән Исахарин отгин һардач Цуарин көвүн Натаналь авч ирв+. 19Терүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 20күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 21шаталһнд орулгдх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн, 22килнцәс цеврллһнә бәрцд орулгдх 1 тек; 23эвцлһнә бәрцд орулгдх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Цуарин көвүнә Натаналин тәвцнь иим болв.

24Һурвдгч өдртнь эврәннь белгән Завулуна хөөт үйнрин һардач Хелона көвүн Элиав авч ирв+. 25Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 26күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 27шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн, 28килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх 1 тек, 29эвцлһнә бәрцд орулх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Хелона көвүнә Элиавин тәвцнь иим болв.

30Дөрвдгч өдртнь Рубена хөөт үйнрин һардач Шедеурин көвүн Элицур эврәннь белгән авч ирв+. 31Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн), 32күҗәр дүүрң нег алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель, 33шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн, 34килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх 1 тек, 35эвцлһнә бәрцд орулх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Шедеурин көвүнә Элицурин тәвц иим билә.

36Тавдгч өдр Шимона хөөт үйнрин һардач Цуришадаян көвүн Шелумиэл эврәннь белгән авч ирв+. 37Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн), 38күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель, 39шаталһна бәрцд орх эр бүрү, нег хуц болн нег җил күрсн хурһн, 40килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх нег тек, 41хойр бух, тавн хуц, тавн тек болн нег җил күрсн тавн хурһ эвцлһнә бәрцд орулгдх. Цуришадаян көвүнә Шелумиэлин тәвц иим болв.

42Зурһадгч өдртнь Гәдин хөөт үйнрин һардач Деуэлин көвүн Эльясаф эврәннь белгән авч ирнә+. 43Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 44күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель, 45шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц, нег җил күрсн хурһн, 46килнцәс цеврллһнә бәрцд орх 1 тек; 47эвцлһнә бәрцд орулх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Деуэлин көвүнә Эльясафин тәвц иим болв.

48Доладгч өдр Эпримин хөөт үйнрин һардач Амихудын көвүн Элишама авч ирв+. 49Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 50күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 51шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц, нег җил күрсн хурһн; 52килнцәс цеврллһнә бәрцд орх 1 тек; 53эвцлһнә бәрцд орулх 2 бух, 5 хуц, 5 тек, нег җил күрсн 5 хурһ авч ирв. Амихудын көвүнә Элишаман тәвц иим.

54Нәәмдгч өдр Манашен хөөт үйнрин һардач Педацурин көвүн Гамалиль белгән авч ирв+. 55Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 56күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 57шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц, нег җил күрсн хурһн; 58килнцәс цеврллһнә бәрцд орх 1 тек; 59эвцлһнә бәрцд орх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Педацурин көвүнә Гамалилин тәвцнь иим.

60Йисдгч өдрт Беняминә хөөт үйнрин һардач Гидеонин көвүн Авидан эврәннь белгән авч ирв+. 61Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 62күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 63шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн; 64килнцәс цеврллһнә бәрцд орх 1 тек; 65эвцлһнә бәрцд орулх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Гидеонин көвүнә Авидана тәвцнь иим.

66Арвдгч өдртнь эврәннь белгән Дана хөөт үйнрин һардач Амишадайин көвүн Ахиэзер авч ирв+. 67Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 68күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 69шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц, нег җил күрсн хурһн; 70килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх 1 тек; 71эвцлһнә бәрцд орулх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Амишадайин көвүнә Ахиэзерин тәвц иим болв.

72Арвн негдгч өдртнь Ашерин хөөт үйнрин һардач Охрана көвүн Пагиэл эврәннь белгән авч ирв+. 73Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 74күҗәр дүүрң алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 75шаталһна бәрцд орулх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн; 76килнцәс цеврллһнә бәрцд орх 1 тек; 77эвцлһнә бәрцд орх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күрсн 5 хурһн. Охрана көвүнә Пагиэлин тәвц иим болв.

78Арвн хойрдгч өдрт Напталин хөөт үйнрин һардач Энана көвүн Ахира эврәннь белгән авч ирв+. 79Энүнә белгнь эн: цаһан мөңгн тәрлк чиңнүрәрн 130 шекель болн цаһан мөңгн ааһ чиңнүрәрн 70 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр (тәрлк болн ааһ буудян һуйрар дүүрң, олив тосар элдсн, өдмгин бәрцд бел кегдсмн); 80күҗәр дүүргсн алтн шанһ чиңнүрәрн 10 шекель; 81шаталһна бәрцд орх эр бүрү, хуц болн нег җил күрсн хурһн; 82килнцәс цеврллһнә бәрцд орх 1 тек; 83эвцлһнә бәрцд орх 2 бух, 5 хуц, 5 тек болн нег җил күцсн 5 хурһн. Энана көвүнә Ахиран тәвцнь иим болв.

84Байрин бәәдлд секгдсн тәклин ормиг тослсна хөөн Израилин һардачнрин авч ирсн белгүд иим болв: 12 цаһан мөңгн тәрлк, 12 цаһан мөңгн ааһ болн 12 алтн шанһ; 85(тәрлк болһн чиңнүрәрн 130 шекель, ааһ болһн 70 шекель, тәрлкст болн ааһст цугтаднь 2 400 шекель цаһан мөңгн бәәҗ, әрүн бәәрнә шекеләр, 86күҗәр дүүргсн 12 алтн шанһд чиңнүрәрн шанһ болһн 10 шекель, әрүн бәәрнә шекеләр 120 алтн шекель бәәҗ); 87шаталһна мал – 12 бүрү, 12 хуц болн 12 нег җил күрсн хурһн, дәкәд кергтә өдмгин бәрц; килнцәс цеврллһнә бәрцд орулх 12 тек; 88эвцлһнә бәрцд орулх 24 бүрү, 60 хуц, 60 тек болн нег җил күцсн 60 хурһн. Байрин бәәдлд секгдсн тәклин ормиг тослад түркснә хөөн белглсн белгүд тиим болв.

89Харһлтын Шатрт Моше Деед Эзнлә күүндхәр орҗ йовхларн хойр керүбмүдин хоорнд Бооцана хәәрцгин бүркә деерәс һарчах ду соңсв. Тиигҗ Деед Эзн Мошелә күүндв+.

8

Өргә герин герлин гегәнә тускар

8^1Деед Эзн Мошед келв:

2– Зулын цөгцсиг Ахарон орм ормднь тәвтхә гиҗ за. Долан цөгц герлин гегәнә өмн герл һарһдгар тәвтхә.

3Ахарон тиигҗ кев. Деед Эзн Мошед заасар цөгцсиг герлин гегән деер тәвв. 4Герлин гегән алтнас цутхгдсмн, һоласн цецгүд күртл цутхгдсмн. Моше эн герлин гегәг Деед Эзнә үзүлсәр цутхад кев.

Левитмүдиг нерәдлһн

5Деед Эзн Мошед келнә:

6– Левитмүдиг Израилин улсас салһад теднд цеврллһнә авъяс ке. 7Цеврлхин төлә чи иим юм күцәх зөвтәч: теднд цеврллһнә усар цацл цац, тедн цогц-махмудан кевтнь хустха, хувцан уһатха – тегәд тедн цевр болцхах+. 8Тедн бүрүг болн буудян һуйрар элдәд олив тосар элдсн өдмгин бәрц автха. Килнцәс цеврллһнә бәрцин төлә бас хойрдгч бүрү мал автха+. 9Левитмүдиг Харһлтын Шатрин өмн зогсаһад Израилин әмтнә хамцаг цугтаһинь цуглултн. 10Левитмүдиг Деед Эзнә өмн зогсаһад, Израилин әмтн тедн деер һаран тәвтхә. 11Тегәд Ахарон левитмүдиг Деед Эзнд Израилин әмтнә белг гиҗ орулҗ өгтхә, эннь Деед Эзнд өрггдҗәнә. Энүнә дарунь левитмүд Деед Эзнд көдлмш кеҗ чадҗана.

12Левитмүд һаран эр бүрүсин толһа деер тәвтхә, тер бүрүсиг бәрцд орултха. Нег бүрүг килнцәс цеврллһнә бәрцд орултха, хойрдгч бүрүг Деед Эзнд шаталһна бәрцд орултха. Эннь левитмүдин гемән хәрүллһнә бәрц болҗана.

13Левитмүдиг Ахарона болн терүнә көвүдин һардврт орул. Тедниг Деед Эзнд нерәдсәр белг гиҗ өг. 14Тиигҗ левитмүдиг Израилин әмтнәс салһ: левитмүд Мини болхмн+.

15Чамаг левитмүдиг цеврләд Деед Эзнд белг гиҗ өргснә хөөн, тедн ирәд Харһлтын Шатрт көдлмш кеҗ чадҗана. 16Тедн Нанд Израилин әмтн дундас өггдв. Би тедниг экин гесндк түрүн үрнә ормд авув, Израилин әмтнә цуг түрүн үрдин ормд+. 17Израилин әмтнә түрүн үрд цугтан – әмтнә түрүн үрнь, малын түрүн төлнь – Мини: Египетин түрүңксинь цугтаһинь алхларн, Би тедниг салһад Бийиннь төлә әрүслләв. 18Ода Би Бийдән левитмүдиг Израилин әмтнә түрүңк үрдин ормд авув. 19Израилин талдан цуг әмтнәс левитмүдиг салһад Би тедниг Ахаронд болн терүнә көвүдт орулҗ өгүв. Левитмүд Израилин цуг әмтнә ормд Харһлтын Шатрт көдлмш кех зөвтә. Тедн Израилин әмтнә төлә гемән хәрүллһнә бәрц болх. Израилин әмтн зовлңла харһдгоһар әрүн орм тал өөрдшго+.

20Моше, Ахарон болн Израилин әмтнә хамцан кевтән левитмүдлә Деед Эзн Мошед кетхә гисиг кевтнь күцәв. 21Левитмүд бийән цеврләд эврәннь хувцдан уһацхав. Ахарон тедниг Деед Эзнд нерәдәд өргсн белг гиҗ орулҗ өгв. Тегәд теднә төлә гемән хәрүллһнә авъяс күцәһәд бузр юмнас цеврлв. 22Терүнә хөөн левитмүд Харһлтын Шатрт Ахарона болн терүнә көвүдин һардврар зүсн-зүүл көдлмш кедг болв. Деед Эзнә левитмүдин тускар даалһсинь Моше цугинь күцәв.

23Деед Эзн Мошед келв:

24– Левитмүдин диг-даран эн: 25 настаһасн авн левит күн Харһлтын Шатрт көдлмш кех зөвтә+. 25Тәвн настадан эврәннь көдлмшән төгсәх зөвтә, дәкҗ көдлмш кешго. 26Харһлтын Шатрт көдлҗәх ахнр-дүүнртән дөң болҗ чадҗана, болв эврән көдлмш давулшго юмн. Көдлмшин туск тиим заавр чи левитмүдт өгх зөвтәч.

9

Песахин нәр

9^1Израилин улс Египетәс түрүн сар урһхла хойрдгч җилд һарсна дарунь Синайин көдәд Деед Эзн Мошед келв:

2– Израилин әмтн Песахин нәәриг цаглань кетхә+. 3Эн сарин 14-ч өдрт, цаглань, бүрүллә кетн. Терүг батлсн зокалмудар болн закадар күцәтн.

4Моше Израилин әмтнд Песахиг күцәтхә гив. 5Тедн Песахиг Синайин һазрт кев. Тернь түрүн сарин 14-ч өдрт бүрүл болсн цагт күцәгдв. Израилин улс Деед Эзн Мошед заасар кевтнь кев.

6Тедн дунд үксн күүнә цогц көндәсн әмтн бас бәәҗ. Тер әмтн тер өдр Песах нәр кеҗ чадсн уга. Тегәд тедн тер өдр Моше Ахарон хойр тал ирәд+
7келв:

– Бидн үксн күүнә цогц көндәсндән цевр бишвидн. Израилин әмтнлә хамдан бидн Деед Эзнд бәрцән цаглань бәрҗ чадшго болҗану?

8Моше хәрү өгнә:

– Тадн энд зогсҗатн, би одад Деед Эзнәс ю кехинь соңсад ирсүв.

9Деед Эзн Мошед келнә:

10– Израилин әмтнд кел: кемр кен-негнь эс гиҗ тадна хөөт үйнр үксн күүнә цогц көндәһәд бузрдхла, эс гиҗ гертәсн холд хаалһдан йовхла, тер күн бас Деед Эзнә Песахиг күцәх йоста. 11Хойрдгч сарин 14-ч өдрлә бүрүл болсн цагт кетхә. Тер күн Песахин хурһна махиг эс искәсн һуйрта болн һашун ноһата хамднь идтхә+. 12Терүнә махинь өрүн күртл бичә үлдәг, ясинь бичә хамхлг. Песахин туск зокалмудыг күццднь тер кех зөвтә+. 13Кемр кен-негнь цевр болад хаалһд эс йовсн бийнь Песахиг келго бәәсн болхла, тер күн цагтан Деед Эзнд бәрц бәрлго бәәсндән эврәннь келн-улс дундас уга кегдх. Тер күн килнц һарһсндан засглгдх. 14Кемр тадн дунд бәәрләд бәәх нүүҗ ирсн күн Деед Эзнд Песах кехәр седҗәхлә, Песахин туск зокалмудыг болн закадыг тер кевтнь күцәх зөвтә. Тадна орн-нутгт һарсн әмтнә, эс гиҗ нүүҗ ирсн әмтнә зокал негн болх зөвтә+.

Өргә гер деерк үүлн болн һал

15Өргә гериг босххла, терүг – Бооцана Шатриг – үүлн бүркв. Асхнас авн өрүн күртл өргә гер деер һал шатад бәәсн болв+. 16Тер кемәс авн мел оньдинд тиигәд бәәв: өдрәр өргә гериг үүлн бүркәд, сөөднь һалын бәәдл һарсн болна. 17Үүлн Шатрас деегшән өөдлх саамд кезә чигн Израилин әмтн хаалһдан һардг болв. Үүлн зогссн һазрт тедн сүүрән кедг болв+. 18Деед Эзнә зааврар Израилин әмтн хаалһдан йовна, Деед Эзнә зааврар зогсна. Үүлн өргә гер деер бәәтл тедн ормасн көндрхш. 19Кемр үүлн өргә гер деер удан бәәхлә, Израилин әмтн Деед Эзнә заавр күцәдг билә, бәәсн ормдан хаалһд һарлго үлднә. 20Кемр үүлн өргә гер деер цөөкн хонгт бәәхлә, тиигхлә Израилин әмтн Деед Эзнә заасар ормдан бәәнә. Дәкәд Деед Эзнә зааврар хаалһдан һардмн. 21Кемр үүлн нег ормдан асхнас өрүн күртл бәәхлә, тиигхлә өрүнднь өөдлхләнь тедн һарад йовна. Кемр үүлн ормдан нег өдр болн нег сө зогсхла, дәкәд өөдлхләнь, тедн тер дарунь хаалһдан һарад йовна. 22Үүлн өргә гер деер кедү цагтан эс бәәв чигн – хойр өдр, эс гиҗ сардан, эс гиҗ терүнәс удан – Израилин әмтн тер цагин туршарт нег ормдан бәәһәд хаалһд һардго билә. Үүлн өөдлхлә тедн һарад йовдмн. 23Деед Эзнә зааврар тедн зогсад, Деед Эзнә зааврар хаалһдан һарад йовдмн. Тиигҗ тедн Деед Эзнә Мошеһәр дамҗад өгсн заавриг күцәдмн.

10

Цаһан мөңгн хойр бүрә

10^1Деед Эзн Мошед келв:

2– Хойр бүрә ке. Цаһан мөңгәр цутхад ке. Тедн чамд хамцаһан хурахла, йовлһна болзг ирхлә туста болх. 3Кемр хойр бүшкүрин ә һархла, хамцан кевтән чам тал Харһлтын Шатрин үүднд цуглрх зөвтә. 4Кемр нег бүшкүрин ә һархла, чам тал зуг һардачнр ирх – Израилин миңһәд багмудын һардачнр. 5Кемр үүмәнә ә җиңнәд һархла, зүн тал бәәсн церг хаалһд һарад йовтха+. 6Кемр хойрдад чаңһар үүмәнә ә җиңнәд һархла, өмн үзгт бәәсн церг бәәрнәсн көндртхә. Бүшкүрин ә җиңнәд һархла, цергчнр ормасн көндрәд йовх зөвтә+. 7Кемр хург кехәр дуудхла, җиңнүллго йирдән ә һарһтн. 8Бүшкүрәр гелңгүд ә һарһх зөвтә – Ахарона хөөт үйнр. Эннь таднд мөңк өгчәх зокал, энүг үйәс үйд бәртн.

9Эврәннь һазрт тадниг дәврсн дәәснләһән дәәлдхләрн, бүшкүрәрн ә өгтн. Эннь Деед Эзнә, тадна Бурхна өмн сана орулҗах темдг болҗана. Тадн дәәснәсн авргдхит+. 10Байрин цуг өдрмүдт – нәәрин болн шин сар урһх цагла – шаталһна болн эвцлһнә бәрц авч ирҗ бүшкүрәрн ә һарһтн. Эннь тадна тускар тана Бурхна өмн сана оруллһн болх. Би Деед Эзн, тадна Бурхн+.

Израилин улс хаалһдан һарчана

11Хойрдгч җилин хойрдгч сарин хөрдгч өдр үүлн Бооцана өргә гер деер өөдләд һарв. 12Израилин улс Синай көдә һазрас һарад хаалһдан орв. Паран гидг көдә һазрт үүлн зогсв+. 13Мошеһәр дамҗад Деед Эзнә өгсн зааврар тедн түрүн болҗ аяндан һарч йовв.

14Түрүләд Йудан хөөт үйнрин церг баг-багар ард-ардасн йовцхав. Тедниг Аминадавин көвүн Нахшон толһалв+. 15Исахарин отгин багиг Цуарин көвүн Натаналь толһалв. 16Завулуна отгин багиг Хелона көвүн Элиав толһалв. 17Дарунь өргә гер хурагдв. Гершона болн Мерарин хөөт үйнр өргә гериг авад йовцхав+.

18Дарунь Рубена церг баг-багар ард-ардасн йовцхав. Тедниг Шедеурин көвүн Элицур һардв+. 19Шимона отгин багиг Цуришадаян көвүн Шелумиэл һардв. 20Гәдин отгин багиг Деуэлин көвүн Эльясаф һардв. 21Дарунь Кахатын хөөт үйнр өргә герин әрүн юмс авад йовцхав. (Тедниг шин бәәрнд иртл, өргә гериг босхчкх зөвтә бәәсмн.)+

22Теднә дару Эпримин хөөт үйнрин церг баг-багарн ард-ардасн йовцхав. Тедниг Амихудын көвүн Элишама һардв+. 23Манашен отга багиг Педацурин көвүн Гамалиль һардв. 24Беняминә отга багиг Гидеонин көвүн Авидан һардв.

25Товчлгчднь Дана хөөт үйнрин церг баг-багарн ард-ардасн йовцхав. Тедниг Амишадайин көвүн Ахиэзер һардв+. 26Ашерин отгин багиг Охрана көвүн Пагиэл һардв. 27Напталин отгин багиг Энана көвүн Ахира толһалв.

28Израилин улсин багмуд ард-ардасн аяндан йовлһн тиим болв.

29Тенд Ховав бас бәәҗ. Ховав Мошен хадм эцкин Реуэлин көвүн. (Реуэл Мидьяна келн-улсин күн бәәҗ.) Моше Ховавд келв:

– Бидн Деед Эзнә өгнәв гисн һазр тал йовҗанавидн. Маднла йов, чамд сән болдгар бидн чамд килмҗән өгнәвидн. Деед Эзн Израильд туста керг күцәх болҗ үгән өгв!+

30Болв тернь иигҗ хәрү өгнә:

– Уга, би эврәннь орн-нутг тал однав, төрскн талан.

31– Мадниг бичә хай! – гиҗ Моше келнә. – Чи көдә һазрт зогсх кергтә орм олҗ чаднач, чи мадна нүдн-амн болхич. 32Кемр чи маднла йовхла, Деед Эзн маднд туста керг күцәхлә, бидн чамд сән болдгар килмҗән өгхвидн…

33Деед Эзнә Синай уулас салад һархларн тедн һурвн хонгтан йовцхав. Һурвн хонгин туршарт Деед Эзнә Бооцана хәәрцг өмн йовв. Хонх орм тер теднд үзүлҗ бәәв. 34Өдртнь тедн бәәрән хайҗ һархла, Деед Эзнә үүлн деернь бәәв+. 35Хәәрцгиг хаалһд авад йовхла, Моше иигҗ келдмн:

«О, Деед Эзн, оньган өгтн!
Тана дәәсн тартха,
Танд дурго әмтн һарад зултха!»+

36Бооцана хәәрцг зогсхла, Моше иигҗ келдмн:

«Израилин олн миңһн әмтнә Деед Эзн,
маднла бәәтн!»

11

Израилин әмтнә шууган

11^1Олн-әмтн шуугад һундлан келнә, Деед Эзн энүгинь соңсна. Соңссна хөөн Терүнә ур күрнә. Тегәд Деед Эзнә һал шатв, бәәрнә хол әңгнь шатв+. 2Олн-әмтн Мошег дуудна, Моше Деед Эзнд мөргнә, тиигхлә һал унтрна+. 3Тер ормд Тавера[*] гидг нер өгнә. Яһад гихлә тенд тедн дунд Деед Эзнә һал шатв.

4Израилин әмтнлә ниилсн зүсн-зүүл отга әмтн эврә онц заңта бәәҗ. Теднә ардас Израилин улс бас уульдг болцхав.

– Мах ода идсн болхнь! – гиҗ тедн келцхәв+. 5– Маднд Египетд өңгәр заһс, хаяр, һу, ноһан мәңгрс, цуунгла әдл мәңгрс болн сермсг өгдгиг бидн саннавидн! 6Энд мел юмн уга, һанцхн манна хот иднәвидн. Терүнәс мадна седкл зовна+.

7Манна болхла, кориандрин экнә бәәдлтә, өңгәрн хагсу каңкнсн салмин бәәдлтә билә. 8Әмтн йовад манна хотыг цуглулад теермин чолунд теермдәд эс гиҗ үүлүр үүлдг. Дәкәд буһшд чанад эс гиҗ терүгәр һуйр болһдг бәәҗ. Тер һуйр амтарн олив тоснд болһсна бәәдлтә+. 9Сөөһәр бәәрнд чиг буухла, терүнлә хамдан манна ундг билә.

10Моше олн-әмтнә уульҗахиг соңсна. Өрк-бүл болһн эврәннь шатрин үүднд уульҗана. Деед Эзнә ур босад, Мошед йир гейүртә болв. 11Тегәд Моше Деед Эзнд келнә:

– Яһад Та намаг, эврәннь мухлаг, зоваҗанат? Юуһарн би Танд эс таасгдҗанав? Яһад Та эн әмтиг намаг килмҗән өгч хәләтхә гиҗәнәт? 12Би эн әмтнд үр тогтави, би эдниг һарһви? Эн әмтиг бичкдүдлә әдләр, хәләдг күүкд күн кевтә, һар деерән авч йовтха гиҗ заклат (Та теднә өвкнрт андһар өгсн һазрт күргх боллат). 13Эн олн-әмтнә төлә би альдас мах авхмб? Тедн мах идхәр ууляд намаг ээрчәнә. 14Би һанцарн теднд килмҗән өгч чадҗахшув. Нанд дегд күнд болҗана+. 15Кемр Та цаарандан чигн намаг тиигҗ бәрхәр седҗәхлә, тиигхлә буйн болтха, тиим зовлң дәкҗ үздгоһар алтн намаг!+

Далн медәт Мошед дөң болна

16Деед Эзн Мошед келнә:

– Израилин 70 медәтиг нан тал дууд. Тедниг – медәтнриг болн ахлачнриг – чи таньдг болхич. Харһлтын Шатр тал тедниг авч ир. Чамла хамдан тедн Харһлтын Шатрин өмн зогстха+. 17Би бууһад тенд чамла күүндхүв. Чини деер бәәҗәх Сәкүснәс Би авад теднд өгнәв. Тедн чамла хамдан әмтнә тускар өгчәх чини килмҗиг хувалцтха. Тегәд чи һанцарн тер күнд ацаг даашгоч. 18Олн-әмтнд болхла кел: «Бийән әрүслтн, маңһдурк мах идх өдрт белн болтн. Деед Эзнә өмн тадн уульҗаввт, мах идхәр седҗәнәвидн, Египетд таднд сән билә гиһәд келҗәввт. Тегәд Деед Эзн таднд мах өгх! Тадн цадтлан идхит!+
19Махиг тадн 1 өдр биш, 2 өдр биш, 5 өдр биш, 10 өдр биш, 20 өдр чигн биш идхит, 20бүкл сардан – хамрарн эс һартл идхит, җигштлән идхит! Тадн дунд бәәх Деед Эзиг бурушаснд тиим болх. Терүнә өмн ууляд тадн келҗәләт: Ю хәәҗ бидн Египетәс һарч йовсмб?»

21Моше келнә:

– Энд нанла хамдан 600 000 йовһн дәәч бәәнә. Теднд Та сардан күрх мах өгчәнәв гиҗәнәт!+
22Кемр бод болн үүрмг малыг кевтнь алхла, тернь күртхий? Теңгст бәәх заһсиг цугтаһинь бәрҗ авхла, тернь күртхий?

23Болв Деед Эзн Мошед келв:

– Деед Эзнә һар күчн уга болхий? Нә, хәлә, Мини келсн үг күцхий аль угай!+

24Моше һарад олн-әмтнд Деед Эзнә келсиг күргв. 70 медәтиг Моше хураһад Шатриг бүсләд зогстха гив. 25Деед Эзн үүләр бууһад Мошелә күүндв. Дарунь Моше деер буусн Сәкүснәс авад 70 медәтд өгв. Өгсн Сәкүсн медәтнр деер буухла, тедн әәлдсн үгмүд келҗәһәд зогсцхав.

26Бәәрнд бәәсн бийнь бас хойр күн деер Сәкүсн буув. Негнәннь нерн Элдад, хойрдгчнь – Медад. Тедн хоюрн медәтнрин тоод йовсмн, болв Шатр тал һарч ирсмн уга. Тегәд тедн бәәрн дотран әәлдслв. 27Нег зарц гүүҗ ирәд Мошед келнә:

– Элдад болн Медад бәәрндән әәлдслҗәнә!

28Баһ цагасн Мошед нөкд болҗасн Навина көвүн Ешуа хәәкрнә:

– Моше, мини нойн, тедниг тагчгртн гиҗ келтн!

29Болв Моше терүнд келнә:

– Эннь чи намаг хәәрлҗ харсчанчи? О, кемр Деед Эзнә әмтн цугтан әәлдсдг болсн болхнь! О, кемр Деед Эзн тедн деер Эврәннь Сәкүс буулһсн болхнь!

30Моше тегәд Израилин медәтнрлә хамдан бәәрн талан хәрү ирв.

Бөдн шовуд болн шууга татсн әмтиг засгллһн

31Деед Эзнә илгәсн салькн көдлв. Тер салькн теңгс талас бәәрнд бөдн шовуд авч ирв. Бәәриг эргүләд нег хонга өдрин хаалһин дуунад үзг болһн тал хойр тоха өндртән баг бөдн шовуд кевтнә+. 32Әмтн тер шовудыг цуглулад авцхав. Кевтсн шовудыг әмтн тер өдртән, сөөни дуусн, маңһдур өдрин дуусн цуглулцхав. Күн болһн 10 хомерәс баһар авсн уга. Дәкәд бәәриг эргүләд бөдн шовуд тәвв. 33Болв тер махан җаҗлҗ, идҗ чиләһәд уга бәәтл, деерәснь Деед Эзн теднд цухлан буулһад зовлңтаһар алв. 34Тер ормиг Киврот-Таава[*] гиҗ нерәдв. Яһад гихлә тенд юм һолдг әмтиг оршацхав.

35Киврот-Таавас Израилин улс Хацерот тал ирцхәв. Тенд тедн зогсцхав+.

12

Мирьям Ахарон хойр Мошелә керлднә. Мирьямиг засгллһн

12^1Моше бийдән Кушин һазрас герг буулһҗ авснднь терүг Мирьям Ахарон хойр гемшәҗәв. (Кушин һазрас Моше герг авч.) 2Тедн келв:

– Деед Эзн зуг Мошелә күүндви? Маднла Тер күүндсн угай?

Деед Эзн теднә келсиг соңсв. 3(Моше болхла йир номһн бәәҗ, һазр деер бәәсн әмтнәс хамгин номһн күн.)

4Деед Эзн генткн Мошед, Ахаронд болн Мирьямд келв:

– Һурвулн Харһлтын Шатр тал одтн.

Тедн йовна. 5Деед Эзн үүләр Шатрин үүднд тедн тал бууһад Ахарониг болн Мирьямиг дуудна. Тер хойр һарч ирнә.

6– Мини келсиг соңстн! – гиҗ Деед Эзн келнә. – Тадн дунд Деед Эзнә әәлдәч бәәхлә Би терүнд үзгдлднь, зүүднднь орҗ күүндхүв+. 7Эврәннь мухла Мошелә талданар – Би Эврәннь әмтән терүнд даалһув!+
8Би терүнлә нүүрцәд күүнднәв. Би терүнлә нуувч угаһар харһнав. Деед Эзнә дүриг тер үзнә. Мини мухла Мошег тадн әл уга яһҗ гемшәввт+?

9Деед Эзнә цухл теднд буув. Деед Эзн хаҗугшан йовҗ одв. 10Үүлн Шатрас салад һарв. Мирьям болхла проказа гемәр гемнәд цаснла әдл болв. Ахарон Мирьям тал эргәд хәләхлә, тернь мел кевтән проказа гемәр бүркгдҗ+. 11Тегәд тер Мошед келнә:

– Мини нойн! Мана һәргәр һарһсн килнцәс көлтә бичә мадниг засгл! 12Мирьямиг экин геснәс өрәлдән үмкәрсн бәәдлтәһәр үкҗ һарснла әдл бичә үлдә.

13– Бурхн минь! Эдгәтн энүг! – Моше Деед Эзиг сурна.

14– Кемр терүнә эцк чирәднь нульмсн болхла, долан хонгтан тер му нер зүүх билә. Тегәд терүг долан хонгт бәәрнәсн салһтн, – гиҗ Деед Эзн Мошед келнә. – Дәкәд хәрү иртхә+.

15Тегәд Мирьям долан хонгт бәәрнәсн салу бәәнә. Израилин улс терүг хәрү эс иртл ормасн көндрсн уга.

13

Арвн хойр гетәч Канана һазриг шинҗлҗәнә

13^1•Дәкәд тедн Хацеротыг үлдәһәд Паран гидг көдәд ирәд зогсцхав+. 2Деед Эзн Мошед келнә:

3– Израилин улст Мини өгчәх Канана һазриг хәләтхә гиһәд әмтиг йовул. Отг болһнас неҗәһәд һардачнриг илгә.

4Паран гидг көдә һазрас Моше Деед Эзнә заасар теднәс эн әмтиг түрүләд йовулв. Тедн цугтан Израилин әмтнә һардачнр билә+. 5Теднә нерд эн:

Рубена отгас – Закурин көвүн Шамуа;
6Шимона отгас – Хорин көвүн Шафат;
7Йудан отгас – Ефунен көвүн Калев;+
8Исахарин отгас – Йосипин көвүн Игал;
9Эпримин отгас – Навина Осия;
10Беняминә отгас – Рафун көвүн Палти;
11Завулуна отгас – Содин көвүн Гадиэл;

12Йосипин отгас (Манашен отгас) – Сусин көвүн Гадди;

13Дана отгас – Гемалин көвүн Амиэл;
14Ашерин отгас – Михаилин көвүн Сетур;
15Напталин отгас – Вафсин көвүн Нахби;
16Гәдин отгас – Махин көвүн Геуэл.

17Канана һазриг хәләтхә гиҗ йовулсн әмтнә нерд эн. (Навина көвүн Осияд болхла, Моше Ешуа гидг шин нер өгв.)+
18Канана һазриг хәләтхә гиһәд йовулхларн Моше теднд келв:

– Негев дәврәд уулта һазр тал йовтн! 19Тер һазриг шинҗләд хәләһәд ямаранинь медҗ автн. Ямаран әмтн тенд бәәдгинь: чаңһ-чиирг угаһинь, тооһарн баһий, эс гиҗ олн бәәнү? 20Тер әмтнә һазр ямаран: сән, муй? Тер әмтн альд бәәцхәнә: селәдәр эс гиҗ батлгдсн балһсдарий? 21Тендк һазр ямаран: сән урһцтай эс гиҗ өслт угай? Модд тенд урһдг угаһинь медҗ автн. Тер һазрин темснәс эрк биш авч иртн.

Тер цагт уста үзмин түрүн урһц цуглулҗ авчасмн.

22Йовулгдсн улс Цин көдә һазрас Лево-Хаматын өөр бәәх Рехов күртл һазриг шинҗләд хәләцхәнә. 23Негев һазриг давад тедн Хевронд күрнә. Тенд Анакин хөөт үйнр[*] Ахиман, Шешай болн Талмай бәәцхәҗ. (Хеврон Египетин Цоан гидг балһснас долан җил эрт тогтагдҗ.)+
24Тедн Эшкол гидг тиньгр һазрт ирәд үстә үзмин нег темстә ац керчҗ авна. Тер темсиг модн деер өргҗ йовхин төлә хойр күн кергтә болв! Тендәс тедн гранат модна темс болн инҗр бас авцхав+. 25(Тер орм Эшкол гидг тиньгр һазрин нер зүүв. Тенд Израилин әмтн уста үзмин темс авсна тодлврта болв.) 26Одсн һазриг кевтнь хәләһәд йовулгдсн улс 40 хонад хәрү ирцхәв.

27Паран көдәд бәәсн Кадеш тал ирәд, Мошед, Ахаронд болн Израилин улсин цуг хамцанд үзсән келҗ өгәд, тер һазра темсд үзүлцхәв. 28Мошед иигҗ келцхәв:

– Чини илгәсн һазрт бидн одвидн. Тер һазр үнндән үсәр болн балар байн. Теднә темсд эн! 29Хәрнь, тенд бәәх әмтн чаңһ-чиирг, балһсднь ик, бат. Бидн тенд Анакин хөөт үйнриг чигн үзвидн! 30Амалекин улс Негевд бәәцхәнә, хетмүд, евүсмүд болн амореймүд уулмудт бәәцхәнә, кананахн – теңгсин көвәд дәкәд Йордана эрг көөһәд+.

31Мошег бүслҗ зогсҗасн әмтиг Калев тогтнулхар седнә.

– Йовад тер һазриг булаҗ авхмн! – гицхәв тедн. – Бидн тедниг диилхвидн!+

32Зуг Калевлә хамдан тиигәрән одсн улс зөвшәрсн уга:

– Бидн теднлә дәәлдҗ чадшговидн. Тедн маднас чидлтә!

33Израилин улс дунд тедн үзсн һазрин тускар му зәңг һарһад бәәв.

– Мадна йовад хәләсн һазр тенд бүүрлсн әмтиг зальгдг чигн! Тенд мана үзсн улс цугтан өндр ик нурһта. 34Бидн тенд әвр ик цогцта улсиг үзвидн (Анакин көвүд баатр тохма күн). Терүнә хаҗуд бидн царцахан бәәдлтә болвидн, теднә нүднд царцахас болҗ үзгдвидн+.

14

Олн-әмтнә шууган

14^1•Хамцана әмтн цугтан чаңһар хәәкрцхәв. Дарук сөөни дуусн әмтн уульцхав. 2Израилин улс Мошелә болн Ахаронла керлдв. Тер хойрт хамцана әмтн келв:

– Бидн Египетд эс гиҗ эн көдә һазрт үксн болхла сән болх билә!+
3Ю хәәҗ Деед Эзн мадниг тер һазр тал авч йовхмб? Тенд бидн үлдәс үкхин төләй? Мадна гергд болн үрд бәрәнд авгдх. Хәрү Египет тал йовсн деер болвза?

4Әмтн хоорндан күүндцхәв:

– Һардачан шүүҗ авад, хәрү Египет талан орхмн!

5Моше Ахарон хойр хамцана әмтнә өмн түргүр унцхав+. 6Тер һазр хәләхәр одсн әмтнлә хамдан Навина көвүн Ешуа болн Ефунен көвүн Калев хойр хувцан шуулцхана+. 7Тедн Израилин улсин хамцана әмтиг иткүлхәр келцхәв:

– Мана йовад хәләсн тер һазр йир сән, йир сән! 8Кемр бидн Деед Эзнд кергтә болхла, Тер мадниг тиигәрән күргх, тер үсәр болн балар байн һазриг маднд өгх. 9Зуг Деед Эзнә өмнәс бичә буцтн! Тер һазра әмтнәс бичә әәтн – бидн диилхвидн! Тедн эврәннь харслтан геецхәв, маднла болхла Деед Эзн. Бичә теднәс әәтн!+

10Болв хамцана әмтн тедниг чолуһар цокхар седцхәв. Тиигхләнь Харһлтын Шатрин өөр Израилин улст Деед Эзнә туурмҗ буув+.

11Мошед Деед Эзн келв:

– Кедү цагтан эн әмтн Нан тал дурго болҗ хәләхмб? Тедн дунд Би өвәрц йовдл һарһсн бийнь Нанд итклго бәәхмб? 12Би теднд маальг гем өгәд алнав. Чамас Би шин әмт һарһнав. Тедн улм олн болн чаңһ-чиирг болх+.

13Болв Моше Деед Эзнд келв:

– Энүнә тускар Египетин улс соңсх. Теднә үлмәһәс күчәр Та, Эврәннь чидләрн эн улсиг дахулҗ һарһсн эс болҗану? 14Учрсн йовдлын тускар тедн тер һазрин әмтнд келҗ өгх. Таниг, Деед Эзн, эн әмтн дунд бәәһәд Бийәрн үзгдҗәхиг, Тана үүлн эн әмтн деер бәәхиг, Та эврән өдртнь үүлн дотр, сөөднь һал һарһад эднә өмн йовхиг тедн соңсҗ+. 15Кемр Та эн әмтиг нег чигн кү үлдәлго алхла, Тана туск зәңг соңссн әмтн иигҗ келх: 16«Өгнәв гиһәд андһаран тәвсн һазрт эн улсиг Деед Эзн күргҗ чадлго көдә һазрт тедниг алв!»+
17Деед Эзнә күчн тууртха! Та Эврән келләлт:+
18«Деед Эзн тесвртә болн хәәрлтә! Тер күүнә буруг болн килнциг даана, болв бурутаһинь бурута биш гиҗ Тер тоолхш. Эцкнрин һарһсн гемд үрдинь засглна, ачнринь, җичнринь засглна!» 19Египетәс һарсн өдрәс эндр күртл яһҗ Та геминь тәвҗ йовснла әдләр Эврәннь алдр хәәрлтәрн эн әмтнә килнцинь тәвҗ өгтн!

20•Тиигхлә Деед Эзн келв:

– Би тедниг чини сурсар хәәрлҗәнәв. 21Болв Бийәрн болн цуг һазр дүүргҗәх Эврәннь туурмҗар андһар өгчәнәв:+
22Мини туурмҗиг болн өвәрц йовдл үзсн әмтн Намаг соңслго бәәцхәв, арв дәкҗ Намаг сөрцхәв. Тиим йовдлыг Би Египетд болн көдә һазрт үзүлләв. 23Теднә өвкнрт Мини андһар өгсн һазриг кен чигн күн теднәс эн һазриг үзшго! Нанд дурго болҗах улс терүг үзшго+. 24Болв Мини мухла Калев седкләрн тиим күн биш. Нанд тер иткв. Би терүг ачлад үзәд медсн һазртнь күргнәв. Терүнә хөөт үйнр эн һазриг эзлх!+
25…Тер орн-нутгин тегш һазрт Амалекин улс болн Канана улс бәәцхәнә. Маңһдур хәрү эргәд Улан теңгсин хаалһар көдә һазрт одтн.

Буцлт кесн улст Деед Эзнә засгллһн

26Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келнә:

27– Кедүдән эн керг уга әмтнә хамцан Нанд һундлан келәд бәәхмб? Израилин улс яһҗ һундлан келҗәхинь Би соңсҗ бәәнәлм! 28Теднд Нанас кел: «Бийәрн андһар тәвҗәнәв. Авхар седсән тадн Нанас авхит! 29Тадна күш эн көдәд үлдх. Нанд һундҗасн тадна тохма 20 наста болн терүнәс ах настань тоолгдснаннь күш цугтан тенд үлдх!+
30Тадниг бәәлһх болад Мини андһар өгсн һазрт Ефунен көвүн Калевәс болн Навина көвүн Ешуас талдан күн оршго+. 31Бәрәнд бичә ортха гиҗ әәҗәсн тадна үрдиг Би тадна һолсн һазрт авч однав. Ямаран һазр бәәсинь тедн үзх! 32Тадна күш болхла эн көдәд үлдх. 33Эн көдәд тадна үрд 40 җилдән мал хәрүлх. Тадна ухаһан сольснас көлтә сүүлин күн эс үктл үрдтн засглгдх+. 34Дөчн өдр тадн һазриг шинҗлҗ хәләввт. Эн өдрмүдин тооһар, өдрин ормд нег җилдән килнц һарһсндан шоодврт орхит – 40 җилдән! Тегәд тадн Мини цухл медхит». 35Эннь Би, Деед Эзн, келҗәнәв! Мини өмнәс буцсн эн керг уга әмтнә хамцаг Би тиигҗ кехүв. Эн көдә һазрт теднә чилгчнь болх. Тедн энд үкх!

36Канана һазриг хәләтхә гиһәд Мошен йовулсн улс хәрү ирәд му зәңг тарав. Хамцана улс цугтан Мошег керлддг болв. 37Тер һазрин тускар хорта зәңг һарһсн улс үкв. Деед Эзн тедниг засглв. 38Тер һазриг хәләхәр одсн улсас Навина көвүн Ешуа болн Ефунен көвүн Калев әмд үлдцхәв+.

Канана һазрт одх саам учрсн уга

39•Моше Деед Эзнә келсиг Израилин улст соңсхв, тедн һундрхв. 40Маңһдуртнь тедн уул тал йовцхав.

– Деед Эзнә йовтн гисн тал бидн йовнавидн. Бидн килнц һарһвидн! – тиигҗ тедн келцхәв.

41Моше келв:

– Яһад тадн Деед Эзнә заасиг эс күцәнәт? Таднд күцәмҗ уга болх. 42Кемр Деед Эзн таднла эс йовхла, бичә йовтн. Хортн тадниг диилх. 43Тенд өмнтн – Амалекин улс болн Канана улс. Тадн үлдәс үкхит! Тадн Деед Эзнәс салвт, Деед Эзн таднла дәкҗ бәәшго+.

44Болв тедн уул деер һархар зөрцхәв. Деед Эзнә Бооцана хәәрцг болн Моше теднә бәәрнднь үлдв. 45Уулын бәәрн улс Амалекин болн Канана әмтн тедниг тосад уулас бууцхав. Ирҗ йовх улсиг тедн тосад ка цокад, Хорм гидг балһсн күртл көөцхәв+.

15

Немр бәрцин тускар

15^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст кел: Тадн Мини өгчәх бәәрләд бәәх һазрт ирхләрн, 3Деед Эзнд бәрц бәрхәр бод эс гиҗ үүрмг мал авч ирхләрн, шаталһнд орулгдну эс гиҗ андһар өгснә бәрц болну, эс гиҗ дурарн авч ирсн бәрц болну, эс гиҗ байрин бәрц болну – Деед Эзнд таасгдх каңкнсн үнр өргхләрн, –+
4тиигхлә Деед Эзнд бәрҗәх бәрцд өдмгин бәрц орултха. Буудян һуйрин ефән нег арвнань болх. Тер һуйрин гина нег дөрвнәнь олив тосар элдтхә. 5Шаталһнд орулҗах хурһн болһнла хамдан болн бәрцлә хамдан асхх чаһрин гина нег дөрвнәһинь авч иртн.

6Кемр хуцар бәрц бәрҗәхлә, өдмгин бәрц ефән арвн әңгин хойрнь буудян һуйрар элдсн, олив тосна гина һурвдгч әңгднь хольгдх зөвтә. 7Чаһрин бәрцд орулхин төлә гина һурвдгч әңгнь болх. Эннь Деед Эзнд таасгдх каңкнсн үнр.

8Кемр Деед Эзнд бух малар бәрц бәрҗәхлә – шаталһнд орх эс гиҗ андһарар күцәҗәх бәрц болну эс гиҗ эвцлһнә бәрц болну –+
9тегәд тер бух деер өдмгин бәрц немгдх йоста: буудян һуйрин ефән арвна һурвдгч әңгнь олив тосна гина өрәлднь хольгдх зөвтә. 10Чаһрин гина өрәлинь асхх кергтә. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста+. 11Кемр бухар, хуцар, хурһар эс гиҗ ишкәр бәрц бәрҗәхлә кезә чигн тиигҗ тадн кех йостат. 12Кедү малар бәрц бәрҗәнәт, тооһарн тиим өдмгин бәрц болн чаһрин бәрц болх йоста. 13Деед Эзнд һалын бәрц бәрхләрн, Терүнд таасгдх каңкнсн үнр һарһхларн бәәрн күн болһн энүг күцәх зөвтә.

14Кемр нүүҗ ирсн күн эс гиҗ тадн дунд бәәх, тадна хөөт үйнр дунд бәәх бас кен чигн күн Деед Эзнд һалын бәрц бәрхәр, каңкнсн үнр Терүнд таасгддгар тархахар седхләрн, тер кергиг таднла әдләр күцәх зөвтә. 15Хамцанд таднд болн нүүҗ ирсн улст нег диг-даран бәәтхә. Эннь таднд мөңкинд үйәс үйд бәрх зокал. Нүүҗ ирсн күн Деед Эзнә өмн таднла әдләр бийән бәртхә+. 16Нег диг-даран, нег закан тадна төлә болн тадн дунд бәәх нүүҗ ирсн улсин төлә.

Шин урһцин һуйрар болһсн өдмгин дееҗ авч ирлһн

17Деед Эзн Мошед келнә:

18– Израилин улст келҗ өг: «Мини күргҗ йовх һазрт ирхләрн тадн 19тер һазрт урһҗах тәрә-темс идхит. Деед Эзнд бәрц бәртн. 20Деед Эзнд шин урһцин һуйрар болһсн өдмгин дееҗ өргтн. Терүг тәрәнә бәәрнәс гиҗ нерәдтн. 21Үйәс үйд түрүн болһсн өдмгәрн Деед Эзнд бәрц бәрх зөвтәт».

Тоолвр угаһар һарһсн килнц

22Деед Эзн Мошед келсн зааврас эндүрәд негинь эс күцәсн болхла,+
23таднд Мошеһәр дамҗад Терүнә зааврас ямаран чигинь эс күцәхлә, тиигхлә иигҗ кех кергтә (Деед Эзнә эн заавр өгсн өдрәс авн хөөннь, үйәс үйд күцәтн).

24Кемр хамцана хәләвр тату болад эндү һарсн болхла, тиигхлә хамцан кевтән бүрү малар шаталһна бәрц бәртхә. Терүнә каңкнсн үнр Деед Эзнд таасгдх. Бас бәрцд өдмг болн чаһр орултха, килнцәс цеврллһнә бәрцд нег тек орултха+. 25Израилин әмтнә цуг хамцана төлә гемән хәрүллһнә авъяс гелң күцәтхәг. Тегәд теднә гемнь тәвгдх. Юңгад гихлә тернь эндү болҗасмн. Терүнә төлә тедн бәрц авч ирцхәв – Деед Эзнд һалын бәрц, бас килнцәс цеврллһнә бәрцән Терүнд бәрцхәв. 26Израилин улсин цуг хамцана болн тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн улсин гемнь тәвгдх. Яһад гихлә әмтн цугтан эндүһәр му йовдл һарһцхав.

27Кемр нег күн эндүһәр гем һарһсн болхла, тер күн килнцәс цеврллһнә бәрцд нег җил күрсн яма авч ирх зөвтә+. 28Тер эндүһәр му йовдл һарһсн күүнә төлә гемән хәрүллһнә авъясиг гелң Деед Эзнә өмн күцәтхә. Тер күүнә төлә гемән хәрүллһнә авъяс күцәх, тегәд терүнә гемнь тәвгдх. 29Эндүһәр гем һарһсн кен чигн күүнд нег диг-даран бәәх зөвтә: Израилин улсин бәәрн күн болну, тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн күн болну нег диг-дарата болх+.

Зөрц һарһсн килнцин тускар

30Болв кемр кен чигн күн – бәәрн күн эс гиҗ нүүҗ ирсн күн болв чигн – зөрц килнц һарһсн болхла, тернь Деед Эзиг һутаҗах темдг. Тиим күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх+. 31Тиим күн Деед Эзнә үгиг басад, Терүнә заквр эвдв. Тер күн эврәннь келн-улс дундас уга кегдх, килнцәсн көлтә засглгдх.

Бемб өдр амрлһна диг-дара эвдсн күн алгдв

32Израилин улс көдә һазрт бәәхләрн бемб өдр нег күн түлә цуглулҗ йовсинь үзцхәҗ+. 33Үзсн әмтн тер күүг дахулад Моше, Ахарон болн хамцан тал авч одна. 34Түлә цуглулҗ йовсн күүг бәрәнд орулна. Яһад гихлә терүг яһҗ бәрх диг-даран уга бәәҗ+.

35Деед Эзн Мошед келв:

– Эн күн алгдх йоста. Хамцана әмтн цугтан терүг чолуһар шивтхә+.

36Тер күүг хамцана әмтн цугтан бәәрнәс һарһад чолуһар шивәд алцхав. Тиигтхә гиҗ Деед Эзн Мошед закв.

Хувцна көвән цацгин тускар

37Деед Эзн Мошед келнә:

38– Израилин улст кел: үйәс үйд тедн эврәннь хувцна көвәһәр цацг уйтха. Тер цацгудт көк утц орулх зөвтәт+. 39Тер цацг хәләһәд тадн Деед Эзнә заавриг санад күцәх зөвтәт. Тегәд тадна зүрк болн нүд авлх дүңгә цалдң йовдл һарһшгот. 40Тадн Мини заавриг цугтаһинь тодлад күцәхит. Тегәд эврәннь Бурхндан әрүн болхит+. 41Би Деед Эзн, тадна Бурхн болхар тадниг Египетәс дахулад һарһлав. Би Деед Эзн, тадна Бурхн+.

16

Корахин, Датана болн Авирамин буцлһн

16^1•Корах Ицхарин көвүн, Кахатын ач, Левин җич, Датан болн Авирам Элиавин хойр көвүн, Пелетин көвүн Он – дәкәд эдн Рубена хөөт үйнр –+
2эдн цугтан Мошен өмнәс буцлт кенә. Тедниг Израилин 250 әмтн дөңнв. Тедн цугтан хамцана һардачнр, хургудын толһачнр болн күндтә улс бәәҗ. 3Тедн Мошег болн Ахарониг бурушаһад өмннь зогсад иигҗ келцхәв:

– Таднд болҗана! Хамцанд цугтан әрүн, Деед Эзн тедн дунд бәәнә. Яһад тадн бийән Деед Эзнә хамцанас деер тоолҗахмт+?

4Теднә келсиг соңсчкад Моше түргүр унв+. 5Корахт болн хаҗһр кергт орлцҗах улст тер келв:

– Өрүндән Деед Эзн кен Терүнәһинь, кен әрүнинь болн кениг Бий талан өөрдүлхинь үзүлх! Тер Эврән шүүҗ авх күүнд Бий талан өөрдх зөв өгх+. 6Тадн күҗин сав авад, 7һал шатаһад, каңкнсн үнр һарһад Деед Эзнә өмн зогсцхатн. Деед Эзнә шүүҗ авсн күн әрүн болх. Левин әмтн, болҗана! Дегд давҗанат+.

8– Левин улс, соңстн! – гиҗ Моше Корахт келнә. – 9Израилин Бурхн таднд шишлң орм Израилин әмтн хамцанд өгв, Терүн тал өөрдх зөв өгв, Деед Эзнә өргә герт көдлмш кех болн хамцанд заргдх зөв өгв. Эннь таднд баһ болҗану+? 10Деед Эзн чамд болн чини ахнр-дүүнрт, левитмүдт, Бий талан өөрдх зөв өгв. Тадн гелңгүд болхар седәд бәәнәт! 11Чи болн чини нөкднр Деед Эзнә өмнәс буцлт кеввт! Ахаронд гем уга. Яһад тадн терүнә өмнәс буцҗанат+?

12Моше Датаниг болн Авирамиг – Элиавин көвүдиг – авч иртхә гиҗ кү йовулв. Болв тедн келнә:

– Бидн одшговидн! 13Мадниг көдә һазрт үктхә гиҗ үсәр болн балар байн һазрас дахулҗ һарснчн баһдҗану? Чи мадна эзн болхар седҗәнчи+? 14Үсәр болн балар байн шин һазрт чи мадниг күргсн угач, тәрәнә болн уста үзмин һазр маднд өгсн угач. Әмтн сохр гиҗәнчи? Бидн чам тал одшговидн!

15Моше дегд уурлад Деед Эзнд келнә:

– Теднәс бичә бәрц автн! Би теднәс нам элҗгн чигн авсн угав, нег чигн күүнд му юм кесн угав!

16Моше Корахт келнә:

– Маңһдур чи болн чини нөкднр Деед Эзнә өмн зогстн: чи, тедн болн Ахарон. 17Күн болһн эврәннь савд күҗ тәвәд Деед Эзнә өмн авч иртхә: 250 күҗин сав авч иртхә. Чи бас эврәннь күҗин саван авч ир, Ахарон – эврәһән.

18Тедн цугтан эврәннь савдан һал орулад, күҗ тәвәд Харһлтын Шатрин үүднд Мошелә болн Ахаронла хамдан зогсцхав. 19Моше Ахарон хойрин өмнәс Корах хамцана әмтиг цугтаһинь хураһад Харһлтын Шатрин үүднд зогсав. Тегәд теднә нүүрт Деед Эзнә туурмҗ буув.

20Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келв:

– 21Эн хамцанас хооран һартн. Би эдниг нег агчмд уга кенәв!+

22Болв Моше Ахарон хойр түргүр унад келнә:

– О, Бурхн минь, цуг әмтә-киитәд әм өгчәх, Бурхн! Килнциг негхн күн һарһв, Та цуг хамцанд ууран һарһҗанта+?

23Деед Эзн Мошед келнә:

24– Корахин, Датана болн Авирамин бәәх бәәрнәс хамцана әмтн цугтан холд һартхаг гиҗ заквр өг.

25Моше Датана болн Авирамин бәәрн тал йовв. Терүнә ардас Израилин медәтнр дахцхав. 26Моше хамцана әмтнд келв:

– Эн килнцтә му әмтнә бәәрнәс хооран һартн, теднә юмс бичә көндәтн. Эс гиҗ теднә һарһсн килнцәс көлтә тадн үкхит+.

27Корахин, Датана болн Авирамин бәәрнәс әмтн хооран һарцхав. Датан Авирам хойр гергдтәһән, көвүдтәһән болн нилх үрдтәһән эврәннь шатрин үүднд зогсад үлдцхәв.

28Моше келв:

– Деед Эзн намаг илгәһәд цугинь кетхә гиҗ заксинь тадн ода медхит. Эннь мини дурар кегдҗәхшиг медхит. 29Кемр тедн цуг әмтн үкдг әдләр үкхлә, кемр теднд цугталань болдг хөвнь үзгдхлә, тиигхлә намаг тадн тал Деед Эзн илгәсн уга. 30Кемр Деед Эзн үзгдәд уга юм үзүлхлә, кемр теднә дор һазр шуурад цугтаһинь бәәсн зөөртәһинь зальгчкхла, әмдәр үклин һазрт тусхла, тегәд Деед Эзнд тедн дурго болсиг тадн медхит!+

31Мошег келәд төгсәхлә, тер зогсҗасн әмтн дор һазр шуурва: 32ик нүкн һарад тедниг зөөртәһинь хамднь зальгчкв. Корахин әмтиг эдл-ахутаһинь кевтнь зальгчкв! 33Әмдәр тедн эврәннь эдл-ахутаһан үклин һазрт орв. Тедн деерк һазр бүтв, хурсн улс дунд тедн уга болв+. 34Теднә хәәкрлһ соңссн әмтн һарад зулцхав. Һазр тедниг зальгчкх гиһәд әәцхәв.

35Дәкәд Деед Эзнәс һал бууһад 250 кү алв. Тедн күҗтә сав авч ирцхәҗ+.

36Деед Эзн Мошед келнә:

37-38– Шатсн һазрт күҗин савиг һаласнь цеврләд цугтаһинь Ахарона көвүн Элеазар цуглулҗ автха гиҗ зааҗ кел. Ода тер күҗин савмуд килнцтә улсин әмәр әрүслгдв. Күҗин савиг хавтхалад тәклин орм хаадг бүркә кетхә. Тедниг Деед Эзнд авч ирдг бәәҗ, тегәд теднь әрүн болцхаҗ. Ода Израилин улст тедн темдг болтха.

39Һалд шатад үксн әмтнә улан мөңгн күҗин савиг Элеазар гелң цуглулҗ авна. Терүгәр тәклин ормин бүркә кенә. 40Мошеһәр дамҗад Деед Эзнә заасар Элеазар кев. Талдан әмтнә кен чигн күн, Ахарона хөөт үйнрәс талдан күн Деед Эзнә өмн күҗ шаташгог тер бүркә Израилин улст сана орулҗана. Эс гихлә Корахла болн терүнә нөкднрлә болсн йовдл теднлә учрх+.

Моше Ахарон хойр олн-әмтиг харсна

41Маңһдуртнь хамцана әмтн цугтан Мошег болн Ахарониг гемшәһәд уурлцхана:

– Тадн Деед Эзнә әмтиг алвт!

42Мошен болн Ахарона өмнәс хамцан кевтән хурхла, тедн Харһлтын Шатр тал хәләхләрн үзцхәв: Шатриг үүлн бүркв, Деед Эзнә туурмҗ буув. 43Моше болн Ахарон Шатр тал одцхав. 44Деед Эзн Мошед келнә:

45– Тадн эн хамцанас хооран һартн. Би эдниг цугтаһинь нег агчмд уга кенәв!

Тер хойр түргүр унцхав+. 46Моше Ахаронд келнә:

– Эврәннь күҗин саван авад тәклин ормас дотрнь шатчах һал, күҗ тәвәд хамцан тал адһад йов. Теднә төлә гемән хәрүллһнә авъяс күцә. Деед Эзнәс цухл ирҗәнә: үкл эклҗәнә!+

47Мошен келсәр Ахарон кев: хамцан тал гүүв, үкл экләд ирв. Ахарон һал деер күҗ тәвәд гемән хәрүллһнә авъяс олн-әмтнә төлә кев. 48Үксн, әмд әмтнә хоорнд Ахарониг зогсхла, үкл уурв+. 49Корахла хамдан үксн әмтиг эс тоолв чигн, ут тоодан 14 700 күн тиигхд үкв.

50Ахарон Моше тал Харһлтын Шатрин үүднд хәрү ирв. Әмтн үкдгән уурв.

17

Ахарона мотр цецгәләд бүчрлв

17^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улс чамд 12 мотр авч иртхә гиҗ заквр өг. Отг болһнас неҗәһәд мотр авч иртхә. Тернь отгудын һардачнрин мотр болх. Мотр болһнд эзнәннь неринь бич. 3Левин отгин мотр деер Ахарона нериг бич. Отг болһна һардачас неҗәһәд мотр. 4Тер олн мотриг Харһлтын Шатрт Бооцана өмн тәв, Мини таднла харһдг ормд орк+. 5Мини шүүҗ авсн күүнә мотрт ац урһҗ һарад ноһан өңг һарх. Израилин әмтн тадниг зогслт угаһар керлддгиг Би дәкҗ соңсдгоһар кенәв.

6Моше терүнә тускар Израилин әмтнд келҗ өгв. Теднә һардачнр Мошед эврәннь мотран авч ирцхәв. Һардач болһнас неҗәһәд мотр авч ирв – ут тоодан 12 мотр, тедн дунд Ахарона мотр. 7Моше тер олн мотриг Деед Эзнә өмн Бооцана Шатрт тәвв. 8Маңһдуртнь Моше Бооцана Шатрт орад Ахарона мотр үзв. Ахарона мотр – Левин отгин мотр – ноһан өңгтә болсинь Моше үзв. Терүн деер ацмуд урһад, цецгәләд, миндаль болҗ одҗ+. 9Деед Эзнә өмн кевтсн мотрмудыг Моше цугтаһинь авад Израилин әмтнд өгв. Тедн эврәннь мотран үзәд авцхав.

10Деед Эзн Мошед келнә:

– Ахарона мотриг Бооцана хәәрцгин өмн тәв. Соңсхвр уга улст темдг болҗ энд бәәтхә. Тиигҗ чи Мини өмнәс кеҗәх теднә буцлһ уурулхич. Тегәд тедн алгдшго.

11Моше Деед Эзнә келсәр дигтәһәр цугинь күцәв. 12Тегәд Израилин улс Мошед келв:

– Болва, бидн үквидн, цугтан үквидн! 13Деед Эзнә өргә гер тал өөрдснь үкх! Эннь мадна чилгчнь болҗахмби?

18

Гелңгүдин болн левитмүдин зөв болн даалһвр

18^1Деед Эзн Ахаронд келнә:

– Чи болн чини хөөт үйнр, бас чини отг кевтән әрүн бәәриг килнцәс бузрдашго даалһврта болхит. Чи, чини хөөт үйнр гелңгин мөргүлд килнц һарһшго даалһврта болхит+. 2Бооцана Шатрин өмн көвүдтәһән мөргүл кехләрн Левин отгас, эцкиннь отгас нерәдсн ахнр-дүүнрән дууд. Тедн чамла бәәһәд дөң болтха+. 3Тедн чамд нөкд болад Шатрин көдлмш кетхә. Болв тедн әрүн юмс тал, тәкл тәкдг орм тал өөрдшго болҗана. Яһад гихлә тедн үкҗ одх, тадн теднлә хамдан үкхит. 4Тедн чамла хамдан Харһлтын Шатрин төлә дааврта болтха, ямаран чигн көдлмшән кетхә. Болв талдан күн тадн тал бичә өөрдтхә. 5Әрүн бәәрнә болн тәкл тәкдг ормин көдлмшиг тадн кетн, эс гиҗ цухл шинәс Израилин әмтнд тусх+. 6Би тадна ахнр-дүүнриг, левитмүдиг Израилин әмтнәс авад таднд өгчәнәв. Эннь таднд Мини белг. Тедн Харһлтын Шатрт көдлхин төлә Деед Эзнд өггдв. 7Чи болн чини хөөт үйнр гелңгин мөргүлән тәкл тәкдг ормд болн көшгин ард кех йостат. Би таднд гелңгин мөргүлиг белг гиҗ өгчәнәв. Кемр талдан күн өөрдхлә, терүг алх кергтә+.

Гелңгүдт болн левитмүдт авч ирдг бәрц

8Деед Эзн Ахаронд келнә:

– Би Нанд кесн бәрцсиг цугтаһинь, Израилин әмтнә әрүн бәрцсиг цугтаһинь чини һарт орулҗанав. Тедниг Би чамд, чини хөөт үйнрт өгчәнәв. Эннь таднд мөңкинд күртҗәх хүв болҗана+. 9Нанд авч ирәд бәәсн әрүнәс әрүн бәрцсин әңгнь чини болҗана. Израилин әмтнә Нанд авч ирәд бәәсн цуг бәрцсин әңгнь, теднә цуг өдмгүдин, килнцәс цеврллһнә болн һаруһинь даалһна бәрцсин әрүнәс әрүнь чини болн чини хөөт үйнрин болҗана. 10Тедниг әрүнәс әрүн юмн гиҗ идцхәтн. Зуг залус идх зөвтә. Тернь чамд әрүн хот болтха.

11Израилин улсин белг гиһәд өгсн бәрцс цугтан чини болх. Тедниг чамд, чини көвүдт, күүкдт мөңкинд күртҗәх хүв гиһәд Би өгчәнәв. Чини өрк-бүлин кен чигн цевр күн терүг идҗ чадҗана+. 12Деед Эзнд авч ирсн хамгин сән тосиг, хамгин сән чаһриг болн буудяг шин урһцин түрүңкинь Би чамд өгчәнәв+. 13Деед Эзнд авч ирсн тәрәнә түрүн урһцнь чини. Чини өрк-бүлин кен чигнь цевр болхла, теднәс идҗ чадх+.

14Израильд Деед Эзнд нерәдснь цугтан чини+. 15Күүнә түрүн үрн болну, малын түрүн төл болну, Деед Эзнд нерәдәд авч ирснь чини болҗана. Болв күүнә түрүн үрн, цевр биш малын түрүн төл хулдҗ авгдх йоста+. 16Нег сар күрсн теднә үннь цаһан мөңгәр 5 әрүн бәәрнә шекель ав (нег шекельд – 20 гера).+
17Болв үкрин төл, хөөнә эс гиҗ ямана төл хулдгдшго. Эннь әрүн болҗана. Теднә цусар чи тәкл тәкдг ормд цацл цацхич, өөкинь шатахич. Эннь Деед Эзнд өргҗәх һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста+. 18Тегәд махнь чини. Тиим кевәр белг гиһәд өрггдҗәх бәрцин өрчнь чамд тусҗана, дәкәд бәрцин барун таша чини+.

19Израилин улс Деед Эзнд өргҗәх әрүн бәрцсиг цугтаһинь Би чамд, чини көвүдт, күүкдт өгчәнәв. Эннь мөңкинд өггдҗәх тадна хүв. Эннь мөңкинд кегдсн бооцан – давсар батлгдҗана[*]. Деед Эзнә өмн чамла болн чини хөөт үйнрлә кегдсн бооцан+.

20Деед Эзн Ахаронд келнә:

– Израилин әмтнә һазрт чи хүв һазр авшгоч, тедн дунд чамд хүв уга болх. Чини хүв болн чини хүв һазр Израилин әмтн дунд эннь Бив+. 21Хүвәр һазрин ормд Би Левин хөөт үйнрт Харһлтын Шатрт көдлсн төләднь Израильд цуг арвна хүвинь өгчәнәв+. 22Израилин улс Харһлтын Шатр тал өөрдшго юмн. Кемр өөрдхлә – килнц һарһцхах, үкцхәх. 23Харһлтын Шатрт зуг левитмүд көдлмш кех йоста. Терүг килнцәс харх дааврта тедн. Эннь таднд мөңкинд күцәх зокал, үйәс үйд терүг күцәтн.

Левитмүдт Израилин әмтн дунд хүв һазр уга болх. 24Деед Эзнд бәрц гиһәд авч ирҗәснә белгин арвна хүвинь Би левитмүдт өгүв. Эннь хүв һазрин ормд өггдв. Тегәд Израилин әмтн дунд теднд хүв һазр уга болх гиҗ келҗәнәв.

25Деед Эзн Мошед келнә:

26– Левитмүдт кел: Хүвәр һазрин ормд таднд Би Израилин улсас арвнаһинь авч өгүв. Терүнәсн Деед Эзнд бәрц гиһәд арвна хүвәснь арвнинь салһтн. 27Эннь тадна бәрц болҗ тоолгдх – хурасн буудян умш болн уста үзмин өткн шүүсн. 28Израилин улсас цуглулҗах цуг арвна хүвәснь иим бәрц Деед Эзнд кеҗәтн. Эн бәрциг тадн Ахарон гелңд өгх йостат. 29Авч ирсн белгәс хамгин сәәнинь салһад, әрүн әңгинь Деед Эзнд бәрц бәртн.

30Левитмүдт кел: «Арвна хүвәснь хамгин сәәнинь салһҗ авхларн, үлдснь таднд хурасн буудян умшас болн уста үзмин шүүснәс авснла әдл болх. 31Харһлтын Шатрт көдлснд таднд өгчәх ачлвр. Тедниг тадн болн тадна өрк-бүл дурта ормдан идҗ чадҗанат. 32Тегәд таднд килнц уга болх. Тадн эврәннь арвна хүвәсн хамгин сән әңгинь салһад өгчкләт. Тегәд Израилин әмтнә авч ирсн әрүн бәрциг тадн бузрдашгот, үкшгот».

19

Шар өңгтә үкрин үмсн

19^1Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келнә:

2– Деед Эзнә заасн диг-даран эн. Израилин улс чамд шар өңгтә үкр авч иртхә гиҗ кел. Тер үкр эрмдг уга, ө уга, дәкәд көдлмшт дарлт уга болтха+. 3Терүг Элеазар гелңд өгтн. Бий бәәрнәсн хооран һарһад үкриг гелңгин хаҗуд алтхаг. 4Элеазар гелң хурһан терүнә цуснд норһад дола дәкҗ Харһлтын Шатр тал цацтха+. 5Үкриг гелңгин нүднд шатах кергтә: үкрин арсиг, махинь, цусинь болн дотрк бузр юмсинь шатах+. 6Гелң хошун модна тасрха, хуссопин ац болн улавр күрң өңгтә эдин тасрха авад шатачах үкрин һалд хайтха+. 7Дарунь гелң эврәннь хувцан уһаһад, бийән уһах зөвтә. Терүнә хөөн гелң хәрү бәәрн талан одҗ чадҗана, болв асхн күртл цевр биш болх+. 8Үкриг шатасн күн бас хувцан уһатха, бийән уһатха. Асхн күртл тер цевр биш болх. 9Шатасн үкрин үмсиг цевр күн хураһад, бәәрнәс хооран цевр һазрт һарһтха. Израилин хамцана улс тер үмсәр килнцәс цеврллһнә авъяс күцәхин төлә ус белдх йоста. Эннь килнцәс цеврллһнә бәрц.+
10Шатасн үкрин үмс цуглулсн күн хувцан уһах йоста. Асхн күртл тер цевр биш. Эннь Израилин улст болн тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн улст мөңкинд өггдҗәх зокал+.

11Үксн күүг әрә көндәсн күн долан хонгтан цевр биш. 12Һурвдгч өдртнь болн доладгч өдртнь тер күн эн үмсәр цеврлгдхләрн цевр болх. Кемр тер күн һурвдгч болн доладгч өдртнь эс цеврлгдхлә, тиигхлә цевр биш болҗана+. 13Үксн күүг әрә көндәһәд бийән эс цеврлсн күн Деед Эзнә өргә гериг бузрдаҗана. Тиим күн Израиләс уга кегдх йоста. Тер күн цеврллһнә усна цацл эс авсндан бузр болҗана. Цевр биш бәәдл терүн деер бас үлдҗәнә+.

14Кемр шатрт кен чигн үкхлә диг-дарань иим: шатрт орҗ ирсн күн болһн, дотрнь бәәх күн болһн долан хонгтан цевр биш, 15бүркәг уга ямаран чигн сав цевр биш+. 16Алгдсн, үксн, үкснә яс эс гиҗ үкәр әрә көндәсн күн долан хонгтан цевр биш. 17Тер күүг цеврлхин төлә килнцәс цеврллһнә бәрцд орулад, шатагдсн үкрин үмсиг урсхмлын уста савд тәвхмн. 18Нег цевр күн хуссоп авад тер уснд булхулад шатрт цацл цацтха, дотрнь бәәх юмсиг болн әмтиг болн ясинь әрә көндәсн, алгдсн, үксн болн үкәр әрә көндәсн күүнд цацл цацтха+. 19Цевр күн цевр биш күүнд һурвдгч өдртнь цацл цацх йоста. Дәкәд доладгч өдртнь бас тиигх. Доладгч өдртнь тер күүг бузр бәәдләснь цеврлх. Цеврдсн күн эврәннь хувцан, бийән уһатха. Асхнднь тер цевр болх+. 20Цевр биш болсн күн, бийән цеврләд угань хамцанас уга кегдх йоста. Тер күн Деед Эзнә өргә гер бузрдаҗана. Цеврллһнә цацлд тер күрсн уга, тер цевр биш+. 21Эннь теднд мөңк зокал.

Цацл цацсн күн хувцан уһах йоста. Цеврллһнә ус әрә көндәсн күн асхн күртл цевр биш. 22Цевр биш күүнә көндәсн юмс цевр биш болх. Терүг әрә көндәсн күн асхн күртл цевр биш.

20

Мирьямин үкл

20^1Тегәд түрүн сарин эклцәр Израилин әмтнә хамцан кевтән Цин гидг көдәд күрцхәв. Тедн Кадеш гидг балһсна хаҗуд зогсцхав. Тенд Мирьям өңгрв, тенд терүг оршав+.

Уулын хадас һарчах усн

2Хамцана әмтнд усн күртлго бәәв. Тедн Мошег болн Ахарониг бурушаһад бүсләд зогсад+
3Мошег керлдцхәнә:

– Мана ахнр-дүүнрлә әдл Деед Эзнә өмн үксн деер билә!+
4Ю хәәҗ та Ахаронла хамдан Деед Эзнә хамцаг эн көдә һазрт авч ирвт? Бидн малмудтаһан энд үктхә гиҗәнт? 5Ю хәәҗ мадниг Египетәс эн му һазрт авч ирвит? Энд тәрә тәрҗ болшго, инҗр уга, уста үзм уга, гранат уга. Нам уудг усн уга!

6Моше Ахарон хойр хамцана улсиг үлдәһәд Харһлтын Шатрин үүдн тал ирәд түргүр унцхана. Тегәд теднд Деед Эзнә туурмҗ бууна+. 7Деед Эзн Мошед келнә:

8– Эн мотр авад Ахаронла хамдан хамцана әмтиг цугтаһинь дуудад хура. Дарунь цугтаннь нүүрт уулын хадас усн һартхаг гиҗ заквр өг. Чи уулын хадас ус һарһҗ авад әмтиг болн малмудыг цугтаһинь услхич.

9Моше Деед Эзнә зааврар өргә герт Бооцана хәәрцгин хаҗуд бәәсн мотр авна. 10Моше Ахарон хойр хадын хаҗуд әмтиг хурана. Моше келнә:

– Буцҗах улс, соңстн! Тадна төлә бидн эн хадас ус һарһҗ авхмн болвза+?

11Моше хойр дәкҗ хадыг мотрарн цокв. Хадас усн икәр һооҗв. Тер усн әмтнд чигн, малд чигн күртв. 12Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келв:

– Тадн Нанд эс иткснәс көлтә, Израилин әмтнә өмн Мини әрүн бәәдлиг эс медүлснәс көлтә, тегәд чигн тедниг, Мини өгчәх һазрт, күргх зөв таднд өггдҗәхш+.

13Эн булг – Мерибан усн. Тенд Израилин әмтн Деед Эзиг гемшәв. Болв Тер теднд Эврәннь әрүн бәәдлән медүлв.

Эдомин улс Израилин әмтиг эврәннь һазрар йовулҗахш

14Кадешәс Моше элчән илгәһәд Эдомин хаанд келүлв:

– Израилин чини өөрхн төрлмүд келҗәнә: ямаран күнд юмн мана хүвд күртсинь чи меднәч+. 15Мадна өвкнр Египетд ирлә. Бидн тенд удан бәәләвидн. Египетин улс мадна эцкнриг урднь даҗрҗаснла әдләр мадниг даҗрв+. 16Бидн Деед Эзиг дуудхла, Тер мадниг соңсад элчән илгәв. Элчнь мадниг Египетәс дахулад һарһв. Ода бидн Кадеш балһсна хаҗудк чини үлмән захд бәәнәвидн+. 17Чини һазрар йовх зөв маднд өгич! Бидн тәрән, уста үзм дотраһар йовхшвидн, худгас ус уухшвидн. Бидн Хаана хаалһар[*] йовнавидн, чини үлмәд бәәх һазр эс давтл барун тал чигн, зүн тал чигн хаҗишговидн+.

18Болв Эдомин әмтн келв:

– Тадн мадна һазрар йовшгот! Кемр йовхар седхлә, бидн үлдән һартан бәрәд тадниг тосад һархвидн!

19– Бидн һол хаалһар йовнавидн. Кемр тадна ус уухла эс гиҗ малан услхла, бидн мөңгинь өгнәвидн. Маднд мел юмн керго, зуг хаҗуһартн давад һархар седләвидн, – гиҗ Израилин улс келв+.

20Болв теднь иигҗ хәрү өгв:

– Тадн мадна һазрар йовшгот!

Тегәд ик болн күчтә дәәчнриг цуглулад тедн Израилин әмтнә өмнәс босв. 21Тиим бәәдләр Эдомин улс Израилин әмтиг эврәннь һазрар йовулсн уга. Израилин улс талдан хаалһар йовцхав.

Ахарона үкл

22Кадешәс һарад Израилин хамцана әмтн цугтан Ор нертә уул тал ирцхәв+. 23Тенд Ор уулын хаҗуд, Эдомин меҗәһәс хол биш Деед Эзн Мошед болн Ахаронд келв:

24– Ахарон эврәннь өвкнр талан һарх йоста. Тадн Мериба булгин хаҗуд Мини келсиг соңссн угат. Тер учрар Израилин улст Мини өгчәх орн-нутгт Ахарон оршго+. 25Ахарониг болн терүнә Элеазар көвүг Ор уул тал авч ир. 26Ахарона гелңгиннь хувцинь тәәләд Элеазар көвүнднь өмск. Тенд Ахарон үкх, эврәннь өвкнр талан һарх+.

27Деед Эзнә келсиг Моше күцәв. Хамцана нүүрт тедн Ор уул деер һарв. 28Тенд Моше Ахарона хувцинь тәәләд, Элеазар көвүнднь өмскв. Ахарон уулын ора деер үкв. Моше Элеазар хойр уулас дорагшан буув+. 29Ахарониг үксинь медәд Израилин әмтн цугтан 30 хонгтан һундрхад уульцхав+.

21

Арад гидг балһсна хааг дииллһн

21^1Негев орн-нутгин Арад балһс залҗах Канана хан Израилин улс Атарим талк хаалһар йовҗ йовхинь медв. Тер хан тедниг дәврәд, зәрмсинь кел бәрҗ авна+. 2Тегәд Израилин улс Деед Эзнд андһар өгнә: «Кемр Деед Эзн эн әмтиг диилх диилвр маднд өгхлә, тиигхлә теднә балһсдыг буйсахвидн»+. 3Деед Эзн тер күүнә андһариг соңсад, Израилин улст Канана әмтиг диилх күч өгв. Тегәд тедн Канана әмтиг кевтнь балһсдтаһинь буйсав. Тер орм Хорм гидг нер зүүв.

Израилин әмтнә керлдлһн. Улан мөңгн моһа

4Ор уулас Израилин улс Улан теңгс тал Эдом төгәләд хаалһар йовцхав. Хаалһдан әмтн седкләрн зовцхав. 5Тедн Бурхиг болн Мошег керлддг болв:

– Яһад тадн Египетәс мадниг дахулҗ һарһвт? Мадниг көдәд үктхә гиввт? Энд хот уга, усн уга! Эн му хотас бидн җигшҗәнәвидн!+

6Деед Эзн теднд хорта моһас илгәнә. Моһас әмтиг хоран күргәд хатхна, Израилин улсин олнь үкнә. 7Тиигхләнь әмтн Моше тал ирәд келцхәнә:

– Деед Эзиг болн чамаг керлдхләрн бидн килнц һарһҗвидн. Деед Эзнд мөрг, мадниг моһасас хәәрлг!

Моше олн-әмтнә төлә мөргнә. 8Деед Эзн Мошед келнә:

– Моһан дүрс кеһәд дәәнә темдг мет модн деер зүүһәд өрг. Моһа хатхсн күн болһн терүн тал хәләтхә. Тегәд тер күн әмд үлдх.

9Моше моһан дүрсиг улан мөңгәр кеһәд, дәәнә темдг мет моднд зүүһәд өргв. Моһа хатхсн күн болһн тер улан мөңгн моһан дүрсиг хәләһәд әмд үлдцхәв+.

Көдә һазрар йовлһн. Худгин хаҗуд дуулсн дун

10Израилин улс хаалһдан орад Овот һазрт зогсцхав+. 11Овотын хөөн тедн көдә һазрин Йе-Аварим гидг ормд зогсцхав. Эн көдә һазр Моавас зүн үзг тал бәәҗ+. 12Дарунь тедн Зеред уулын хавчгт зогсцхав+. 13Терүнә хөөн тедн Арнон уулын хавчг давад көдә һазрт зогсцхав. Тер орм амореймүдин һазрин меҗәһәр бәәҗ. Арнон – Моавин меҗә. Моавин болн амореймүдин һазрин хоорнд бәәнә+. 14Деед Эзнә дәәнә Дегтрт тегәд чигн келгдҗәнә:

«Суфад бәәх Вахев чигн,
уулын хавчг чигн, Арнон чигн,
15Ар гидг балһсн талас
Моавин меҗә күртл бәәх
уулын хавчгин ташус чигн»+.

16Тендәс тедн Беэр бәәрн тал ирв. Тенд худг бәәҗ. Терүнә тускар Деед Эзн Мошед келсмн бәәҗ:

– Әмтиг хура, Би теднд ус өгнәв.

17Израилин улс тенд ду дуулцхав:

«О, худг, усар дүүр!

Худгин тускар дуултн!

18Энүг һардачнр малтла.

Энүг әмтнә толһачнр малтла.

Тайгарн, мотрарн энүг малтла!»

Тер көдәһәс тедн Матан гидг һазр тал ирцхәв. 19Матанас Нахалиэл тал, Нахалиэләс Бамот тал, 20Бамотас Моавин һазрт бәәх тегш һазрт ирцхәв. Тенд көдә һазр деер өөдлҗәх Фасга уул бәәҗ.

Сихон Ог хойр хааг диилсн диилвр

21•Израилин улс амореймүдин хан Сихон тал сурвр кеһәд элчнрән йовулна:

22– Чини һазрар давҗ һарх зөв маднд өг! Бидн тадна тәрәһәр болн уста үзмәр йовшговидн, тадна худгас ус уушговидн. Чини һазриг давтлан бидн Хаана хаалһар йовхвидн+.

23Болв Сихон Израилин улст эврәннь һазрар йовх зөв өгсн уга. Хан эврәннь дәәчнрән цугтаһинь цуглулад, көдә һазрт тосад Яхац селәнә хаҗуд теднлә дәәлдв. 24Израилин улс Сихона дәәчнриг диилв. Тедн хаана орн-нутгиг Арнонас Ябок һол күртл, амонмудын һазр күртл кевтнь булаҗ авв (амонмудын һазр сән хаацта билә)+. 25Израилин улс амореймүдин балһсдынь цугтаһинь, Хешбон балһсиг селәдтәһинь бас булаҗ авад бәәрлв. 26Хешбон – амореймүдин Сихон хаана балһсн. Урдк Моавин хаанла дәәлдәд Сихон терүнә һазринь Арнон күртл цугтаһинь булаҗ авч. 27Тегәд чигн келмрчнр келцхәнә:

«Хешбон тал ирцхәтн!

Сихона балһсн тосхгдад батртха!

28Хешбонас һал һарв,

Сихона балһснас шатчах
һалын заль һарад,

Моавд Ар балһсиг чигн,

Арнона деерк уулмудын эздиг чигн зальгв.

29Моавин улс, тадн зовлңтат!

Кемош бурхна әмтн, тадн үквт!

Теднә залус зулад гүүцхәв,

Күүкд улсинь амореймүдин хан Сихон
бәрәнд авв+.

30Бидн тедниг сумар дарвидн!

Хешбонас Дивон күртл цугтан үкцхәв!

Бидн Нофах болн Медева күртл
цугтаһинь күүчвидн»+.

31Тиигҗ Израилин улс амореймүдин орн-нутгт экләд бәәрлв.

32Дарунь Моше Язер гидг балһс хәләтхә гиҗ әмтиг илгәнә. Израилин улс Язер эргндк селәдиг булаҗ авна. Тенд урднь бәәсн амореймүдин балһсдт тедн бәәрләд бәәцхәв+.

33Тендәсн эргәд Израилин улс Башана һазр тал һардг хаалһар йовцхав. Башана Ог хан теднә өмнәс дәәчнрән цугтаһинь дахулад һарна. Эдрей балһсна өөр иргнд теднлә дәәлднә. 34Деед Эзн Мошед келнә:

– Терүнәс бичә ә! Чини һарт Би терүг бийинь, терүнә дәәчнриг цугтаһинь, терүнә һазр-усиг кевтнь өгчәнәв. Хешбониг һардҗасн амореймүдин хан Сихонла әдләр чи терүг тиим кевәр кехич+.

35Огаг чигн, терүнә көвүдиг чигн, дәәчнриг цугтаһинь чигн алад Израилин әмтн тер орн-нутгиг эзлв.

22

Израилин улсиг харатха гиһәд Моавин хан Балак Баламиг йовулна

22^1Тендәсн Израилин улс цааран йовад Моавин тегш һазрт зогсцхав. Тернь Йордана ард Ерихона тус бәәҗ.

2Ципорин көвүн Балак Израилин улс амореймүдлә ю кесинь медв+. 3Моавин улс кевтән теднәс икәр әәцхәв, яһад гихлә тедн тооһарн дегд олн бәәҗ. Моавин улс Израилин әмтнд дурго болад теднәс әәцхәв. 4Мидьяна медәтнрт моавмуд келцхәв:

– Эн олн-әмтн мана эргндкиг кевтнь уга кех – һазрт урһҗасн өвсиг бух уга кеснлә әдләр!

Тер цагт Моавин хан болҗасн Ципорин көвүн Балак 5Петор балһснд бәәсн Беорин көвүн Балам тал элчнрән илгәһәд, Баламиг дөң болтха гиҗ дуудна. (Петор балһсн Амона көвүдин һазрт Епрат гидг һол деер бәәҗ.) Тер келнә:

– Египетәс әмтн ирәд һазриг кевтнь дүүргв, мини хаҗуд буув+. 6Ирәд мини сурвр күцә: эн әмтиг чи хара. Ода эдн нанас чидлтә, чамла би тедниг дииләд һазр-уснасн көөҗ һарһҗ чадх чигн биләв. Чини хәәрлснчнь мел йөрәлтә. Чини харасн күүнд харалчн тусна. Терүг би меднәлм.

7Моавин болн Мидьяна медәтнр Балам тал ирәд, удһн керг күцәснднь мөңг авч ирәд, Балакин келүлсиг күргнә. 8Балам келнә:

– Энд хонтн, Деед Эзн нанд ю келхинь би таднд келсүв.

Моавин баячуд Баламинд хонна.

9Бурхн Баламд үзгдәд келнә:

– Чамла энд юн әмтн бәәнә?

10Балам Бурхнд келнә:

– Моавин хан Балак, Ципорин көвүн, нанд келүлҗ: 11«Египетәс ирсн әмтн һазриг кевтнь дүүргв. Ирәд мини сурвр күцә: теднд харалан тәвәд күрг. Би теднлә дәәлдәд көөһәд һарһҗ чигн чадхмн болвзав».

12Бурхн Баламд иим хәрү өгнә:

– Бичә теднлә йов. Чи тер әмтиг бичә хара, яһад гихлә тедн әдслгдсн әмтн.

13Өрүнднь Балам Балакин элчнрт келнә:

– Хәртн. Деед Эзн таднла йовх зөв нанд өгчәхш.

14Моавин баячуд Балак талан хәрү ирәд келнә:

– Балам маднла йовшго болв.

15Балак шинәс элчнрән йовулна. Эднь түрүңк әмтнәс улм байн болн күндтә. 16Тедн Балам тал ирәд келнә:

– Ципорин көвүн Балак келүлв: «Нан тал ирх сурврим бичә буруша. 17Би чамаг күчтәһәр тоонав, келсичнь күцәнәв. Зуг ирич, мини сурвриг күцәһич: эн ирсн әмтнд харалан тәвич».

18Балам Балакин баячудт келв:

– Балак нанд цаһан мөңгәр болн алтар дүүрсн эврәннь бәәшңгән кевтнь өгнәв гисн бийнь, тиигв чигн, би ямаран чигн кергт – бичкн болну, алдр болну – Деед Эзнә, мини Бурхна, заасиг би эвдҗ чадшгов. 19Болв чигн тадн хонтн, Деед Эзн ю келхинь хәләсүв.

20Сөөднь Бурхн Балам тал ирәд келнә:

– Тер әмтн чам тал ирәд дуудсн болхла, теднлә йов. Зуг Мини келсәр кех зөвтәч.

Балам, терүнә элҗгн болн Деед Эзнә элч

21Өрүнднь Балам элҗгнән унҗ авад, Моавин баячудла һарад йовв. 22Баламиг йовснд Бурхн уурлв. Деед Эзнә элч терүнә хаалһинь хаана. Балам элҗгн унҗ йовла, терүнлә хойр ялчнь йовҗ. 23Деед Эзнә элч хаалһ деер һартан иләр үлд бәрҗәхинь элҗгн үзәд, хаалһас хаҗиһәд тәрән тал һарв. Балам элҗгниг хәрү хаалһд орулхар терүг цокна.

24Уста үзмин хойр тәрәнә хоорнд хаалһин уутьрсн ормд Деед Эзнә элч зогсв. Тенд нег таласнь эрс, хойрдгч таласнь эрс бәәҗ. 25Деед Эзнә элчиг үзн элҗгн эрст шахлдв, Баламин көлиг эрст бас шахв. Балам дәкн элҗгниг цокв.

26Деед Эзнә элч әрә хаҗиһәд зүн тал чигн, барун тал чигн көндрҗ һарч болшго уутьхн ормд зогсв. 27Элҗгн Деед Эзнә элчиг үзәд Баламтаһан һазр деер кевтв. Балам икәр уурлад, элҗгниг модар цокв. 28Тиигхлә Деед Эзн элҗгниг дуһардгар кев. Элҗгн Баламд келнә:

– Би чамд ю кевүв? Чи намаг һурвдад цокчанач.

29– Чи намаг наад бәрҗәнәч! – гиҗ Балам келнә. – Нанд үлд бәәсн болхла, би чамаг алх биләв.

30Элҗгн Баламас сурна:

– Цуг эн цагин туршарт унҗах элҗгн би чини биший? Нанд бийән чамла тиигҗ бәрх даслвр бәәлү?

– Уга, – гиҗ Балам хәрү өгв.

31Деед Эзн иигҗ кев: Балам Деед Эзнә элчиг һартан үлд иләр бәрәд хаалһ деер зогсчасиг үзв. Балам һазрт күрч өкәһәд, түргүр унв. 32Деед Эзнә элч терүнәс сурв:

– Юунас көлтә һурв дәкҗ элҗгниг цоквч? Энчнь би чини өмнәс чамаг зогсахар һарув. Яһад гихлә чини хаалһ Нанд таасгдҗахш. 33Элҗгн намаг үзәд һурв дәкҗ мини өмнәс хооран эргв. Кемр тер эс хаҗисн болхла, терүг хәәрләд, чамаг алх биләв!

34– Би килнц һарһув! Чамаг мини хаалһ деер зогсчасиг медсн угав. Кемр чамд мини кеҗәх юмн эс таасгдҗахла, би хәрү йовхув, – гиҗ Балам Деед Эзнә элчд келнә.

35– Эн әмтнлә йов. Болв зуг Мини келсиг кел, – гиҗ Деед Эзнә элч Баламд хәрү өгв.

Тегәд Балам Балакин баячудла цааран йовв.

Балам Балак тал ирнә

36Балакд Балам аашна гиҗ келнә. Балак терүг Арнон уулын хавчгин меҗәд бәәх Моав орн-нутгин балһснд тосхар һарад йовна. Тернь эднә орн-нутгин хамгин холд бәәҗ+.

37– Би чамаг иртхә гиҗ элчнр йовуллав, – гиҗ Балак Баламд келв. – Чи яһад йовлго бәәввч? Чамаг би янзтаһар күндлҗ чадшгой?

38– Би эн ирүв. Ю келхүв чамд? Бурхн нанд келсиг би чамд келхүв, – гиҗ Балам Балакд хәрү өгнә.

39Тегәд Балам терүнлә хамдан Керьят-Хуцот балһсн тал йовна. 40Балак бухмуд болн хөд алтха гив, Баламиг болн терүг дахҗ йовсн баячудыг дуудв. 41Маңһдур өрүнднь Балак Баламиг Бамот-Баал гидг һазрт[*] авч одв. Тендәс Балам Израилин әмтнә бәәрнә баахн әңгинь үзв.

23

Баламин түрүңк әдсллһн

23^1– Энд мини төлә 7 тәкл тәкдг орм ке. Бәрц бәрхин төлә 7 бүрү, 7 хуц бел ке, – гиҗ Балам Балакд келнә+.

2Баламин келсиг Балак күцәв. Тәкл тәкдг орм болһнд Балак Балам хойр неҗәһәд бүрүһәр, неҗәһәд хуцар бәрц бәрв.

3– Эврәннь авч ирсн шаталһна бәрцин хаҗуд зогс. Би хооран һарнав, Деед Эзн мини өмнәс һарч ирхмн болвза. Нанд Тер ю келнә, терүг би чамд келсүв, – гиҗ Балам Балакд келнә.

Балам ил довун деер һарна. 4Тенд терүг Бурхн тосна. Балам иигҗ келнә:

– Тәкл тәкдг 7 ормиг би белдүв, орм болһнд неҗәһәд бүрүһәр, неҗәһәд хуцар бәрц бәрүв.

5Деед Эзн Баламин келх үгинь заана.

– Балак тал одад энүг соңсх, – гиҗ Тер Баламд келнә.

6Балам Балак тал хәрү ирнә. Тернь Моавин баячудла шаталһна авъяст орулх бәрцсин хаҗуд зогсна. 7Тиигхд Балак эврәннь әәлдхлән күргв:

– Арамин һазрас намаг Балак авч ирв.

Моавин хан намаг зүн үзгт бәәх уул талас авч ирв.

«Мини сурврар ирәд Яковиг хара, ирәд Израилиг хара».

8Яһҗ би харахмб? Терүг нам Бурхн хараҗахш!

Яһҗ би харал тәвхмб? Нам Деед Эзн харал тәвҗәхш!+

9Хадта уулмудын ораһас би терүг үзҗәнәв,
довуд деерәс терүг хәләҗәнәв:

әмтн салу бәәхинь үзҗәнәв,
бийән талдан келн-улсин тоод орулҗахмн уга+.

10Яковин әмтиг кен тоолҗ чадхмб,
тернь элснлә әдл олн.

Израилин әмтнә дөрвдгч әңгинь кен тоолҗ чадхмб?

Чик седклтә күүнә чилгчнь мини чилгч болг.

Мини хөөт үйнр эн әмтнлә әдл болтха!+

11– Чи нанд юн гидг юм һарһҗахмбч? – гиҗ Балак Баламас сурна. – Би чамаг мини дәәсиг харатха гиҗ дуудлав. Чи тедниг әдслҗәнәч.

12– Деед Эзн нанд келх үгим зааҗ өглә, терүг би төвәр келх зөвтәв, – гиҗ Балам хәрү өгв.

Баламин хойрдгч әдсллһн

13– Нанла хамдан талдан ормд одый. Тендәс чи тедниг үзхич, зуг теднә бәәриг кевтнь биш, зуг хамгин захинь. Тендәс тедниг хара, мини сурвр күцә, – гиҗ Балак келнә.

14Баламиг тер Фасга уулын оран хаҗуд бәәх Маначнрин һазрт дахулҗ ирв. Тенд тәкл тәкдг 7 орм кев. Орм болһнд неҗәһәд бүрүһәр, неҗәһәд хуцар бәрц бәрв.

15– Чи энд авч ирсн шаталһна бәрциннь хаҗуд зогсҗа. Би тиигәрән йовад Бурхнла харһнав, – гиҗ Балам Балакд келнә.

16Деед Эзн Баламла харһна, терүнд келх үгинь зааҗ өгнә.

– Балак тал хәрү йов, терүнд энүг кел, – гиҗ Деед Эзн Баламд келнә.

17Балам хәрү Балак тал ирнә. Балак авч ирсн шаталһна бәрцин хаҗуд Моавин баячудла хамдан зогсчана.

– Деед Эзн юн гив? – гиҗ Балак сурв.

18Тиигхлә Балам эврәннь әәлдхлән күргв:

– Босад соңс, Балак – Ципорин көвүн –
тодлад ав мини келсиг.

19Бурхн күн биш, худл келшго.

Күүнлә әдл Тер ухаһан сольшго.

Келчкәд Тер келсән эс күцәхий?

Өгсн үгән эвдхий+?

20Әдслтхә гиҗ намаг шүүҗ авла.

Бурхн әдсллә.

Нанд терүгинь эвдх арһ уга!

21Яковд зовлң уга, үзгдҗәхш!

Израильд дуту хөв уга, үзгдҗәхш!

Эн әмтнлә теднә Бурхн – Деед Эзн.

Әмтн Терүг Хан мет йөрәҗ таасна.

22Египетәс тедниг һарһсн Бурхна чидлнь
зерлг бухин өвр мет!+

23Яковд илв һарһҗ болш уга,

Израилиг урдаснь тааҗ медҗ болш уга.

Яковин-Израилин тускар иигҗ келцхәнә:

«Хәлә Бурхн ю кеҗәхинь!»+

24Эн әмтн арслң мет босчана,
олвран эс зуутлан,
алгдсна цусинь эс уутлан тогтншго+.

25– Тедниг чи бичә хара, бичә әдсл! – гиҗ терүнә дару Балак Баламд келнә.

26– Би чамд Деед Эзнә келсиг цугтаһинь кенәв гиҗ келсн угай! – гиһәд Балам Балакд хәрү өгв.

Баламин һурвдгч әдсллһн

27– Би чамаг талдан ормд күргнәв. Чи мини сурвр күцәһәд, тедниг тендәс харах тааста зөв Бурхн өгвзә? – гиҗ Балак терүнд келнә.

28Балак Баламиг көдә һазрт өндәҗәх Пеор уулын орад һарһв.

29– Энд мини төлә тәкл тәкдг 7 орм ке. Бәрц бәрх 7 бүрү, 7 хуц бел ке, – гиҗ Балам Балакд келнә.

30Балак Баламин келсәр кенә. Тәкл тәкдг орм болһнд неҗәһәд бүрү, неҗәһәд хуц бәрцд орулна.

24

24^1Израилиг Деед Эзн әдслхәр бәәхиг үзсн Балам урдклаһан әдл онц темдг хәәхәр йовсн уга. Көдә һазр тал тер хәләхләрн 2Израилин әмтиг үзнә. Тенд тедн отг-отгарн бәәҗ. Тегәд терүнд Бурхна Сәкүсн бууна,+
3Балам бас эврәннь әәлдхлән күргв:

– Нүднь тодрхаһар үздг

Беорин көвүн Балам келҗәнә.

4Бурхна келсиг соңсҗах күн,

Хамгин Күчтәһин үзгдл үзҗәхнь:

һазр деер унҗана, болв нүднь секәтә.

5Чини шатрмуд ямаран сәәхн, Яков,
чини бәәх гермүд, Израиль!

6Тиньгр һазрт урһҗах ноһан мет налаҗана,
һолын көвәдк сад мет,

Деед Эзнә тәрсн урһмл алоэ мет,
урсхулын хаҗудк хошун модн мет.

7Израилин савас усн асхрад бәәх.

Теднә экн ик уста урсхулын өөр бәәх.

Теднә хан Агаг хаанас өөдлх,
терүнә орн-нутгнь алдр болх.

8Египетәс тедниг һарһсн Бурхна күчнь
зерлг бухин өвр мет!

Өшәтә келн-улсиг тедн зальгх,
дәәснәннь ясинь үүлх,
суминь хамхлх+.

9Арслң мет эн әмтн өкәв,
һазр деер кевтв.

Кен арслңгиг көндәҗ чадх?

Чамаг әдслснь – әдстә күн.

Чамаг хараснь – харагдсн күн+.

10– Би чамаг мини дәәсиг харатха гиҗ дуудлав. Чи болхла тедниг һурвдад әдслҗәнәч! – гиҗ Балак Баламд уурлад хойр һаран цокв. –+
11Йов, герүрн гү! Би чамаг күндләд ачлхар седләв, болв Деед Эзн чамаг тер ачлвр бичә автха гиҗәнә.

12– Чини илгәсн элчнрт би урдаснь келсн уга болвзав? Би келләв: 13«Балак нанд нам эврәннь цаһан мөңгәр болн алтар дүүргсн бәәшңгән өгнәв гисн бийнь, би Деед Эзнә заасиг эвдҗ чадшго биләв. Эврәннь седкләр сән чигн юм һарһҗ, му чигн юм һарһҗ чадшго биләв. Деед Эзнә келсиг би келхүв», – гиҗ Балам Балакд келнә. – 14Би эврәннь орн-нутг тал хәрҗәнәв. Чи йов, эн әмтн чини улст ю кехинь би соңсхсув.

Баламин сүүлңк әәлдхл

15Тегәд Балам эврәннь әәлдхлән келв:

– Беорин көвүн Балам келҗәнә,
тодрхаһар үзҗәхнь келҗәнә,
16Бурхна үг соңсчахнь,
Деед Бурхна медрл авчахнь,
Хамгин Күчтәһин үзгдлинь үзҗәхнь
һазр деер унҗана, нүднь секәтә.
17Би уга юмиг үзҗәнәв,
хол бәәхиг үзҗәнәв!
Яковас одн һарчана,
Израиләс мотр өөдлҗәнә.
Моавин цохинь хамхлх,
Шетин цуг хөөт үйнрин ораһинь цумлх[*]+.
18Эдом диилгдәд авгдх,
Сеир дәәснәннь тавг дор орх.
Израиль болхла эврәннь күчән үзүлх.
19Яков тедниг диилх,
балһсдт үлдсн әмтиг алх!

20Балам амалекмүдиг хәләһәд эврәннь әәлдх үгән келнә:

– Олн-әмтнә түрүңкнь Амалек,
терүнә чилгчнь – үклнь мөңк!+

21-22Балам кенеймүдин отгиг хәләһәд эврәннь үгән келнә:

– Чини бәәх бәәрн бат,
хад деер бәәх чини үр бат.

Болв Ашур чамаг бәрәнд авч одхла,

Каин угарх+.

23Балам бас эврәннь әәлдхлән келнә:

Ой-ой, Бурхна һарһсн йовдлын хөөн кен әмд үлдхмб!

24Киттим нутгин кермс эн.

Тедн Ашуриг диилх,
һолын цаадк һазр диилх.

Болв тедн бас мөңкинд алгдх+.

25Тегәд Балам эврәннь гер талан хәрү йовна, Балак эврәннь хаалһар.

25

Шитмд Израилин улс худл шүтәнд иткнә. Деед Эзнә цухл

25^1Израилин әмтн Шитмин һазрт зогсчахд, теднә залус Моавин күүкд улсла аля йовдл һарһад бәәв+. 2Тер гергчүд болхла, Израилин залусиг эврәннь бурхнд бәрц бәрлһнд орлцтха гиҗ дуудсн бәәҗ. Израилин залус бәрцин мах идәд, теднә бурхнд мөргцхәв+. 3Тегәд Израилин әмтн Пеорин Баал нертә бурхнд мөргв. Деед Эзн теднд уурлна+.

4Деед Эзн Мошед келнә:

– Олн-әмтнә ахлачнринь Мини төлә нарта һазрт дүүҗл. Тегәд одҗ Израилин улст илгәҗәх Мини цухл зогсх+.

5– Эврә әмтнәс Пеорин Баалд дурлсн улсиг, таднас кен чигн, тедниг эврән алтхаг! – гиҗ Моше Израилин һардачнрт заквр өгв.

Пинехас урвачиг засглҗана

6Харһлтын Шатрин үүднә өмн Моше болн Израилин цуг хамцана улс уульҗах цагт теднд үзүләд Израилин нег көвүн Мидьяна күүк дахулҗ ирнә. 7Терүг үзсн Элеазарин көвүн Пинехас – Ахарон гелңгин ач – хамцана хургас һарад җид авад,+
8Израилин көвүг дахад тер шатрт орад, терүг болн терүнә күүкиг дор ормднь шааһад ална. Терүнә хөөн Израилин улс үкдгән уурна+. 9Болв 24 000 күн тиигхд үкв.

10Деед Эзн Мошед келв:

11– Элеазарин көвүн, Ахарон гелңгин ач Пинехас, Израилин улст һарһхар бәәсн Мини цухл зогсав. Намаг басснд тер өшә авв. Тегәд чигн Би Израилин улсиг Эврәннь ууртан тедниг алсн угав. 12Тегәд соңсхад кел: Би Пинехасла амулң бәәлһнә бооца кеҗәнәв. 13Эн бооцаһар тер болн терүнә хөөт үйнр мөңкинд гелңгин нер зүүх зөв авчана. Яһад гихлә Пинехас терүнә Бурхиг басснд өшәһинь авв, Израилин улсин геминь хәрүлв.

14Мидьяна күүкнлә хамдан алгдсн Израилин Салун көвүн Зимри гидг нертә бәәҗ. Зимри Шимона отгин нег өрк-бүлин толһачнь бәәҗ. 15Алгдсн күүкн Козби нертә – Цурин күүкн. Цур мидьянмүдин нег отгин һардачнь бәәҗ+.

16Деед Эзн Мошед келнә:

17– Мидьянмүдин хортн болтн, алтн тедниг!+
18Тедн таднла өшәтн кевтә бәәнәлм. Тедн Пеорин мек таднд һарһвш, мидьянмүдин һардачин күүкн Козбила бас мек һарһвш: нег келн-улсин күүкн Пеорин үклһнд алгдв!

26

Израилин улсиг давтад бичлһн

26^1Әмтнә үклһн чилснә хөөн Деед Эзн Мошед болн гелң Ахарона көвүн Элеазард келнә:

2– Цуг хамцанд бәәх Израилин әмтнә өрк-бүл болһна то бичҗ автн. Хөрн настаһас ах, бу-селм дааҗ чадхиг тоолтн+.

3Ерихона тус өмн Йордана хаҗуд Моавин тегш һазрт Моше болн гелң Элеазар әмтнә то бичҗ авна. 4Деед Эзн Мошед заасар 20 настаһас ах әмтиг тоолв.

Египетәс һарч йовсн Израилин көвүдин нерд эн.

5Израилин түрүңкнь Рубен. Рубена хөөт үйнр: Ханокас – Ханокин уңг-тохм, Паллуһас – Паллуһин уңг-тохм,+
6Хецронас – Хецрона уңг-тохм, Кармиһәс – Кармин уңг-тохм+. 7Эннь Рубена хөөт үйнрин уңг-тохмснь. Тооһин бичгт 43 730 күн орв+.

8Паллун көвүн Элиав. 9Элиавин көвүд – Немуэл, Датан болн Авирам. (Датан болн Авирам хамцана күндтә улсин негнь болна. Эдн Корахла болн терүнә нәәҗнрлә хамдан Моше Ахарон хойрин өмнәс буцлт кесмн, Деед Эзнә өмнәс буцлт кесмн!+
10Тиигхд һазр шуурад тедниг цугтаһинь зальгв. Корахла хамдан нәәҗнрнь үкцхәв. Хойр зун тәвн күүг һал уга кев. Эннь онц темдг болн урдаснь медүллһн болв+. 11Болв Корахин көвүд үксн уга.)+

12Шимона хөөт үйнр уңг-тохмарн: Немуэлас – Немуэлин уңг-тохм, Яминас – Ямина уңг-тохм, Якинас – Якина уңг-тохм+. 13Зерахас – Зерахин уңг-тохм, Шаулас – Шаулын уңг-тохм. 14Эдн Шимона хөөт үйнрин уңг-тохмснь тооһарн 22 200 күн+.

15Гәдин хөөт үйнр уңг-тохмарн: Цепонас – Цепона уңг-тохм, Хаггиһас – Хаггин уңг-тохм, Шуниһәс – Шунин уңг-тохм+. 16Озниһас – Ознин уңг-тохм, Эриһәс – Эрин уңг-тохм. 17Ародас – Ародын уңг-тохм, Арелиһәс – Арелин уңг-тохм. 18Эдн Гәдин хөөт үйнрин уңг-тохмснь. Тооһарн 40 500 күн болв+.

19Йудан көвүд: Ээр болн Онан (хоюрн Канана һазрт үкв)+. 20Йудан хөөт үйнр уңг-тохмарн: Шеләс – Шелән уңг-тохм, Пәрецәс – Пәрецин уңг-тохм, Зерахас – Зерахин уңг-тохм. 21Пәрецин хөөт үйнр: Хецронас – Хецрона уңг-тохм, Хамулас – Хамулын уңг-тохм. 22Эдн Йудан хөөт үйнрин уңг-тохмснь. Тооһарн 76 500 күн болв+.

23Исахарин хөөт үйнр уңг-тохмарн: Толаһас – Толан уңг-тохм, Пуас – Пуан уңг-тохм+. 24Яшувас – Яшувин уңг-тохм. Шимронас – Шимрона уңг-тохм. 25Эдн Исахарин хөөт үйнрин уңг-тохмснь. Тооһарн 64 300 күн бичгдв+.

26Завулуна хөөт үйнр уңг-тохмарн: Середәс – Середин уңг-тохм, Элонас – Элона уңг-тохм, Яхлэләс – Яхлэлин уңг-тохм+. 27Эдн Завулуна хөөт үйнрин уңг-тохмснь. Бичгт тооһарн 60 500 күн орв+.

28Йосипин хөөт үйнр (Манашен болн Эпримин) уңг-тохмарн:+
29Манашен хөөт үйнр: Махирәс – Махирин уңг-тохм. Махирт Гилад гидг көвүн бәәҗ. Гиладас – Гиладын уңг-тохм. 30Гиладын хөөт үйнр эн: Иэзер, Иэзерин уңг-тохм, Хелекәс – Хелекин уңг-тохм, 31Асриэл, Асриэлин уңг-тохм, Шехем, Шехемин уңг-тохм, 32Шемида, Шемидан уңг-тохм, Хефер, Хеферин уңг-тохм. 33Хеферин көвүн Целофхадт көвүн үрн уга бәәҗ, мел күүкд. Целофхадын күүкдин нерд эн: Махла, Ноа, Хогла, Милка болн Тирца+. 34Эдн Манашен хөөт үйнрин уңг-тохмснь. Бичгт тооһарн 52 700 күн орулгдв+.

35Эпримин хөөт үйнр уңг-тохмарн: Шутелахас – Шутелахин уңг-тохм, Бехерәс – Бехерин уңг-тохм, Таханас – Тахана уңг-тохм. 36Шутелахин хөөт үйнр эн: Эранас – Эрана уңг-тохм. 37Эпримин хөөт үйнрин уңг-тохм: бичгт тооһарн 32 500 күн орулгдв. Йосипин хөөт үйнр уңг-тохмарн тиим болв+.

38Беняминә хөөт үйнр уңг-тохмарн: Белаһас – Белан уңг-тохм, Ашбеләс – Ашбелин уңг-тохм, Ахирамас – Ахирамин уңг-тохм,+
39Шефуфамас – Шефуфамин уңг-тохм, Хуфамас – Хуфамин уңг-тохм. 40Бела Ард болн Нааман гидг көвүдтә бәәҗ. Ардас – Ардин уңг-тохм, Нааманас – Наамана уңг-тохм. 41Эннь Беняминә хөөт үйнр уңг-тохмарн. Бичгт тооһарн 45 600 күн бичгдв+.

42Дана хөөт үйнр уңг-тохмарн: Шухамас – Шухамин уңг-тохм. Эннь Дана хөөт үйнрин уңг-тохмс+. 43Шухамин хөөт үйнрин отгуд тооһарн 64 400 күн бичгдв+.

44Ашерин хөөт үйнр уңг-тохмарн: Имнас – Имнан уңг-тохм, Ишвиһәс – Ишвин уңг-тохм, Бэриаһас – Бэриан уңг-тохм+. 45Бериан хөөт үйнр: Хеверәс – Хеверин уңг-тохм, Малкиэләс – Малкиэлин уңг-тохм. 46Ашерин күүкнә нерн Серах. 47Эннь Ашерин хөөт үйнрин уңг-тохмс. Бичгт тооһарн 53 400 күн орулгдв+.

48Напталин хөөт үйнр уңг-тохмарн: Яхцеләс – Яхцелин уңг-тохм, Гуниһәс – Гунин уңг-тохм,+
49Ецерәс – Ецерин, Шиллемәс – Шиллемин уңг-тохм. 50Эннь Напталин хөөт үйнрин уңг-тохмс. Бичгт тооһарн 45 400 күн орулгдв+.

51Израилин улсин бүртклһнә то бичлһн иим болв: 601 730 күн+.

52Деед Эзн Мошед келв:

53– Әмтнә тооһар һазр хуваҗ өггдх зөвтә. 54Олн то отгудт хүв һазр икәр өг, бичкн то отгудт – баһар өг+. 55Һазриг җирв хайҗ өгх кергтә: отг болһнд нег хүв һазр. 56Тооһарн олн отгуд болну, тооһарн бичкн болну һазриг җирвәр авх зөвтә.

Левитмүдиг давтад бүрткҗ бичлһн

57•Левин хөөт үйнриг уңг-тохмарнь бүрткҗ бичлһн эн: Гершонас – Гершона уңг-тохм, Кахатас – Кахатын уңг-тохм, Мерариас – Мерарин уңг-тохм. 58(Левин хөөт үйнрин уңг-тохмс: Ливнин уңг-тохм, Хеврона уңг-тохм, Махлин уңг-тохм, Мушин уңг-тохм, Корахин уңг-тохм.) Кахатын хөөт үйнь Амрам бәәҗ. 59Амрамин гергнә нернь Йохевед, Левин күүкн (тернь Египетд Левид төрҗ). Йохевед Амрамд Ахарониг, Мошег болн теднә дү күүк Мирьямиг һарһҗ. 60Ахарона көвүдин нерд: Надав болн Авиуд, Элеазар болн Итамар+. 61Деед Эзнд харш болх һал авч ирхләрн Надав болн Авиуд үкҗ одҗ+.

62Бичгт тооһарн 23 000 левитмүдин залу улс нег сартаһасн өөдән настань орулгдҗ. Тедн Израилин улсин тооһин бичгт орулгдсн уга. Яһад гихлә Израилин наадк улсас талданар теднд һазрин хүв өгшго болҗана+. 63Ерихона тус Йордана хаҗуд, Моавин тегш һазрт Мошен болн Элеазар гелңгин тоолад бичсн Израилин улсин бичг иим болв. 64Синай көдәд Мошен болн Ахарон гелңгин тиигхд тоолад бичсн бичгәс нег чигн күн үлдсн уга. 65Тегәд Деед Эзн тер әмтн цугтан көдә һазрт үкх гиҗ келлә. Теднәс нег чигн күн әмд үлдсн уга. Зуг Ефунен көвүн Калев, Навина көвүн Ешуа хойр әмд үлдв+.

27

Целофхадын күүкд. Күүкд улсин өнч авлһна туск закан

27^1•Целофхадын күүкд ирнә. (Целофхад Хеферин көвүн, Хефер Гиладын көвүн, Гилад Махирин көвүн, Махир Манашен көвүн, Манашен уңг-тохмас, Манаше Йосипин көвүн.) Целофхадын күүкдин нерд – Махла, Ноа, Хогла, Милка болн Тирца+. 2Тедн Харһлтын Шатрин үүднд Мошен, Элеазар гелңгин, һардачнрин болн хамцана цугтаннь өмн зогсад келцхәнә:

3– Мадна эцк көдә һазрт эврәннь килнцәс көлтә үкв. Болв тер Деед Эзнә өмнәс буцсн Корахин нөкднр дунд уга билә. Терүнд көвүд уга билә+. 4Тегәд мана отгт нег чигн күн эцкин нериг көвүд уга болсар зүүшго болхий? Маднд эцкин төрлмүдлә әдләр һазр һарһҗ өгтн!+

5Моше теднә келсиг Деед Эзнд күргәд келнә. 6Деед Эзн Мошед келнә:

7– Целофхадын күүкд чикәр келҗәнә. Эцкиннь төрлмүдлә әдләр теднд һазр һарһҗ өг – эцкин хүв һазр теднә болг. 8Израилин улст кел: «Кемр кен-негнь көвүн үр үлдәлго өңгрхлә, терүнә хүв һазрнь күүкнднь күртх. 9Кемр тер күүнд нам күүкн үрн уга болхла, хүвинь ахнр-дүүнртнь өгтн. 10Кемр ахнр-дүүнр уга болхла, терүнә хүв һазринь эцкиннь ахнр-дүүнрт өгтн. 11Кемр эцкднь ахнр-дүүнр уга болсмн болхла, өөрхн төрлднь өгтн. Һазр терүнә болтха. Эннь Израилин улст закан болх йоста», – тиигҗ Би, Деед Эзн, чамд закчанав+.

Навина көвүн Ешуа – Мошен үй залһагч

12Деед Эзн Мошед келнә:

– Аварим уул деер һарад Израилин улст Мини өгчәх һазриг хәләлч+. 13Чи тер һазриг хәләһәд эврәннь өвкнр тал, чини ах Ахаронла әдл, һархич+. 14Яһад гихлә Цин гидг көдә һазрт хамцана улс буцхд, тадн Намаг соңссн угат. Тенд булгин хаҗуд Мини әрүн бәәдлиг теднд медүлсн угат. (Тернь Цин гидг көдә һазрт Мерибат-Кадеш гидг булг.)+

15Моше Деед Эзнд келнә:

16– Цуг әмтә-киитә юмст әм өгчәх Деед Эзн, Бурхн, хамцана һардачд+
17әмтиг хаалһин йовлһнд болн хәрү ирлһнднь толһалх, дахулад йовад хәрү авч ирх кү орултха. Деед Эзнә хамцан малч уга сүрг мет бичә болтха!+

18Деед Эзн Мошед келнә:

– Навина көвүн Ешуаг дууд. Терүнд Сәкүсн бәәнә. Терүн деер һаран тәв+. 19Элеазар гелңгин болн цуг хамцана өмн цугтаннь нүүрт зогстха гиҗ зак. Цугтаннь өмн терүнд эврәннь иткмҗән өг+. 20Израилин улсин хамцан цугтан терүг соңстха гиһәд эврәннь йосна әңгинь өг. 21Элеазар гелң тал Ешуа өөрдҗ чадх. Тегәд Элеазар урим нертә җирвәр дамҗад Деед Эзнәс шиидвр авх. Ешуа болн Израилин улс цугтан, хамцан цугтан Деед Эзнә зааврар хаалһин йовлһнд һарх, Терүнә зааврар хәрү ирцхәх.

22Моше Деед Эзнә келсәр күцәв: Ешуаг дуудад Элеазар гелңгин өмн болн цуг хамцана өмн зогсав. 23Терүнә толһа деер Моше һаран тәвәд эврәннь иткмҗән даалһв. Деед Эзн Мошеһәр дамҗад тиигтхә гив.

28

Өдр болһн бәрц бәрлһнә туск

28^1•Деед Эзн Мошед келв:

2– Израилин улс темдгтә өдрмүдт Нанд һалын бәрцд орулх хот авч иртхә гиҗ хәләҗә. Каңкнсн үнр Нанд тааста+.

3Теднд кел: «Деед Эзнд авч ирх һалын бәрц эн – өдр болһн нег җил күрсн эрмдг уга хойр хурһ (эннь таслвр уга шаталһнд орулгдх: 4нег хурһар өрүнд бәрц бәр, хойрдгчарнь асхнд), 5бас өдмгин бәрц – буудян һуйрин ефән нег арвнаг һарар бел кегдсн олив тосар элдгдсиг. 6Синай уул деер һарһгдсн таслврт уга шаталһна авъяс тиим. Эннь Деед Эзнд өггдҗәх һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста. 7Энүн деер чаһр асхлһна бәрц керглгдҗәнә: хурһн болһнд гина дөрвдгч әңгнь – Деед Эзнд чаһр асхтн! 8Хойрдгч хурһар асхндан бәрц бәр. Өрүн кеснлә әдләр тиим өдмгин бәрцтәһәр болн тиим чаһр асхлһна бәрцтәһәр ке. Эннь һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста».

Бемб өдр бәрх бәрцин тускар

9«Бемб өдр нег җил күрсн хойр эрмдг уга хурһ, олив тоснд элдсн буудян һуйрин ефән арвна хойринь, чаһр асхлһ кехәр авч ирх кергтә. 10Эннь бемб өдр таслвр угаһар кегдҗәх шаталһна болн чаһр асхлһна бәрцд деерәснь немгдәд орҗана».

Сарин шинд бәрх бәрцин тускар

11«Сарин шинд Деед Эзнд шаталһна бәрцд орулх хойр бүрү, нег хуц болн нег җил күрсн эрмдг уга долан хурһ авч иртн+. 12Бас өдмгин бәрц: бүрү болһнд олив тоснд элдсн буудян һуйрин ефән арвна һурвдгч әңгинь, хуцд олив тоснд элдсн буудян һуйрин ефән арвна хойрдгч әңгинь, 13хурһн болһнд олив тоснд элдсн буудян һуйрин ефән арвна нег әңгинь авч иртн. Эннь күцц шаталһна бәрц, Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста. 14Чаһр асхлһна бәрцин тускар: бүрү болһнд чаһрин гина өрәлнь, хуц болһнд гина һурвдгч әңгинь, хурһн болһнд гина дөрвдгч әңгинь. Җилин туршарт шин сарин эклцәр эн шаталһна авъяс кех кергтә. 15Таслврт уга шаталһна авъяс деернь тек малыг килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ алад, Деед Эзнд чаһртаһинь нерәдтн».

Песахин нәәрт бәрц бәрлһнә тускар

16•«Түрүн сарин 14-ч өдр Деед Эзнә Песах.+
17Тер сарин 15-ч өдр Нәр. Долан хонгтан эс искәсн һуйр идтн+. 18Түрүңк өдр әрүн хург болтха. Эн өдр ямаран чигн көдлмш бичә кетн. 19Деед Эзнд һалын бәрцд шатах хойр бүрү, нег хуц, нег җил күрсн долан хурһ авч иртн. Цугтан тедн эрмдг уга болх йоста. 20Тер юмс деер олив тоснд элдәд буудян һуйрар болһсн өдмг немтн. Бүрү болһнд ефән арвна һурвдгч әңг болһинь, хуц болһнд ефән арвна хойрдгч әңгинь, 21долан хурһн болһнд ефән арвдгч әңгинь нерәдтн. 22Энүн деер немәд текиг килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ алтн. Тернь тадна гемән хәрүллһнә бәрц болҗана. 23Эн бәрцс цугтан таслврт угаһар өрүһәр шаталһна авъяс деерәс орхмн болҗана. 24Тиим бәрцсиг өдр болһн кеҗәтн. Долан хонгтан таслврт уга шаталһна болн чаһр асхлһна авъяс немәд кеҗәтн. Эннь Деед Эзнд өргҗәх белг, каңкнсн үнр Терүнд тааста. 25Доладгч өдртнь тадна әрүн хург болтха. Ямаран чигн көдлмш эн өдр бичә кетн».

Долан хонгин нәәрт бәрц бәрлһн

26•«Шин урһцас өдмгин бәрц Деед Эзнд тадн авч ирхлә – түрүңк урһцин өдр Долан хонгин нәр. Тер өдр әрүн хургт ортн, ямаран чигн көдлмш бичә кетн. 27Бәрцд орулх хойр бүрү, нег хуц болн нег җил күрсн долан хурһ авч иртн. Тедн шаталһна авъяст орулгдх, каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста. 28Буудян һуйрар олив тоснд элдәд болһсн эн өдмгин бәрцин ефән арвна һурвдгч әңгинь бүрү болһнд, ефән арвна хойрдгч әңгинь хуц болһнд, 29ефән арвна неҗәһәд әңгинь долан хурһн болһнд нерәдтн. 30Терүнәс даву тек малар бәрц бәртн. Эннь тадна гемән хәрүллһнә бәрц болх. 31Эн бәрцс таслврт уга шаталһна болн өдмгин бәрцлә, чаһр асхлһна бәрцлә хамдан немр кегдх зөвтә. Бәрцд орулҗах малмуд эрмдг уга болтха».

29

Бүрән нәәрт бәрц бәрлһнә тускар

29^1Доладгч сарин түрүн өдр әрүн хург болтха, ямаран чигн көдлмш бичә кетн. Эн өдр бүрә бүшкүрдх өдр+. 2Бәрц бәрх эрмдг уга бүрү, хуц болн нег җил күрсн долан хурһ авч иртн. Эдн шаталһна авъяст орулгдх, каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста. 3Тер бәрцән дахулад буудян һуйрар олив тоснд элдәд болһсн өдмг авч иртн. Ефән арвна һурвдгч әңгинь бүрү болһнд, ефән арвна хойрдгч әңгинь хуц болһнд, 4ефән арвна нег әңгинь долан хурһн болһнд нерәдтн. 5Терүнәс давуһар тек малар бәрц бәртн. Эннь килнцәс цеврлгдәд тадна гемән хәрүллһнә бәрц болх. 6Эн бәрцс таслврт угаһар болн сарин шинд немгдх йоста. Теднлә хамдан дәкәд өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс кегдх. Эннь Деед Эзнд өггдҗәх һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд таасгдх.

Килнцәс цеврллһнә Өдрт бәрц бәрлһнә тускар

7Доладгч сарин арвдгч өдр тадна әрүн хург болтха. Мацг бәртн, эн өдр ямаран чигн көдлмш бичә кетн+. 8Бәрцд бүрү, хуц болн нег җил күцсн долан хурһ авч иртн. Эннь Деед Эзнд шаталһна бәрц болх, каңкнсн үнр Терүнд тааста. Бәрцд орулҗах мал эрмдг уга болх йоста. 9Дәкәд буудян һуйрар олив тоснд элдәд болһсн өдмгин бәрц бәртн. Ефән арвна һурвнинь бүрү малд, ефән арвна хойр әңгнь хуцд 10болн ефән арвна нег әңгнь долан хурһн болһнд. 11Дәкәд теднәс талдан бәрцд тек мал авч иртн. Эннь килнцәс цеврллһнә бәрц болҗана. Тедн килнцәс цеврллһнә Өдрин бәрцст болн таслврт угаһар шаталһнд немгдх йоста. Теднлә хамдан дәкәд өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс кегдх.

Сег бәрлһнә нәәрт бәрц бәрлһнә тускар

12•Доладгч сарин арвн тавдгч өдр танад әрүн хург болтха. Эн өдр ямаран чигн көдлмш бичә кетн, долан хонгтан Деед Эзнә нәр кетн. 13Деед Эзнд һалын бәрц гиҗ шаталһна авъяст орулх 13 бүрү, хойр хуц болн 14 нег җил күрсн хурһ авч иртн. Каңкнсн үнрнь Терүнд тааста. Бәрцд орулҗах малмуд эрмдг уга болх йоста. 14Бәрцән дахулад олив тоснд холяд элдсн өдмг авч иртн, ефән арвна һурвдгч әңгинь 13 бүрү болһнд, ефән арвна хойр әңгинь хойр хуц болһнд, 15ефән арвна нег әңгинь 14 хурһн болһнд күргтн. 16Теднәс талдан бәрцд тек мал авч иртн. Эдн килнцәс цеврллһнә бәрц болх. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт уга шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

17Хойрдгч өдртнь эрмдг угаһар 12 бүрү, 2 хуц болн 14 хурһ авч иртн. 18Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд, хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс дигтә тооһарнь авч иртн. 19Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

20Һурвдгч өдртнь 11 бүрү, 2 хуц болн нег җил күрсн 14 хурһ эрмдг угаһар авч иртн. 21Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд, хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцсиг дигтә тооһарнь авч иртн. 22Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

23Дөрвдгч өдртнь эрмдг уга 10 бүрү, 2 хуц болн нег җил күрсн 14 хурһ авч иртн. 24Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд болн хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс дигтә тооһарнь авч иртн. 25Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

26Тавдгч өдртнь эрмдг уга 9 бүрү, 2 хуц болн 14 хурһ авч иртн. 27Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд болн хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс дигтә тооһарнь авч иртн. 28Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

29Зурһадгч өдртнь эрмдг уга 8 бүрү, 2 хуц болн нег җил күрсн 14 хурһ авч иртн. 30Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд болн хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс дигтә тооһарнь авч иртн. 31Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

32Доладгч өдртнь эрмдг уга 7 бүрү, 2 хуц болн 14 хурһ авч иртн. 33Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд болн хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс дигтә тооһарнь авч иртн. 34Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

35Нәәмдгч өдр нәәрин чилгч өдр. Эн өдр ямаран чигн көдлмш бичә кетн. 36Шаталһна бәрцд эрмдг уга бүрү, хуц болн 7 хурһ авч иртн. Эннь Деед Эзнд һалын бәрц, каңкнсн үнр Терүнд тааста. 37Бәрцд орулҗах бүрүс, хуцмуд болн хурһд дахулад өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцс дигтә тооһарнь авч иртн. 38Нег тек килнцәс цеврллһнә бәрц гиҗ авч иртн. Эн бәрцс өдмгин болн чаһр асхлһна бәрцслә таслврт угаһар шаталһна авъяст немгдх зөвтә.

39Тадна оньдин кедг нәәрт Деед Эзнд эн бәрцсиг авч ирҗәтн: шаталһна бәрц, өдмгин бәрц, чаһр болн эвцлһнә бәрц. Эннь андһарар болн эврә дурар авч ирҗәх бәрцс немр болҗана+.

30

30^1Деед Эзнә заасиг Моше Израилин улст күргәд келв.

Шишлң андһарин тускар

2– Деед Эзнә зааһад келснь эн, – гиҗ Моше Израилин отгудын һардачнрт келнә. 3– «Кемр залу күн Деед Эзнд андһар өгсн болхла, эс гиҗ андһар өгәд бийдән даалһвр авсндан үгән эвдшго болҗана, келсн үгдән күрх йоста+.

4Кемр күүкд күн мордад уга бәәтлән эцкин герт бәәһәд Деед Эзнд андһар өгсн болхла, эс гиҗ бийдән даалһвр авсн болхла, 5эцкнь терүнә андһарин болн авсн даалһврин тускар медв чигн тагчг бәәсн болхла, тиигхлә терүнә ямаран чигн андһарнь болн авсн даалһврнь күчән геешго. 6Болв кемр эцкнь медәд терүг хөрсн болхла, тиигхлә терүнә ямаран чигн андһарнь болн авсн даалһврнь чинрән геех. Деед Эзн терүнә геминь тәвҗ өгх, яһад гихлә эцкнь терүг хөрсмн.

7Кемр күүкд күн андһар өгәд эс гиҗ тоолвр угаһар даалһвр авсн бийнь мордсн болхла, 8тегәд терүнә залунь медв чигн тагчг бәәхлә, андһарнь болн авсн даалһврнь күчән геешго. 9Кемр залунь медәд терүг хөрхлә, тегәд гергнәннь андһаринь болн тоолвр угаһар авсн даалһвринь уурулх. Деед Эзн терүнә геминь тәвх.

10Белвсн гергнә эс гиҗ залуһасн салсн гергнә ямаран чигн андһар, ямаран чигн бийдән авсн даалһвр күчән геешго.

11Кемр күүкд күн залуһиннь герт бән бәәҗ андһар өгәд, эс гиҗ андһар өгн бийдән даалһвр авсн болхла, 12залунь медв чигн тагчг бәәсн болхла, тиигхлә терүнә ямаран чигн андһарнь, эс гиҗ авсн даалһврнь күчән геешго. 13Кемр залунь медәд гергнәннь даалһвриг уурулсн болхла, тиигхлә тер даалһвр эс гиҗ андһар күчән гееҗәнә. Тер даалһвриг залунь уга кев. Тегәд Деед Эзн гергнә геминь тәвх.

14Бийән тогтнулхар седәд авсн гергнә ямаран чигн андһариг, ямаран чигн даалһвриг залунь батлх, эс гиҗ бурушах зөвтә. 15Кемр залунь гергндән өдрин дуусн үг келсн уга болхла, терүгәрн гергнәннь андһариг болн даалһвриг тер чик гиҗәнә. Медв чигн тагчг бәәв. 16Кемр залунь терүнә андһаринь хөөннь уга кехлә, тиигхлә гергнәннь андһар эс күцснд бийнь даах».

17Деед Эзнә Мошед өгсн зокалмуд иим. Эннь залу гергн хойрт, дәкәд эцкин герт мордад уга бәәх күүкн эцк хойрт өгчәх зокалмуд.

31

Мидьянмүдлә дәәлдлһн

31^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст буру йовдл һарһснднь мидьянмүдәс өшәһән ав, дарунь эврәннь өвкнр тал һархич+.

3– Йовлһнд һарх дәәчнриг хуратн. Тедн Мидьян тал одад Деед Эзнә өшәг тенд нектхәг, – гиҗ Моше әмтнд келнә. – 4Израилин отг болһнас миңһәд дәәчиг йовултн.

5Тегәд Израилин миңһәд баг дундас 12 000 дәәчиг шүүҗ авна. Тернь отг болһнас 1 000 күн болв. 6Моше отг болһнас 1 000 дәәч дәврлһнд йовулв. Тедниг Элеазарин көвүн Пинехас гелң һардв. Тер бийләһән әрүслсн кергтә тоотан болн ә һарһдг бүрәсән авв+. 7Деед Эзнә Мошед заасар, тедн Мидьяна улсиг дәврәд, тер отгин залусиг цугтаһинь алв. 8Мидьяна тавн хааг тедн алв – Эвиг, Рекемиг, Цуриг, Хуриг болн Реваг. Бас Беорин көвүн Баламиг тедн үлдәр алв+.

9Израилин улс Мидьяна күүкд улсиг, бичкдүдиг болн цуг малмудыг бәрҗ авцхав, эдл-ахуһинь кевтнь тонцхав. 10Мидьяна әмтн бәәсн балһсдынь болн бәәсн сүүринь тедн түүмрдв. 11Израилин дәәчнр тонад авсн олвран, әмтиг болн малмудынь цугтаһинь бийләһән авцхав. 12Олвран болн бәрәнд авсн улстаһинь хамднь Моше тал, Элеазар гелң тал эврәннь бәәсн бәәрнд авч ирцхәв. Теднә бәәрн Ерихона тус Йордана хаҗуд Моавин тегш һазрт бәәҗ.

Тонад авсн олвран яахмб?

13Моше, Элеазар гелң болн отгудын һардачнр дәәчнрин өмнәс тосад бәәсн сүүрәсн һарцхав. 14Дәәлдәнәс хәрү ирҗ йовх дәәчнрин ахлачнрт, миңһәд багмудын ахлачнрт болн зууһад багмудын ахлачнрт Моше икәр уурлв.

15– Тадн күүкд улсиг цугтаһинь әмд үлдәввт? 16Зуг теднтн Баламин зааврар Израилин улсиг Деед Эзнә өмнәс буру йовдл һарһтха гиҗ селвг орулвш, Пеорин сә хәәһәд Терүнәс хольҗулвш. Тегәд Деед Эзнә хамцанд үкл ирвш+. 17Көвүдиг цугтаһинь алтн, залусла бәәсн күүкд улсиг цугтаһинь алтн! 18Залусла бәәһәд уга күүкдиг әмд үлдәтн, бийиннь төлә+. 19Эврән долан хонгт сүүрин бәәрнәс салу бәәтн. Тадн болн тадна бәрәнд авгдсн әмтн – кү алсн, алгдсн кү көндәсн әмтн һурвдгч болн доладгч өдр цеврлгдх йостат+. 20Ямаран чигн хувцан, арсар уйсн, ямана ноосар болну, модар кегдсн юмсиг цеврлтн.

21Элеазар гелң дәәчнрт, ноолданд орсн әмтнд келнә:

– Деед Эзнә Мошед заасн диг-даран эн: 22алтыг болн цаһан мөңгиг, улан мөңгиг болн төмриг, цаһан хорһлҗиг болн хорһлҗиг – 23цугтаһинь, һал даахинь – һалар цеврлтн, цеврллһнә усар уһатн. Тегәд тер цевр болх. Һалд эс цеврлгдсинь, усар цеврлтн. 24Доладгч өдртнь эврәннь хувцан уһатн, тегәд цевр болхит. Терүнә хөөн тадн бәәрндән орҗ чадхит+.

25Деед Эзн Мошед келнә:

26– Элеазар гелңлә хамдан хамцана уңг-тохмин һардачнрла бәрәнд авгдсн әмтиг болн малмудыг тоолтн. 27Тедниг хойр әдл әңгд хува – дәәлдәнд орсн дәәчнрт болн хамцана наадк әмтнд күрг. 28Деед Эзнд алв цуглулҗ ав. Дәәнд орсн дәәчнрин 500 әңгәснь неҗәһәд кү, бух, элҗгн болн хө ав. 29Эдниг теднә әңгәс авад Деед Эзнд бәрц гиһәд Элеазар гелңд өг. 30Наадк Израилин улсин тәвдгч әңг болһнас неҗәһәд кү, бух, элҗгн болн хө авад Левин улст өг. Тедн Деед Эзнә өргә гер хадһлҗана.

31Деед Эзн Мошед заасар тиигҗ Моше Элеазар хойр кецхәв. 32Дәәчнрин булаҗ авсн олврас үлдснь 675 000 толһа үүрмг мал, 3372 000 бүдүн мал, 3461 000 элҗгн 35болн 32 000 бәрәнд авгдсн залуста бәәһәд уга гиҗгтә күүкд болв. 36Дәәлдәнд орсн улсин хүвнь (цуг олврин өрәлнь) 337 500 толһа үүрмг мал 37(теднәс 675 толһа мал Деед Эзнд нерәдгдҗәх алвн), 3836 000 толһа бүдүн мал (теднәс 72 толһа мал Деед Эзнд нерәдгҗәх алв), 3935 000 элҗгн (теднәс 61 Деед Эзнд нерәдгдҗәх алвн) 40болн 16 000 бәрәнд авгдсн күүкд улс (теднәс 32 Деед Эзнд нерәдгдҗәх алвн). 41Эн алвн Деед Эзнд өргҗәх бәрц. Терүг Деед Эзнә заксар Моше Элеазар гелңд өгв.

42Израилин наадк улсин хүвинь (теднәс Моше дәәлдәнд орсн әмтнә, 43хамцана хүвнь гиҗ авснас) 337 500 толһа үүрмг мал, 4436 000 бүдүн мал, 4530 500 элҗгн 46болн 16 000 бәрәнд авгдсн күүкд улс. 47Израилин улсин хүвәс Моше тәвн болһнаснь бәрәнд авгдсн күүкд улсас болн малас неҗәдинь авад левитмүдт өгв. Тедн Деед Эзнә өргә гериг хәләдг бәәҗ. Тиигтхә гиҗ Деед Эзн Мошед закч.

48Моше тал дәәчнрин ахлачнр, миңһәд багмудын ахлачнр болн зууһад багмудын ахлачнр ирцхәв.

49– Бидн, чини мухлас, эврәннь дәәчнрән тоолвидн, геедрсн күн уга. 50Гемән хәрүллһнә төлә Деед Эзнд өггдҗәх мана бәрц эн: мана олсн алтн, дегә товчс, буһус, билцгүд, чимкүрмүд болн күзүнд зүүдг кееһә юмс, – гиҗ тедн Мошед келцхәв+.

51Моше болн Элеазар гелң теднәс цуг эн алтн кегдлмүдинь авцхав. 52Дәәчнрин миңһәд багмудын, зууһад багмудын ахлачнрин Деед Эзнд бәрц гиһәд авч ирсн цуг алтн чиңнүрәрн 16 750 шекель болв. 53(Дәәчнр эврәннь олвран бийдән үлдәцхәв.)+
54Тер ахлачнрас алтынь авад Моше Элеазар гелң хойр Харһлтын Шатрт орулв. Тенд эннь Деед Эзнә өмн Израилин улсин тускар санл орулад бәәх+.

32

Йордан һолын зүн үзг тал бүүрлсн Израилин отгуд

32^1Рубена болн Гәдин хөөт үйнрт олн мал бәәҗ. Язерин болн Гиладын һазр мал бәрхд сән гиҗ үзәд,+
2Гәдин болн Рубена хөөт үйнр Моше тал, Элеазар гелң тал болн хамцана һардачнр тал одад келцхәнә:

3– Атарот, Дивон, Язер, Нимра, Хешбон, Эльале, Севам, Нево болн Беон – 4Деед Эзн Израилин хамцана төлә медәндән орулҗ авсн һазрмуд мал бәрхд йир сән идгтә. Бидн, чини мухлас, мал хәрүлдг улсвидн+. 5Буйн болтха, эн һазр чини мухласт өггдтхә. Мадниг Йордан һатлһҗ бичә авч йов, – гиҗ тедн келв.

6– Тадна ахнр-дүүнр дәәлдхәр йовхла, тадн энд үлдхмбт? – гиҗ Моше Гәдин болн Рубена хөөт үйнрт келнә. – 7Яһад тадн Израилин улсиг үүмүлхәр седҗәнәт. Деед Эзнә өгсн һазр тал тедн бичә одтха гиҗәнт? 8Кадеш-Барнеаһас эн һазриг хәләтхә гиҗ йовулхла, тадна эцкнр бас тиим йовдл һарһла+. 9Тедн Эшкол гидг тиньгр һазрт күрлә, тер һазриг хәләһәд, Израилин улсиг үүмүлцхәв. Тиигхләрн Деед Эзнә өгх һазр тал бичә йовтха гицхәв. 10Тегәд Деед Эзн уурлад андһар өгв:+
11«Египетәс һарад йовсн 20 настаһас даву улс, Нанд өгсн үгән сольснь Аврамд, Ицхакд болн Яковд өгхәр андһарлсн һазриг үзшго+. 12Ефунен көвүн Калевәс, кенизин күүнәс болн Навина көвүн Ешуас талдань Мини өгсн һазриг үзшго. Эдн Деед Эзнд иткв»+. 13Деед Эзнә цухл Израилин улсиг бәрв. Терүнә өмнәс хар саната йовдл һарһсн улсин үйнр цугтан эс үктл тедниг Деед Эзн 40 җил көдә һазрар тенүләд йовулв+. 14Тадн өвкнриннь кесиг кеҗәнәт. Ода тадн килнцтә әмтнә тохм болҗанат. Дәкн Израилин улст Деед Эзнә уур һарһулхар бәәнәт! 15Кемр тадн Деед Эзнәс салхла, Израилин улсиг Тер дәкн көдә һазрт үлдәх. Тадн тер улсиг цугтаһинь алулхит!

16Тегәд тедн Мошен өмн һарад келцхәв:

– Түрүләд энд бидн эврәннь малмудт хашас кеһәд, үрдтән балһс тосхнавидн. 17Бидн болхла, эврән Израилин улсин түрүн зергләнд йовад тедниг теднә һазртнь авч ирхвидн. Мадна үрд батлгдсн балһсдт үлдх. Тенд тедн бәәрн улсас харслта бәәх. 18Бидн болхла, Израилин күн болһн эврәннь хүв һазран эс автл хәрү герүрн иршговидн. 19Бидн теднлә хамдан Йордан һатлҗ бийдән һазр авшговидн, яһад гихлә мадна хүв һазр энд – Йорданас дорд үзг тал.

20– Кемр тадн келсәрн болхла, кемр Деед Эзнә өмн дәәлдәнд йовхла, 21кемр тадна дәәчнр Деед Эзнә өмн Йордан һатлад, Эврәннь дәәснәс Тер һазран эс булаҗ автл, 22һазр Деед Эзнә үлмәд эс ортл, тадн хәрү ирхләрн Деед Эзнә өмн болн наадк Израилин улсин өмн буру уга болхит. Тегәд эн һазр Деед Эзнә нүүрт тадна болх. 23Болв тадн тиигҗ эс кехлә, Деед Эзнә өмнәс тадн килнц һарһхит. Медәд авчктн – килнцтн бийәртн һарх! – гиҗ Моше теднд хәрү өгв. – 24Тер төләд эврәннь үрдин төлә балһсд тосхтн, малмудыннь төлә хашас бәртн, келсән күцәтн.

25Гәдин болн Рубена хөөт үйнр Мошед келнә:

– Бидн чини мухлас мадна эзн келҗәсәр кехвидн. 26Мадна үрд болн гергчүд, мадна малмуд цугтан энд Гиладын балһсдт үлдх. 27Бидн, чини мухлас, мадна дәәчнр цугтан Деед Эзнә өмн эзнәннь заасар дәәнд орнавидн.

28Элеазар гелңд, Навина көвүн Ешуад болн Израилин отгудын тохмин һардачнрт иим шиидвр өгв:

29– Кемр Гәдин болн Рубена хөөт үйнр таднла хамдан Йордан һатлад йовхла, кемр теднә дәәчнр цугтан Деед Эзнә өмн дәәнд орад даҗрад һазринь авхла, тегәд Гиладын һазриг теднд өгцхәтн. 30Кемр тедн таднла хамдан түрүн зергләнд эс одхла, тиигхлә теднә хүв һазрнь таднла әдл, Кананд бәәтхә.

31– Мадн, чини мухлас, Деед Эзнә заасар кехвидн. 32Бидн түрүн зергләнд Деед Эзнә өмн Канан тал йовнавидн. Мадна хүв һазр Йордана цань бәг, – гиҗ Гәдин Рубена хойр хөөт үйнр келцхәв.

33Тегәд Моше Гәдин болн Рубена хөөт үйнрт дәкәд Йосипин көвүнә Манашен отгин өрәлднь амореймүдин хаана Сихона залдг орн-нутгин, Башана хаана Огин залдг орн-нутгин һазр болн балһсд эргндктәһинь өгв. 34Гәдин хөөт үйнр Дивон, Атарот, Ароэр, 35Атрот-Шофан, Язер, Йогбеха, 36Бет-Нимра болн Бет-Харан батлгдсн балһсд болн малын хашас ясҗ бәрцхәв. 37Рубена хөөт үйнр Хешбон, Эльале, Керьятаим, 38Нево, Баал-Меон (эн балһсдт талдан нерд өггдлә), тегәд бас Сивмаг ясҗ босхв. Эн ясҗ босхгдсн балһсдт шин нерд өгцхәв.

39Манашен көвүн Махирин хөөт үйнр Гиладт ирәд, терүг эзләд урднь тенд бәәсн амореймүдиг һазраснь көөцхәв+. 40Гиладыг Моше Манашен көвүнә Махирин хөөт үйнрт өгв. Тедн Гиладт бәәцхәв.

41Манашен хөөт үй Яир Гиладт кесг селәд дәәлҗ авад Яирин Селәд гиҗ нерәдв+. 42Новах Кенат балһсиг болн эргндк селәдтәһинь дәәлҗ авад, терүнд эврәннь нер өгв – Новах гиҗ.

33

Египетин хөөн Израилин улсин зууран зогссн бәәрн

33^1Моше Ахарон хойрин һардврт Израилин улс баг-багар Египетәс һарсна хөөн теднә йовсн һазрин нерд эн. 2(Моше цаг зуур зогсх ормсин бичвр кев. Тендәс Деед Эзнә заасар аянд һарч йовцхах.) Теднә кех һатллһн болн амрлһнд зогсх дарань эн. 3Түрүн сарин 15-ч өдр Израилин улс Раамсесиг үлдәһәд һарцхав. Песахин хөөн маңһдуртнь тедн Египетин цуг әмтнә нүүрт юмнас әәлго һарад йовцхав+. 4Египетин әмтн Деед Эзнә алсн эврәннь түрүңк үрдән оршав. Деед Эзн Египетин бурхдыг засглв!+

5Израилин улс Раамсесиг үлдәһәд Сукотд зогсцхав+. 6Сукотиг үлдәһәд тедн Этамд көдә һазрин захд зогсцхав+. 7Этамас һарад тедн Баал-Цефона хаҗудк Пи-Хахирот тал хәрү йовцхав. Тенд Мигдолин өөр зогсцхав+. 8Пи-Хахиротас һарад Улан теңгс һатлад көдә һазрт күрв. Һурвн хонгтан Этам көдә һазрар йовад Мара гидг һазрт зогсцхав+. 9Мараһас һарад Элимд ирцхәв. Элимд 12 булг болн 70 пальм модн бәәҗ. Тенд тедн зогсцхав+. 10Элимиг үлдәһәд Улан теңгсин көвәд тедн зогсцхав. 11Тендәсн һарад Син гидг көдә һазрт тедн зогсцхав+. 12Син көдәһәс һарад Дофка һазрт зогсцхав. 13Дофкаһас һарад Алушд зогсцхав. 14Алушас һарад Рефидимд зогсцхав. Тенд уудг усн уга бәәҗ+. 15Рефидимәс йовад Синайин көдә һазрт тедн зогсцхав+. 16Синайас һарад Киврот-Таавад зогсцхав+. 17Тендәсн һарад тедн Хацеротд зогсцхав+. 18Хацеротыг үлдәһәд тедн Ритмад зогсцхав. 19Ритмаг үлдәһәд тедн Римон-Перецд зогсцхав. 20Римон-Перециг үлдәһәд тедн Ливнад зогсцхав. 21Ливнаг үлдәһәд тедн Рисад зогсцхав. 22Рисаг үлдәһәд тедн Кехелатад зогсцхав. 23Кехелатаг үлдәһәд тедн Шефер уулын хаҗуд зогсцхав. 24Шефер уулыг үлдәһәд тедн Харада һазрт зогсцхав. 25Харадаһас һарад тедн Макхелотд зогсцхав. 26Макхелотас һарад тедн Тахатд зогсцхав. 27Тахатас һарад тедн Терахд зогсцхав. 28Терахиг үлдәһәд Миткәд зогсцхав. 29Миткәс һарад тедн Хашмонад зогсцхав. 30Хашмонаһас һарад тедн Мосеротд зогсцхав. 31Мосеротас һарад тедн Бене-Яаканд зогсцхав+. 32Бене-Яаканас һарад тедн Хор-Хагидгадт зогсцхав. 33Хор-Хагидгадас һарад тедн Йотватад зогсцхав+. 34Йотватаг үлдәһәд тедн Авронад зогсцхав. 35Авронаг үлдәһәд тедн Эцион-Геверд зогсцхав+. 36Эцион-Геверәс тедн Цин гидг көдәд бәәсн Кадешд зогсцхав+. 37Кадешәс һарад тедн Ор уулын хаҗуд зогсцхав. Тернь Эдомин меҗән өөр хаҗуд бәәҗ+.

38Деед Эзнә зааврар Ахарон гелң Ор уул деер һарад тенд өңгрв. Эннь Израилин улс Египетәс һарад 40 җилин тавдгч сарин түрүн өдртнь болсмн+. 39Ахарон Ор уул деер өңгрхдән 123 наста бәәҗ.

40Тер цагт Канана хан Арад балһс залҗаҗ. Тенд Негевин һазр толһалҗаһад тер Израилин улс ирхиг медҗ+.

41Ор уулыг үлдәһәд тедн Цалмонад зогсцхаҗ. 42Цалмонас һарад тедн Пунонд зогсцхаҗ. 43Пунонас һарад тедн Овотд зогсцхаҗ+. 44Овотас һарад тедн Йе-Аваримд, Моав һазрт зогсцхаҗ+. 45Йе-Аваримиг үлдәһәд тедн Дивон-Гәдт зогсцхаҗ. 46Дивон-Гәдиг үлдәһәд тедн Алмон-Дивлатаимд зогсцхаҗ. 47Алмон-Дивлатаимиг үлдәһәд тедн Аварим гидг уулын хаҗуд Невон өөр зогсцхаҗ+. 48Аварим уулас һарад тедн Ерихона тус Йордан һолын хаҗуд Моавин тегш һазрт зогсцхав+. 49Йордана өөр зогсад тедн Моавин тегш һазрт Бет-Ешимотас Авел-Шитм күртл бәәцхәв+.

Кананд бәәсн улсиг көөтхә гисн заквр

50Тенд Ерихона тус Йордана хаҗуд Моавин тегш һазрт Деед Эзн Мошед келв:

51– Израилин улст иигҗ кел: Йордана талдан эргднь күрхләрн, Кананд 52урдк бәәрн улсиг һазраснь көөтн, теднә кегдлмүдинь уга кетн, хәәлҗ кесн көшәсинь уга кетн, мөргүлин өндр орминь кевтнь хамхлтн+. 53Теднәс һазринь булаҗ авад эврән тенд бүүрлтн. Яһад гихлә Би терүг таднд эзлтхә гиһәд өгчәнәв. 54Җирв хаяд, тер һазриг уңг-тохмин хоорнд хуватн. Олн тоота уңг-тохмта улст икәр һарһҗ өгтн, цөөкн тоота уңг-тохмстаднь баһар һарһҗ өгтн. Җирвәр туссн һазриг уңг-тохм болһн эзлх. Терүг отгуд хоорнд хуваһад өгтн+. 55Кемр тадн тенд бәәх улсиг эс көөхлә, үлдәсн әмтн тадна нүднд хатханчг, бөөртн шөвг мет болад бәәх. Тедн тер һазрт тадниг бәәхлә амрлт өгшго. 56Тегәд ода Би теднлә кехәр седҗәхән, таднла кехүв!

34

Канана һазрин меҗә

34^1Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улст иим заавр өг: «Удл уга тадн Кананд орхит. Таднд күртх һазр иим (Канана һазр терүнә меҗәһәр).

3Өмн үзгт тадна меҗә Цин көдә һазрас Эдомин һазрин меҗәһәр һарна. Зүн таласнь тадна өмн үзгин меҗә Давста теңгсин[*] көвәһәс эклҗәнә. 4Хөөннь эргәд Чимин өөдмин өмн үзгәр йовад Цин көдә һазриг давад, Кадеш-Барнеаг өмн үзгәснь эргәд Хацар-Аддар тал һарад, Ацмониг давад йовх. 5Ацмона меҗәһәс Египетин хотхр һазрар йовад теңгст күрх.

6Барун үзгт тадна меҗәнь Алдр теңгс[*] болх. Эннь тадна барун үзгт бәәх меҗә болх.

7Ар үзгин меҗәнь иим. Терүг Алдр теңгсәс Ор уул[*] күртл һарһтн+. 8Ор уулас Лево-Хамат күртл. Цааранднь меҗә Цедад күртл татгдх. 9Тер меҗә Зипронад күрәд Хацар-Энанд чилх. Эннь тадна ар үзгин меҗә.

10Тадна зүн үзгин меҗә Хацар-Энанас Шефам күртл таттн. 11Шефамас тер Ривла күртл татгдх. Эннь Аинас зүн үзг тал бәәх. Тегәд меҗә цаарандан Кинерет нуурин зүн үзг күртл дорагшан татгдх. 12Дарунь меҗә Йордана утднь дорагшан Давста теңгс күртл татгдх. Эннь тадна һазр. Терүнә меҗәнь иим»+.

13Моше Израилин улст эн зааврмудыг келҗ өгәд теднд келв:

– Тана хоорндан җирв хаяд хувах һазр эн. Деед Эзн энүг йисн дундур отгт өгтхә гив. 14Рубена хөөт үйнрин отг (Рубена тохм-уңгнь цугтан) болн Гәдин хөөт үйнрин отг (Гәдин тохм-уңгнь цугтан) эврәннь хүв һазран Манашен отгудын өрәллә әдл авчкла. 15Эн хойр дундур отгуд эврәннь хүв һазран Йорданас зүн үзг тал Ерихона тус авцхав. Тернь эн һолын зүн эргднь бәәнә.

Һазр хувах улс һарһҗ авлһн

16Деед Эзн Мошед келнә:

17– Тер һазриг тадн дунд хувах улсин нерд эн: Элеазар гелң болн Навина көвүн Ешуа. 18Һазриг хувахин төлә отг болһнас неҗәһәд һардачнр автн. 19Теднә нерд эн:

Йудан отгас – Ефунен көвүн Калев,+
20Шимона отгас – Амихудын көвүн Самуил,
21Беняминә отгас – Кислона көвүн Элидад,
22Дана отгас – Йоглин көвүн Букки һардач,
23Йосипин хөөт үйнрәс:
Манашен отгас – Эфодын көвүн Ханиэл һардач,

24Эпримин отгас – Шифтана көвүн Кемүэл һардач,

25Завулуна отгас – Парнахин көвүн Элицафан һардач.

26Исахарин отгас – Азана көвүн Палтиэл һардач,

27Ашерин отгас – Шеломин көвүн Ахихуд һардач,

28Напталин отгас – Амихудын көвүн Педаэл һардач.

29Канана һазриг Израилин улсин хоорнд хуватха гиһәд Деед Эзнә даалһсн улс эн.

35

Левитмүдин балһсд

35^1Ерихона тус Йордана хаҗуд Моавин тегш һазрт Деед Эзн Мошед келнә:

2– Израилин улс эврәннь һазрт левитмүдт балһсд салһҗ өгтхә гиҗ закч кел. Балһсдыннь эргндк мал идшлдг һазр бас теднд салһҗ өгтн. 3Тедн балһсдтан бәәтхә, идгтә һазрт эврәннь сүргән, малан бәртхә. 4Тер балһсдт левитмүдт өгх идгтә һазрмуд балһснас үзг болһн тал 1 000 тоха эзлгдх зөвтә. 5Балһсна зүн үзгәснь 2 000 тоха меҗә кемҗәлтн, өмн үзгәснь 2 000 тоха, барун бийәснь 2 000 тоха, ар үзгәснь 2 000 тоха меҗә. Тал дунднь балһсн бәәдгәр кетн. Левитмүдин балһсдар малын тиим идшлһнә һазр бәәх йоста.

6Левитмүдт өгх балһсдас зурһань хорһдх балһсд. Тиигәрән кү алснь бултҗ чадх. Тедн деер бас 42 балһс өгтн+. 7Ут турштан левитмүдт тадн 48 балһс болн хаҗуднь мал идшлдг һазртаһинь хамднь өгтн. 8Израилин әмтнә балһсдас левитмүдт балһсд хүвәринь салһҗ өгхләрн, ик отгудаснь олн балһс автн, баһаснь баһар автн. Левитмүдт отгудын өгчәх балһсд тооһарн хүвәрләнь әдл болтха.

Хорһдх бәәрнә балһсд

9•Деед Эзн Мошед келв:

10– Йорданиг һатлад Канана һазрт орхларн, 11бийдән хорһдх балһсд йилһҗ автн гиҗ Израилин улст кел. Тенд зөрц биш кү алсн әмтн бултҗ чадх+. 12Тиим балһсдт өшәһән авхар седсн әмтнәс бултҗ болҗана. Кү алсн күүг хамцана зарһд оруллго бичә алтн.

13Бултх балһсд тооһарн зурһан болх зөвтә: 14һурвн балһсн Йордана цаад бийднь, һурвн балһсн Кананд. Эннь хорһдх әмтнә балһсд. 15Израилин әмтнә болн тедн дунд бәәх нүүҗ ирсн әмтнә бултх зурһан балһсд болх. Тиигәрән зөрц бишәр кү алсн күн бултҗ чадх.

16Кемр кен-негн күн талдан күүг төмр зер-зевәр цокад алхла, тиигхлә эн күн алач болҗана. Алач алгдх йоста.

17Кемр кен-негнь талдан күүг чолун зер-зевәр цокад алхла, эн күн алач болҗана. Алач алгдх йоста.

18Кемр кен-негн күн талдан күүг модн зер-зевәр цокад алхла, эн күн алач болҗана. Алач алгдх йоста. 19Өшә көөлдҗәх күн алачла альд эс харһв чигн терүг алчкх.

20Кемр нег күн талдан күүг дурго болад түлкхлә, эс гиҗ терүг юуһар болв чигн зөрц шивхлә тернь үкҗ одхла, 21эс гиҗ уурлад терүг һарарн цокхла, цокулсн күн үкҗ одхла, тиигхлә цоксн күн алач болад алгдхмн болҗана. Өшәһән авхар йовсн күн күцсн һазртан алачиг алчкх.

22Кемр кен чигн зөрц бишәр дурго эс болвчн талдан күүг түлкхлә, эс гиҗ зөрц бишәр шивсн юмн терүнд тусхла,+
23эс гиҗ генткн деернь чолу уңһахла, күн үкҗ одхла – алсн күн үксн күүнә өшәтн биш. Терүнд му юм күргшгоһар бәәсмн болхла, 24тиигхлә хамцан тедн хоорнд зарһч болҗ чадх, зарһиг йоснднь кетхә. 25Алсн күүг өшәһән нексн күүнәс хамцан харсх зөвтә. Терүг хорһдг балһснд күргәд бултулхмн болҗана. Әрүн тос түркгдсн ах гелң сәәһән хәәтл тер күн тенд бәәтхә+. 26Кемр тер күн бултҗасн балһснас һарад йовхла, 27өшәһән көөлдсн күн терүг балһснас һархлань харһад алхлаг, тиигхлә өшәһән нексн күн гемтә биш болх. 28Кү алсн күн хорһдлһна балһснд ах гелң сәәһән хәәтл бәәх йоста. Зуг ах гелң сәәһән хәәхлә, алач эврәннь һазр талан йовҗ чадҗана.

29Альд эс бәәв чигн эн закаг үйәс үйд күргәд бәртн.

30Алач күүг зуг герчин медүлсәр цааҗлҗ болҗана. Негхн герчин келсәр цааҗлҗ болшго+.

31Цааҗлх алач күүнә ормд мөңг бичә автн. Тер күн алгдх йоста+. 32Хорһдх балһснд бултсн күүнә ормд мөңг бас бичә автн. Тер күн ах гелң сәәһән хәәтл эврәннь һазрт хәрү одҗ чаддгар мөңг бичә автн. 33Бәәсн һазран бичә бузрдатн. Цусн һазриг бузрдана. Асхрсн цусна ормд һазрт талдан сулдхлһн уга – зуг цус асхсн күүнә цуснас талдань уга+. 34Бәәсн һазран болн Мини бәәх һазриг бичә бузрдатн. Яһад гихлә Би, Деед Эзн, Израилин улс дунд бәәнәв+.

36

Күүкд күүнә өнч авлһна немр диг-даран

36^1•Гиладын уңг-тохма өрк-бүлмүдин һардачнр ирцхәв. Гилад Махирин көвүн, Йосипин хөөт үйнрәс Манашен ач. Тедн Мошелә болн бас Израилин әмтнә өрк-бүлмүдин һардачнрла күүндцхәв:

2– Деед Эзн Таниг, мадна нойн, Израилин әмтнә көвүдт җирв хаяд һазр һарһҗ өгтхә гив. Та, мана нойн, Деед Эзнә зааврар мана Целофхад төрлин хүв һазринь күүкдтнь өгтхә гисинь кетн. 3Кемр тедн Израилин әмтнә талдан отгин көвүдт мордхла, тиигхлә теднә хүв һазрнь мадна өвкнрин хүв һазрас салһгдад мордсн отгин һазрла ниилүлгдх. Тегәд чигн җирвәр авгдсн мана һазр баһрх. 4Израилин әмтнә өөнин байр болхла, тер гергчүдин хүв һазрнь залусиннь отгтнь орх. Мадна өвкнрин һазрас салһгдх+.

5Деед Эзнә заасар Моше Израилин әмтнд даалһвр өгв:

– Йосипин отгин хөөт үйнр чикәр келҗәнә. 6Целофхадын күүкдин тускар Деед Эзн иигҗ зааҗана. Тедн кенд болв чигн мордҗ чадҗана. Зуг күүкнә одх көвүнь терүнә отгин күн болх йоста. 7Израилин улсин хүв һазрнь нег отгас талдан отгт өгч болшго юмн. Тер учрас Израилин көвүн болһн өвкнрин отгас күртсн хүв һазран хадһлтха. 8Израилин улсин ямаран чигн отгт күүкн күн эцкиннь хүв һазр авсн болхла, тиигхлә тер күүкн эцкиннь нег отгин көвүнд мордх йоста. Израилин күн болһн эврәннь өвкнрин хүв һазринь хадһлҗ йовтха. 9Хүв һазр нег отгас талдан отгт салһҗ һарһгдшго болҗана. Израилин улсин отг болһн эврәннь хүв һазран хәләҗ бәртхә.

10Целофхадын күүкд Деед Эзнә заасар кецхәв. 11Махла, Тирца, Хогла, Милка болн Ноа – цугтан эврәннь авһнрин көвүдт мордцхав. 12Тедн Йосипин көвүнә Манашен хөөт үйнрин уңг-тохмин көвүдт мордцхав. Теднә хүв һазрнь эцкиннь отгтнь үлдв.

13Ерихона тус Йордана хаҗуд Моавин тегш һазрт Мошеһәр дамҗад Израилин улст Деед Эзнә өгсн зааврмуд болн закад тиим болв.

* 1:32 Эприм болн Манаше Йосипин көвүд.

* 5:8 Кемр зовлң үзсн күн үкхлә гисн чинртә.

* 6:1-2 Назорей – еврей келәр иим күн эгл әмтнәс холҗад, бийән Бурхнд нерәддг чигн.

* 11:3 Тавера – еврей келәр «һал шатлһн» гисн чинртә.

* 11:34 Киврот-Таава – еврей келәр эннь «юм һолдг әмтнә үкәр».

* 13:23 Анакин хөөт үйнр, анакмуд – Израилин әмтн ирхәс урд, Хеврон әәмгт Кананд бәәрлҗ бәәсн улсин негнь. Тедн ик оврта әмтнә хөөт үйнр анакмуд дегд чидлтә болн өндр нурһта бәәҗ.

* 18:19 Библь дегтрт давсн чикәр бәәлһнә темдг. Давсн эдл-уушиг яһҗ үрәлһнәс урдаснь саглна, тиим кевәр Деед Эзнә андһар сольгдхш.

* 20:17 Хаана хаалһ – һол хаалһ. Эн хаалһ Дамаск балһсиг ар үзгәс Улан теңгслә өмн үзгд ниилүлнә. Хаана мөр зүүдг тергд гиигнәр йовдгар, эн хаалһ өргн болн тегш бәәҗ.

* 22:41 Бамот-Баал – Баал гидг бурхнд нерәдгдсн өндр һазр.

* 24:17 Талдан чинртә болхла: Моавин ахлачнринь ка цокх, Шетин хөөт үйнрин цугтаһинь ка цокх.

* 34:3 Давста теңгс – Әмн уга теңгс гиҗ өдгә цагт нерәдгднә.

* 34:6 Алдр теңгс – Дунд һазрин теңгс гиҗ өдгә цагт нерәдгднә.

* 34:7 Энд Ор уул 33:37 гидг багд бичгдсн Ор гидг уул биш, талдан уул.

+ 1:1 Нүүдл 19:1, Нүүдл 25:22

+ 1:2 Нүүдл 30:12-14, Нүүдл 38:26, Числа 26:2,

+ 1:5 Числа 7:30
+ 1:6 Числа 7:36
+ 1:7 Нүүдл 6:23, Рут 4:20,
+ 1:8 Числа 7:18
+ 1:9 Числа 7:24
+ 1:10 Числа 7:48
+ 1:11 Числа 7:60
+ 1:12 Числа 7:66
+ 1:13 Числа 7:72
+ 1:14 Числа 7:42
+ 1:15 Числа 7:78
+ 1:21 Числа 26:7
+ 1:23 Числа 26:14
+ 1:25 Числа 26:18
+ 1:27 Числа 26:22
+ 1:29 Числа 26:25
+ 1:31 Числа 1:27
+ 1:33 Числа 26:37
+ 1:35 Числа 26:34
+ 1:37 Числа 26:41
+ 1:39 Числа 26:43
+ 1:41 Числа 26:47
+ 1:43 Числа 26:50
+ 1:46 Нүүдл 38:26, Числа 26:51
+ 1:53 Числа 8:19, Числа 16:46, Числа 18:5,
+ 2:3 Числа 1:7
+ 2:9 Числа 10:14
+ 2:16 Числа 10:18-20
+ 2:17 Числа 10:17, Числа 10:21
+ 2:24 Числа 10:22-24
+ 2:31 Числа 10:25-27
+ 2:32 Нүүдл 38:26, Числа 1:46, Числа 26:51
+ 2:33 Числа 1:47-53
+ 3:2 Нүүдл 6:23
+ 3:4 Левит 10:2,
+ 3:6 Числа 18:2
+ 3:9 Числа 8:19, Числа 18:6
+ 3:10 Числа 16:40,
+ 3:13 Нүүдл 13:2, Нүүдл 13:11-16
+ 3:17 Эклц 46:11, Нүүдл 6:16-19, Нүүдл 10:2
+ 3:23 Числа 1:53
+ 3:25 Числа 4:24-26
+ 3:31 Числа 4:4, Числа 4:15
+ 3:32 Числа 4:16
+ 3:36 Числа 4:31-32
+ 3:39 Числа 26:62

+ 3:47 Нүүдл 13:13, Числа 18:15-16, Нүүдл 30:13

+ 4:3 Числа 8:24-25,
+ 4:6 Нүүдл 25:5
+ 4:16 Числа 3:32
+ 4:24 Числа 3:25-26
+ 4:31 Числа 3:36-37
+ 5:2 Левит 13:3, Левит 15:2, Левит 13:46
+ 5:3 Левит 15:31
+ 5:6 Левит 6:2-3
+ 5:7 Левит 5:5, Левит 6:5
+ 5:13 Нүүдл 20:14, Левит 18:20
+ 5:15 Левит 5:11
+ 5:22 Псалмс 108:18
+ 6:6 Левит 21:11
+ 6:10 Левит 1:14, Левит 5:7
+ 6:14 Левит 3:6, Левит 4:32
+ 6:15 Левит 2:4
+ 6:19 Нүүдл 29:23-24
+ 6:20 Левит 7:31
+ 6:23 Левит 9:23, Давтх Закан 21:5,
+ 6:24 Псалмс 120:8, Псалмс 133:3

+ 6:25 Псалмс 4:7, Псалмс 30:17, Псалмс 66:2, Псалмс 79:4, Псалмс 79:8, Псалмс 79:20, Псалмс 118:135

+ 7:1 Нүүдл 40:17, Левит 8:10
+ 7:7 Числа 4:25
+ 7:8 Числа 4:31
+ 7:9 Числа 3:31
+ 7:12 Нүүдл 6:23, Числа 1:7
+ 7:14 Нүүдл 30:34-35
+ 7:15 Левит 1:2-3
+ 7:16 Левит 4:23-24
+ 7:17 Левит 3:1
+ 7:18 Числа 1:8
+ 7:24 Числа 1:9
+ 7:30 Числа 1:5
+ 7:36 Числа 1:6
+ 7:42 Числа 1:14
+ 7:48 Числа 1:10,
+ 7:54 Числа 1:10
+ 7:60 Числа 1:11
+ 7:66 Числа 1:12
+ 7:72 Числа 1:13
+ 7:78 Числа 1:15
+ 7:89 Нүүдл 25:22
+ 8:7 Числа 19:9, Числа 19:17
+ 8:8 Левит 2:1
+ 8:14 Числа 3:45
+ 8:16 Нүүдл 13:2, Нүүдл 13:11-16
+ 8:19 Числа 3:9, Числа 1:53
+ 8:24 Числа 4:3,
+ 9:2 Нүүдл 12:1, Левит 23:5
+ 9:6 Левит 21:1, Числа 5:2
+ 9:11 Нүүдл 12:6,
+ 9:12 Нүүдл 12:46, Иох. 19:36
+ 9:14 Нүүдл 12:48-49
+ 9:15 Нүүдл 13:21, Нүүдл 40:17
+ 9:17 Нүүдл 40:36
+ 10:5 Числа 2:3-9
+ 10:6 Числа 2:10-16
+ 10:9 Числа 31:6,

+ 10:10 Числа 29:1, Псалмс 80:4, Числа 28:11-15

+ 10:12 Эклц 21:21
+ 10:14 Числа 2:9, Числа 1:7-9
+ 10:17 Числа 2:17
+ 10:18 Числа 2:10-16
+ 10:21 Числа 4:4-15, Числа 7:9
+ 10:22 Числа 2:18-24
+ 10:25 Числа 2:25-31
+ 10:29 Нүүдл 2:18, Эклц 12:7, Эклц 32:12
+ 10:34 Нүүдл 13:21
+ 10:35 Псалмс 67:2,
+ 11:1 Левит 10:2, Числа 16:35
+ 11:2 Яков 5:16
+ 11:4 Нүүдл 12:38, 1Кор. 10:6
+ 11:6 Числа 21:5
+ 11:8 Нүүдл 16:13, Нүүдл 16:15-31
+ 11:14 Нүүдл 18:18, Давтх Закан 1:9
+ 11:15 Йона 4:3
+ 11:16 Нүүдл 24:1, Давтх Закан 1:15
+ 11:18 Нүүдл 19:10
+ 11:21 Нүүдл 12:37
+ 11:23 Числа 23:19,
+ 11:31 Нүүдл 16:13
+ 11:35 Числа 33:17
+ 12:6 Эклц 46:2,
+ 12:7 Евр. 3:2, Евр. 3:5
+ 12:8 Нүүдл 33:11, Нүүдл 33:19
+ 12:10 Левит 13:3
+ 12:14 Левит 13:46, Числа 5:2
• 13:1 Давтх Закан 1:19-25
+ 13:1 Числа 10:12, Эклц 21:21
+ 13:4 Числа 32:8, Давтх Закан 1:22
+ 13:7 Числа 13:31
+ 13:17 Числа 11:28, Числа 14:6
+ 13:23 Псалмс 77:12, Псалмс 77:43,
+ 13:24 Числа 32:9, Давтх Закан 1:24-25
+ 13:30 Нүүдл 17:8

+ 13:31 Числа 13:7, Числа 14:6, Числа 26:65, Числа 32:12, Числа 34:19, Давтх Закан 1:36,

+ 13:34 Эклц 6:4,
• 14:1 Давтх Закан 1:26-32
+ 14:2 Нүүдл 16:3, Числа 20:3

+ 14:5 Числа 16:4, Числа 16:22, Числа 16:45, Числа 20:6,

+ 14:6 Нүүдл 24:13, Числа 11:28, Числа 13:31, Марк 14:63, Деян. 14:14

+ 14:9 Рим. 8:31
+ 14:10 Нүүдл 17:4
+ 14:12 Нүүдл 32:10
+ 14:14 Нүүдл 15:14-15
+ 14:16 Давтх Закан 9:28

+ 14:17 Нүүдл 34:6, Нүүдл 20:5, Давтх Закан 5:9

• 14:20 Давтх Закан 1:34-40
+ 14:21 Псалмс 71:19,
+ 14:23 Давтх Закан 12:9-10, Псалмс 94:11
+ 14:24 Числа 13:30, Числа 14:6,
+ 14:29 Евр. 3:17, Числа 1:2-3
+ 14:30 Числа 26:64-65
+ 14:33 Давтх Закан 1:3, Давтх Закан 8:2
+ 14:38 Числа 26:65
• 14:39 Давтх Закан 1:40-46
+ 14:43 Числа 13:30
+ 14:45 Числа 21:3,

+ 15:3 Нүүдл 29:18, Левит 1:2-3, Левит 22:21, Нүүдл 23:14

+ 15:8 Левит 3:1

+ 15:10 Левит 1:9

+ 15:15 Нүүдл 12:49, Левит 19:34, Левит 24:22, Давтх Закан 10:19

+ 15:22 Левит 4:2, Левит 4:27, Левит 5:15
+ 15:24 Левит 4:13
+ 15:27 Левит 4:27-28
+ 15:29 Числа 15:15
+ 15:30 Евр. 10:26
+ 15:32 Нүүдл 35:3
+ 15:34 Левит 24:12
+ 15:35 Нүүдл 31:14, Левит 24:14-16
+ 15:38 Давтх Закан 22:12, Мат. 23:5
+ 15:40 Левит 11:44
+ 15:41 Левит 22:33
• 16:1 Псалмс 105:16-18
+ 16:1 Нүүдл 6:16, Нүүдл 6:18, Нүүдл 6:21
+ 16:3 Нүүдл 19:6
+ 16:4 Числа 14:5
+ 16:5 2 Тимофей 2:19
+ 16:7 Левит 10:1
+ 16:9 Числа 8:14
+ 16:11 Нүүдл 16:7-8
+ 16:13 Нүүдл 2:14
+ 16:21 Нүүдл 33:5

+ 16:22 Числа 14:5, Числа 27:16, Йов 12:10, Цецн Ухана Багш 12:7, Деян. 17:28, Эклц 18:23

+ 16:26 2 Тимофей 2:19
+ 16:30 Псалмс 54:16
+ 16:33 Цецн селвгүд 1:12
+ 16:35 Левит 10:2, Числа 11:1
+ 16:40 Числа 3:10,
+ 16:45 Нүүдл 33:5, Числа 14:5
+ 16:46 Левит 16:12, Числа 1:53
+ 16:48 Числа 25:8,
+ 17:4 Нүүдл 25:22
+ 17:8 Евр. 9:4
+ 18:1 Нүүдл 28:38
+ 18:2 Числа 3:6-10
+ 18:5 Числа 1:53
+ 18:7 Нүүдл 26:31, Левит 16:2, Числа 1:51
+ 18:8 Левит 7:32, Числа 5:9, Нүүдл 29:28

+ 18:11 Левит 22:2, Левит 22:3, Левит 22:11-13

+ 18:12 Давтх Закан 18:4
+ 18:13 Нүүдл 23:19
+ 18:14 Левит 27:21, Левит 27:28

+ 18:15 Нүүдл 13:2, Нүүдл 13:11-16, Числа 3:46-47

+ 18:16 Нүүдл 30:13
+ 18:17 Нүүдл 13:2, Нүүдл 13:11-16
+ 18:18 Нүүдл 29:26-28
+ 18:19 Левит 2:13,

+ 18:20 Давтх Закан 10:9, Давтх Закан 12:12, Давтх Закан 14:27, Давтх Закан 18:1-2,

+ 18:21 Левит 27:30, Давтх Закан 14:22
+ 19:2 Давтх Закан 21:3,
+ 19:4 Левит 4:16-17
+ 19:5 Нүүдл 29:14, Левит 4:11-12, Левит 9:11
+ 19:6 Нүүдл 12:22, Левит 14:4
+ 19:7 Левит 11:25
+ 19:9 Числа 8:7
+ 19:10 Левит 11:25
+ 19:12 Числа 31:19
+ 19:13 Левит 15:31
+ 19:15 Левит 11:32
+ 19:18 Нүүдл 12:22
+ 19:19 Левит 11:25
+ 19:20 Левит 15:31
+ 20:1 Нүүдл 15:20
+ 20:2 Нүүдл 17:1-7
+ 20:3 Нүүдл 16:3, Числа 14:2
+ 20:6 Числа 14:5
+ 20:10 Псалмс 105:33
+ 20:12 Числа 27:14, Давтх Закан 31:2
+ 20:14 Эклц 25:24-26, Давтх Закан 2:4
+ 20:15 Эклц 46:6-7, Нүүдл 1:11
+ 20:16 Нүүдл 2:23, Нүүдл 3:7, Нүүдл 14:19
+ 20:17 Числа 21:22, Давтх Закан 2:27
+ 20:19 Давтх Закан 2:28
+ 20:22 Числа 33:37
+ 20:24 Числа 20:12
+ 20:26 Нүүдл 28:2, Нүүдл 29:29
+ 20:28 Числа 33:38-39, Давтх Закан 10:6
+ 20:29 Давтх Закан 34:8
+ 21:1 Числа 33:40

+ 21:2 Левит 27:29, Давтх Закан 7:2, Эклц 28:20

+ 21:5 Числа 11:4-6, Числа 11:20
+ 21:9 Иох. 3:14
+ 21:10 Числа 33:43
+ 21:11 Числа 33:44
+ 21:12 Давтх Закан 2:13
+ 21:13 Числа 22:36,

+ 21:15 Давтх Закан 2:9, Давтх Закан 2:18, Давтх Закан 2:29,

• 21:21 Давтх Закан 2:24,
+ 21:22 Числа 20:17, Числа 20:19
+ 21:24 Давтх Закан 3:16,
+ 21:29 Рут 1:15,
+ 21:30 Числа 32:3,
+ 21:32 Числа 32:1,
+ 21:34 Давтх Закан 3:1-2
+ 22:2 Нүүдл 15:15, Йов 40:10
+ 22:5 Давтх Закан 23:4
+ 22:36 Числа 21:13, Числа 21:15
+ 23:1 Йов 42:8,
+ 23:8 Цецн селвгүд 26:2
+ 23:9 Давтх Закан 33:28, Нүүдл 33:16
+ 23:10 Эклц 13:16
+ 23:19 2 Тимофей 2:13, Тит 1:1-2,
+ 23:22 Числа 24:8
+ 23:23 Псалмс 43:1
+ 23:24 Эклц 49:9, Эклц 49:27
+ 24:2 Числа 11:25,
+ 24:8 Числа 23:22
+ 24:9 Эклц 49:9, Эклц 12:3, Эклц 27:29
+ 24:10 Давтх Закан 23:5
+ 24:17 Мат. 2:2, Апокал. 22:16, Эклц 49:10,
+ 24:20 Эклц 36:12, Нүүдл 17:8
+ 24:21 Эклц 15:19,
+ 24:24 Эклц 10:21, Эклц 10:25
+ 25:1 Числа 33:49,
+ 25:2 Нүүдл 34:15
+ 25:3 Числа 31:16, Псалмс 105:28-29,
+ 25:4 Давтх Закан 4:3, Давтх Закан 21:22
+ 25:7 Нүүдл 6:25
+ 25:8 Псалмс 105:30, Числа 16:48,
+ 25:15 Числа 31:8
+ 25:17 Числа 31:2, Числа 31:7

+ 26:2 Нүүдл 30:12-14, Нүүдл 38:26, Числа 1:2, Числа 1:3,

+ 26:5 Нүүдл 6:14,
+ 26:6 Эклц 46:8-9
+ 26:7 Числа 1:21
+ 26:9 Числа 16:1-2
+ 26:10 Числа 16:31-35
+ 26:11 Нүүдл 6:24
+ 26:12 Эклц 46:10, Нүүдл 6:15,
+ 26:14 Числа 1:23
+ 26:15 Эклц 46:16
+ 26:18 Числа 1:25
+ 26:19 Эклц 38, Эклц 46:12,
+ 26:22 Числа 1:27
+ 26:23 Эклц 46:13,
+ 26:25 Числа 1:29
+ 26:26 Эклц 46:14
+ 26:27 Числа 1:31
+ 26:28 Эклц 46:20
+ 26:33 Числа 27:1-7
+ 26:34 Числа 1:35
+ 26:37 Числа 1:33
+ 26:38 Эклц 46:21,
+ 26:41 Числа 1:37
+ 26:42 Эклц 46:23
+ 26:43 Числа 1:39
+ 26:44 Эклц 46:17,
+ 26:47 Числа 1:41
+ 26:48 Эклц 46:24,
+ 26:50 Числа 1:43
+ 26:51 Числа 1:46
+ 26:54 Числа 33:54
• 26:57 Нүүдл 6:16-25,
+ 26:60 Нүүдл 6:23-25
+ 26:61 Левит 10:2
+ 26:62 Числа 3:39
+ 26:65 Числа 14:28-30
• 27:1 Числа 36:1-12
+ 27:1 Числа 26:33,
+ 27:3 Числа 16:1-35, Числа 16:49
+ 27:4 Йов 42:15
+ 27:11 Рут 4:3-6,
+ 27:12 Давтх Закан 3:27, Давтх Закан 32:49
+ 27:13 Числа 20:24
+ 27:14 Числа 20:12-13
+ 27:16 Числа 16:22
+ 27:17 Мат. 9:36, Марк 6:34
+ 27:18 Нүүдл 24:13
+ 27:19 Давтх Закан 3:28, Давтх Закан 31:14
• 28:1 Нүүдл 29:38-42
+ 28:2 Левит 3:11, Левит 21:6, Левит 1:9
+ 28:11 Числа 10:10

• 28:16 Нүүдл 13:3-7, Левит 23:5-8, Давтх Закан 16:1-8

+ 28:16 Нүүдл 12:1-13
+ 28:17 Нүүдл 23:15
• 28:26 Давтх Закан 16:9-12
+ 29:1 Левит 23:23-25
+ 29:7 Левит 16:29-31, Левит 23:27-32
• 29:12 Левит 23:33-43, Давтх Закан 16:13-15
+ 29:39 Левит 7:16

+ 30:3 Левит 5:4, Давтх Закан 23:21, Псалмс 49:14, Цецн Ухана Багш 5:3

+ 31:2 Числа 25:17
+ 31:6 Числа 10:9
+ 31:8 Числа 25:15,
+ 31:16 Числа 25:1-5
+ 31:18 Давтх Закан 21:10-14
+ 31:19 Числа 19:12, Числа 19:22
+ 31:24 Левит 11:25, Числа 19:10
+ 31:50 Нүүдл 30:12
+ 31:53 Давтх Закан 20:14
+ 31:54 Нүүдл 30:16
+ 32:1 Числа 21:32
+ 32:4 Числа 21:24, Числа 21:35
+ 32:8 Числа 13:3-4, Числа 13:21-33
+ 32:10 Давтх Закан 1:34-36
+ 32:11 Числа 14:29
+ 32:12 Числа 14:6
+ 32:13 Числа 14:33-35
+ 32:39 Эклц 50:23,
+ 32:41 Давтх Закан 3:14-15,
+ 33:3 Нүүдл 14:8
+ 33:4 Нүүдл 12:12, Нүүдл 12:29
+ 33:5 Нүүдл 12:37
+ 33:6 Нүүдл 13:20
+ 33:7 Нүүдл 14:2
+ 33:8 Нүүдл 15:22-23
+ 33:9 Нүүдл 15:27
+ 33:11 Нүүдл 16:1
+ 33:14 Нүүдл 17:1
+ 33:15 Нүүдл 19:2
+ 33:16 Числа 11:34
+ 33:17 Числа 11:35
+ 33:31 Давтх Закан 10:6
+ 33:33 Давтх Закан 10:7
+ 33:35 Давтх Закан 2:8
+ 33:36 Числа 20:1, Числа 27:14
+ 33:37 Числа 20:22
+ 33:38 Числа 20:28, Давтх Закан 10:6
+ 33:40 Числа 21:1
+ 33:43 Числа 21:10
+ 33:44 Числа 21:11
+ 33:47 Давтх Закан 32:49
+ 33:48 Числа 22:1
+ 33:49 Числа 25:1
+ 33:52 Нүүдл 23:24, Давтх Закан 7:5
+ 33:54 Числа 26:54
+ 34:7 Числа 33:37-39

+ 34:12 Эклц 15:18, Нүүдл 23:31, Давтх Закан 11:24,

+ 34:19 Числа 14:6

+ 35:6 Давтх Закан 4:41-43,

• 35:9 Давтх Закан 4:41-43, Давтх Закан 19:1-13,

+ 35:11 Нүүдл 21:13
+ 35:22 Нүүдл 21:13
+ 35:25 Нүүдл 29:7
+ 35:30 Давтх Закан 17:6, Давтх Закан 19:15
+ 35:31 Эклц 8:22, Нүүдл 21:12, Нүүдл 21:30
+ 35:33 Псалмс 105:38, Эклц 9:6
+ 35:34 Левит 18:25
• 36:1 Числа 27:1-7,
+ 36:4 Левит 25:10

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=KAL

Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

1. А

2. Ә

3. Б

4. Г

5. Һ

6. Д

7. Е

8. З

9. И

10. К

11. Л

12. М

13. Н

14. О

15. Ө

16. П

17. Р

18. С

19. Т

20. У

21. Ү

22. Х

23. Ц

24. Ш

25. Э

26. Я

Тәәлвртә толь

Алдр теңгс (Великое море) – өдгә цагт Дунд һазрин теңгс гиҗ нерәдгднә («Әмтнә то авлһн» 34:6).

Анакин хөөт үйнр, анакмуд (анакимы) – Израилин әмтн ирхәс урд Хеврон әәмгт, Кананд, бәәрлҗ бәәсн улсин негнь. Тедн ик оврта анакмуд әмтнә хөөт үйнр ик чидлтә болн өндр нурһта бәәҗ («Әмтнә то авлһн» 13:23; «Давтх Закан» 9:2).

Асхлһна бәрц, асхх бәрц, чаһрин бәрц (возлияние) – Бурхна бәрцд орулхар авч ирсн асхлһна бәрц чаһр эс гиҗ зәрмдән тосн болдмн. Тедн тәкл тәкдг ормд асхгдна («Эклц» 35:14; «Левит» 23:13).

Ах гелң (первосвященник) – Ахарона тохма ах гелң эс гиҗ хамгин ах гелң. Бурхна закаһар ах гелң зәрм йослл күцәх зөвтә чигн. Үлгүрнь, җилд нег дәкҗ Хамгин Әрүн бәәрнд, Өргә герт, Сүмд тер орх зөвтә бәәҗ («Әмтнә то авлһн» 35:25).

Әәлдәч (пророк) – Бурхна таалыг, Терүнә иләр келсиг әмтнд күргәд келдг күн. Әрүн Сәкүснә заасар әәлдәчнр иргчин бәәдлин тускар келдмн, илдкч болн сурһмҗлгч болҗ әмтиг гемән эрәд Бурхнд итктхә гисн дуудвр кенә («Эклц» 20:6; «Әмтнә то авлһн» 18:15; «Давтх Закан» 18:15).

Әрүн (святой) – Библьд «әрүн» гисн үг «талдан, йирдән эн делкәд ирлцшго медән. Тегәд көндәҗ болшго». Хамгин түрүнд эн үг Бурхна. Эн үг «Хуучн бооцанд» зуг Бурхнд нерәдсн юмсин тускар бас келгднә: Өргә гер, Сүм, Бурхна шүтәнә юмсуд. «Әрүн» гисн үгәр Бурхнд иткдг әмтиг нерәддг бәәҗ («Хуучн бооцанд» Израилин әмтиг нерәддг, «Шин бооцанд» Исус Христост иткдг улсин багиг тиигҗ келдг бәәҗ). Әмтн чигн, юмсуд чигн әрүн юмнд әрә һар күрхлә, әрүслгддг болҗана. Болв зәрмдән әрүн юм зөвшәл угаһар көндәхлә, Бурхна цухлла болн засгллһнла харһулгдна. Энүнә тускар нуувчар «Левит» дегтрт 6:18, 27 бөлгүдт бичәтә. Әрүслгдсн әмтн болн юмсуд ямаран чигн цевр биш юмнла харһлго бәәтлән әрүн болҗана. Кемр тедн цевр биш болхла, шинәс Бурхнд мөргхин төлә эс гиҗ мөрглһнд орлцхин төлә тедн бийән цеврлх йоста («Нүүдл» 19:6; «Левит» 11:44-45; 14:8).

Барун үзгин теңгс (Западное море) – өдгә цагт Дунд һазрин теңгс гиҗ нерәдгднә («Давтх Закан» 11:24).

Бемб өдр (суббота, еврей келәр «шаббат») – еврей улсин долан хонгин доладгч өдр. Израильд әрүн өдр гиҗ нерәднә. Мошен закаһар эн өдриг бүклднь Бурхнд нерәднә. Тегәд бемб өдр көдлмш кедго өдр. Бемб өдр долан хонгин наадк өдрмүлә әдл, Басң өдрин нарн суух кемәс авн бемб өдр нарн суутл болдг чигн («Эклц 2:2-3»; «Нүүдл» 16:23; 20:8-11; 31:13-17; «Левит» 16:31).

Бооцан (завет, договор) – Бурхн күүнлә бооца кенә эс гиҗ әмтн хоорндан нернә төлә кежәх хойр халхта бооцан. Түрүләд болхла, Бурхн андһар өгнә, күн терүнә келсн зәрм зокалынь, закаһинь күцәх болҗ зөвшәрнә. Бооцан нег халхта чигн болх билә (Бурхн күүнд андһар өгнә). Зәрмдән бооцаг кехин төлә бәрц бәрдг бәәҗ. Бурхн болн әмтн хойран хоорнд кесн бооцан Библьд һол орм эзлнә. Эннь Библьд Бурхн болн күн хойран хоорнд кегдсн эркн һол төр болҗана. Синай уул деер Бурхн Мошеһәр дамҗад еврей келн-улсла бооца кеҗ. Бурхн евреймүдиг әдслх болҗ, тедниг өшәтнәс харсх андһар өгч. Тедн Бурхнд итклтә болад, Терүнә седвәр күцәх йоста, тиигҗ Закана дегтрмүдт келгдҗәнә («Эклц» 9:9-17; 15:18; «Нүүдл» 6:4; 19:5-6).

Бооцана хавтха чолуд (скрижали Завета) – хойр чолун плиткс. Синай уул деер Бурхн Мошед өгсн Арвн Заавр чолун плиткс деер сииләд һарһгдҗ. Эн бооцан Израилин улсла кегдлә («Нүүдл» 24:12; «Давтх Закан» 4:13).

Буйсагдх юмн (заклятое) – Деед Эзнд бүклдән нерәдсн юмн бәрц бәрлһнд орх эс гиҗ буйсагдх йоста («Левит» 27:21). Буйсагдх юмн әрүн юмнас йилһрнә. Тедн дәәнд бәрҗ авгдсн юмсуд болҗана. Деед Эзнд нерәдгдсн болад бүклдән буйсагдна. Зәрмдән балһсд кевтән буйсагдна («Давтх Закан» 13:12-17).

Буру номта улс (язычники) – кезәңк Израилин әмтн талдан улсиг буру номта улс гиҗ цугтаһинь келдг бәәҗ. Яһад гихлә зуг евреймүд Негдсн Бурхнд мөргх йоста. Талдан улс болхла олн бурхдт иткдг бәәҗ. Тедн шүтәнд иткәд, йосн Бурхна хортн болн Терүнә шүүҗ авсн Израилин улсин хортнд тоолгддг бәәҗ. Зәрмдән тедн талдан әмтн гиҗ нерәдгдҗәҗ («Давтх Закан» 32:43).

Бурхна элч (ангел) – әмтнд Бурхна заавр күргәд, дөңнәд болн Терүнә седвәр зарлдг теңгрин элч («Эклц» 16:7).

Бурхна Сәкүсн (Дух Божий, еврей келнд «руах») – әмсхл, үләлһн, седкл. «Хуучн бооцанд» Бурхна Сәкүсн – чидл өглһн, әм оруллһн болн цуг әмтә-киитә юмсиг дөңнлһн. Бурхна Сәкүсн күүнд уха орулна, билгтә болн арһта кенә, Бурхнд церглх дуудвр кенә. Тегәд Бурхна Сәкүсн өврмҗтәһәр һардачнрт болн әәлдәчнрт нилчән халдадг чигн («Эклц» 1:2; «Нүүдл» 31:3).

Гелң (священник) – шаҗна халхар Өргә герт болн Иерусалимин Сүмд көдлмш кедг күн. Мошен Закаһар Израильд зуг Ахарона хөөт үйнр, Мошен ик ахин улс гелңгүд болх йоста. Яһад гихлә энүнә төлә Ахарон Бурхнд церглтхә гиҗ суңһгдсмн. Сүмд Бурхнд цергллһнә көдлмш гелңгүд теткдг, бәрц авч ирхиг хәләдг, бурхн-шаҗна керг күцәлһиг болн диг-дараг һарддг улс. Теднд левитмүд нөкд болдг бәәҗ. Өргә герин (хөөннь Сүмин) әрүн бәәрнд зуг гелңгүд орх йоста. Гелңгүд 12 багд хувагдад, селгәһәр көдлнә. Тер гелңгүдиг ах гелң толһална («Нүүдл» 30:30).

Гера – еврей келн-улсин чиңнүрәр 600 мг («Нүүдл» 30:13).

Гин – еврей келн-улсин шалдрң юм чиңнүрддг кемҗән («Нүүдл» 29:40).

Һалын бәрц (огненная жертва) – Деед Эзнд һал шатаһад тәкл тәклһн, эс гиҗ һалд шатаһад бәрц бәрлһн («Нүүдл» 29:18).

Һару даах бәрц (возместительная жертва, жертва повинности) – иим бәрц Бурхна өмнәс эс гиҗ талдан күүнә өмнәс һарһсн гемәснь сулдхлһн («Левит» 5:15).

Давсн (соль) – Библь дегтрт хадһллһн гисн темдг. Эдл-уушиг үрәлго давсн яһҗ туслна, тиим кевәр Деед Эзнә андһар сольгдхш («Әмтнә то авлһн» 18:19).

Давста теңгс (Соленое море) – Әмн уга теңгс гиҗ өдгә цагт нерәдгднә («Эклц» 14:3).

Даман – Израильд бәәдг үсн теҗәлтә бичкн зерлг адусн («Левит» 11:5).

Ефә (эфа) – еврей келн-улсин үүрмг юм чиңнүрддг кемҗән, 23 л дүңгә («Нүүдл» 16:36).

Ешурун (Иешурун) – шүлгләнд ордг Израилин талдан нерн («Давтх Закан» 32:15).

Закан (Закон, еврей келәр «Тора») – Бурхн Эврәннь әмтнәс ямаран җирһл күләҗәх болн ямаран мөргүл кехин туск ном. Эн Закан Израилин әмтнд Мошеһәр дамҗад Бурхн өгсмн. «Хуучн бооцанд» эн сурһмҗ болн белглсн тууҗ ик зуудан Мошен бичсн тавн дегтрт бәәнә. Эн дегтрмүд зәрмдән Закан гиҗ нерәдгднә. Мел тер учрар Закан Израилин әмтнд тодрха сурһмҗ өгчәнә, бурхн-шаҗна болн олна җирһл залад, янзтаһар бийән бәрлһиг тогтав («Нүүдл» 13:9; 24:12)

Израилин хамцан (общество израильское, община Израиля) – түрүн болҗ Израилин әмтиг Египетәс Деед Эзнә өгх болсн һазр талнь һархла нерәдв («Нүүдл» 12:3; 16:1). Израилин әмтн гиҗ тогтсн 12 отг салу биш, Деед Эзнә һардврар ни-негн хамцан болҗ бәәв. Деед Эзн эн әмтиг шүүҗ авад негдүлхләрн, тедн Бийиннь онц әмтн болтха гиһәд, Терүнд церглтхә гиһәд, Терүнә заавр күцәтхә гиһәд негдүлв.

Израиль – Яков Пени-Эльд Бурхнла ноолдҗах цагт, терүнд Бурхн «Израиль» гидг нер өгв. Яковин хөөт үйнр 12 отг болад, Израилин әмтн гиҗ нерәдгдв. Хөөннь һазриг хувахла, ар үзгин 10 отг болн теднә һазр «Израиль» гидг нер зүүв. «Шин бооцанд» Израилин әмтиг бүклднь «Израиль» гиҗ меднә, тиигҗ теднә һазриг бас нерәднә («Эклц» 32:28; «Давтх Закан» 6:4).

Инҗр модн (смоковница) – Израильд икәр урһдг сарсасн темснә модн. Терүнә темснь сән амтта, шимтә. Тегәд чигн инҗр модн тогтун болн элвг җирһлин темдг гицхәнә. Инҗр модн Израилин әмтн гисн темдг болҗ чадхмн («Давтх Закан» 8:8).

Канан (Ханаан) – Хамин көвүн Ноахин ачнрин негнәннь нерн, эклцәс авн терүнә хөөт үйнрин (Канана улсин) бәәсн һазрин нерн. Эн һазр Барун үзгин теңгсин болн Йордан һолын хоорнд бәәнә. Терүг Бурхн Абрахамд болн терүнә хөөт үйнрт өгх болҗ. Хөөннь адһл уга Кананиг израильтянмуд дәәләд эзлв. Тегәд Израилин һазр гиҗ нерәддг болв («Эклц» 9:18; 12:5-7; «Нүүдл» 6:4).

Канана улс (ханаанеи) – Библьд израильтянмуд иртл Кананд бәәсн отгуд цугтан Канана улс гиҗ нерәддг бәәҗ. Эн әмтн оңг-оңгдан тохмта болад, ик зуудан Финикиян улсин төрлмүдт тоолгдҗаҗ. Зәрмдән Библьд кананахн гиҗ ор һанцхн отгиг нерәднә. Тер әмтн цугтан олна нүүрт бийән бәрҗ чаддго болн догшн буру номта улсин авъяс үзүлдг бәәҗ. Тегәд израильтянмуд теднә ик зууһинь алв. Тедниг Бурхна засгла харһулад бәәв. Наадк кананахн израильтянмудт көөгдв эс гиҗ алв өгх йоста. Кананд бәәрлхәр үлдсн кананхн буру номта бурхдт иткдг болв. Тедн израильтянмудыг оньдин түкрнә («Эклц» 10:18-19; 12:6; 15:21; «Нүүдл» 3:8).

Керүбмүд (херувимы) – күчтә җивртә Бурхна элчнр («Эклц» 3:24).

Керчлһн (обрезание) – көвүдин болн залусин махмудын үзүринь керчлһн. Абрахамд Бурхна өгсн зааврар, евреймүдин көвүн болһнд, төрснәннь хөөн, нәәмдгч өдртнь, керчүллһнә авъяс күцәдг бәәҗ («Эклц» 17:9-27; «Левит» 12:3). Керчлһн зааврин темдг болҗ тоолгдна. Бурхн болн Абрахамин хөөт үйнрин хоорнд кедг бооцан. Күн өрк-бүлтәһән хамдан Бурхна әмтн болад, Бурхна номд шүтнә. Керчлһн Израилин әмтнлә бәәнә гисн темдг. Евреймүдиг «керчүлгдсн» улс гинә. Талдан цуг әмтн – ор һанцхн Бурхн уга буру номта улс – «керчүлгдсн биш» гиҗ келнә.

Килнцәс цеврллһнә бәрц (жертва за грех, очистительная жертва) – Һарһсн килнцәс цеврллһн гиҗ иим бәрц бәрнә, цевр биш юмнас болн седклин зөвүрәс («Левит» 4:2-35).

Киттим – хуучн цагт Кипр арлын нерн («Әмтнә то авлһн» 24:24).

Куш – Куш орн-нутг Нил һолын экнд, Египетәс өмн үзг тал (өдгә Судана болн Эфиопиян һазрт) бәәҗ («Эклц» 2:13).

Левитмүд (левиты) – Яковин һурвдгч көвүн Левин хөөт үйнр. Мошег бәәсн цагт Бурхн Ахарона хөөт үйнриг шүүҗ авч. Ахарон Левин отга күн. Тедн Бурхна гелңгүд болҗ. Левин наадк үйнр цугтан тедниг левитмүд гиҗ нерәднә. Тедн Өргә герт гелңгүдт нөкд болад көдлх зөвтә. Израильд эдн һазр уга ор һанцхн отг яһад гихлә тедн Өргә герт көдлдг бәәҗ, хөөннь Сүмд. Талдан отгин евреймүдт тиим зөв уга. Дәкәд болхла, левитмүд Зака дасад, әмтн дунд багшлҗаҗ. Эдн Сүмд мөргүл кеһәд дуулдмн. Һазрин ормд левитмүдт эзлх балһсд болн Израилин талдан отгин бәәрнд тегш һазр эзлх зөв өггдҗ («Нүүдл» 38:21; «Левит» 25:32).

Лог – литр олив тосна нег һурвнань («Левит» 14:10).

Мацг (пост) – Библьд эн үг хотын цер гиҗ келгднә. Зәрмдән Бурхн-шаҗна учрар темдгтә болзгар йирдән нег өдр нам унд уушго. Иигҗ Бурхнд соңсхврта болҗахан эс гиҗ зовлң үзгдхлә уйдҗахан эс гиҗ сөрлт харһхла болн килнцәс һархар седхләрн Бурхиг дуудад дөң сурдмн («Левит» 16:29).

Мотр (жезл, скипетр) – йосна темдг эс гиҗ Бурхна күч медүлдг тайг («Эклц» 49:10; «Әмтнә то авлһн» 17:1-10).

Мөргүлин (өндр) орм (высота) – Канана бурхн-шаҗна әрүн бәәрн. Тиим гер өндр довудын ора деер тәвгддг бәәҗ. Зәрмдән ик моддын дор эс гиҗ тиньгр һазрт бәрдг чигн. Тенд Астарт бурхнд нерәдәд бахнс зогсадмн. Тиигән Астартд бәрц авч ирдг болҗ. Тенд һазрин урһц шинртхә гиһәд ончта мөргүлин проституц давулҗаҗ. Тиим йовдл әәлдәчнриг дамҗад Деед Эзн мел бурушадг бәәҗ («Левит» 26:30).

Назорей – еврей келәр иим күн эгл әмтнәс холҗад, бийән Бурхнд нерәддг чигн. Тегәд андһар өгәд чаһр уушго, талдан хортан күргх юм эдлшго, үсән хәәчлшго болн сахлан хусшго, дәкәд үксн күүнә цогцд өөрдшго, нам тернь төрл-садн күн болсн бийнь. Эврәннь назорейин андһар өгсн болзгин чилгчәр онц бәрц авч ирәд, Өргә герт (Сүмд) орхиннь өмн үсән хусх кергтә. Тиим шүтлһн назорейин бийиннь эс гиҗ төрсн цаглань экиннь андһарин ашнь чигн болад бәәх («Әмтнә то авлһн» 6:1-21).

Омер – еврей келн-улсин үүрмг юм чиңнүрддг кемҗән, 2,3 л дүңгә («Нүүдл» 16:16).

Өдмгин бәрц (хлебное приношение) – Бурхнд, гелңгүдт нерәдҗәх бәрц. Эннь тәрәнә һарц авхларн ханлтан өргдг темдг. Өдмгин бәрц түүкә эс гиҗ хуурсн тәрәнә буудян экн эс гиҗ үүлсн болн болһсн экн. Санхнь, тернь тоснла болн ладанла хольгдсн, давслгдсн болдг («Левит» 2:1-16).

Өргә гер (скиния) – зөөдг сүркә ик өргә гер. Иим гер эргндән хашалгдсн болдг. Хаша дотр тәкл тәкдг орм бәәх, уһалһна улан мөңгн сав болн Өргә гер – Харһлтын Шатр эс гиҗ Бооцана өргә гер бәәнә. Өргә герт Израилин әмтн гелңгүдин дөңгәр Бурхнла харһлт кенә. Шатр дотр хойр хора бәәнә: әрүн бәәрн болн хамгин Әрүн бәәрн. Әрүн бәәрнд ширә бәәнә. Терүн деер әрүн өдмг болн кергтә юмсуд тәвгднә. Бас күҗ уңһдадг ширә болн герлин гегән бәәнә. Бурхна зааврар израильтянмуд Өргә гер кеһәд, көдә һазрар йовхларн авад йовдг бәәҗ. Өргә гер дотр Бооцана хәәрцг бәрдмн. Израильд Өргә гер Бурхна гер гиҗ тоолгдна. Өргә герин өмн мөргәд, өдр болһн әмтн Терүнд бәрц бәрнә. Соломон хан Ерусалимд Сүм бәртл тиигҗ кедг бәәҗ. Израилин әмтн Өргә герин хашад орҗ чадҗана, әрүн бәәрнд зуг гелңгүд орх зөвтә. Хамгин әрүн бәәрнд зуг ах гелң җилд нег дәкҗ орҗ чадҗана. Өргә герт Бурхн өвәрц кевәр цугталань бәәнә гиҗ Израилин әмтн иткҗәҗ («Нүүдл» 26:1-37; «Әмтнә то авлһн» 1:50).

Песах (Пасха) – еврей улсин хамгин чинртә нәр. Мошен һардврар Египетин ялчас сулдсн евреймүд нәр кенә. Хамгин түрүнд Песах нәәриг евреймүд Египетәс һархларн кеҗ, болв хөөннь эн нәәриг җил болһн кедг болҗ. Ода күртл тиим нәр тедн кенә. Бәрцд орулсн хөөнә хурһиг бас «Песах» гиҗ келнә («Нүүдл» 12:11).

Пилистин теңгс (Филистимское море) – Дунд һазрин теңгс гиҗ өдгә цагт нерәдгднә («Нүүдл» 23:31).

Рефаимүд (рефаимы) – кезәңк Кананд бәәсн өндр нурһта келн-әмтн («Эклц» 14:5).

Синай – уул (зәрмдән Хорив гиҗ нерәднә). Синайин тоха арлын девскр һазрт (өдгә цага Египет) Бурхн Израилин әмтнлә бооца кеһәд, Мошеһәр дамҗад теднд Зака өгсмн. Моше Синай уул деер һарна. Тенд Арвн Заавр бичәтә хавтха чолуд авна (талданар болхла Бооцана хавтха чолуд) («Нүүдл» 19:1-25).

Сөм (пядь) – бөдүн залуһин һарин ик хурһн чивчхә хойрин хоорндк орм кирцхд 23 см («Нүүдл» 28:16).

Талант – еврей келн-улсин чиңнүр 35 кг дүңгә («Нүүдл» 25:39).

Тос келһн, тос түрклһн (помазание) – асхлһна, цацлһна эс гиҗ олив тос күүнд, юмнд болв чигн түрклһнә шишлң хуучна авъяс. Бурхна шүүҗ авсн гелңд эс гиҗ хан болҗах күүнд тос түркдг чигн («Нүүдл» 28:41). Тос түрксн юмн әрүн болҗ тоолгддг. Тедниг онц төрин төлә олзлдг чигн. Үлгүрнь, өргә герт тәкл тәкдг ормд эс гиҗ өргә герт бүклднь тос түркдг болҗана («Нүүдл» 40:9).

Тоха (локоть) – тохаһас һарин дунд хурһн күртл, өрәл метрәс невчкн баахн орм («Эклц» 6:15).

Улан теңгс (Красное море) – еврей келнд «Суф теңгс» гиҗ нерәдгднә, эс гиҗ «Хулста теңгс» («Нүүдл» 10:19).

Урим болн туммим – Бурхна седвәр медх җирв («Нүүдл» 28:30).

Үклин һазр – (преисподняя, еврей келәр «Шеол» гинә) – һазрин гүүнд бәәх орм. Тиигәрән цуг әмтн үкснә хөөн үннчнь чигн, килнцтәнь чигн ордмн. Библьд еврей келәр эн орм йирдән «шеол» гиҗ нерәдгднә. Орс келнд «там» гиҗ орчулгдна («Эклц 37:35).

Хомер – еврей келн-улсин үүрмг юм кемҗәлдг 230 л. Эн 10 ефәлә болн 100 омерлә әдл («Левит» 27:16).

Хореймүд (хорреи) – Эдом гидг һазрт кезәңк цагас авн бәәдг әмтн: тедниг Эсавин хөөт үйнр көөҗ һарһҗ («Эклц» 14:6).

Хөөт гергн (наложница) – иим гергиг залу күн эзлхәр герәдән орулҗ авдг бәәҗ. Хөөт гергн онц зөвтә: йосндан болхла эн мухлаһас өөдән зөвтә, зуг гергнәснь дор зөвтә («Эклц» 22:24).

Хуссоп (иссоп) – каңкнсн үнртә урһмл. Хуссопиг уснд эс гиҗ цуснд норһад күүнд эс гиҗ өлг-эдт цацад, мөргүл кехлә цеврлдг бәәҗ («Нүүдл» 12:22).

Цевр, цевр биш (чистый, нечистый) – «Хуучн Бооцанд» эн үг ик зуудан бурхн-шаҗна цевр керг күцәхлә олзлгдна. Мошен Закаһар Израилин әмтн цевр болн цевр биш юмиг йилһх йоста. Шишлң мал, шовуд болн заһсд, юмсуд болн хот-хол цевр биш болҗ тоолгддг бәәҗ. Күүг бас йилһдг бәәҗ. Кемр күн бузр хот эс идсн болхла, му гемтә, арсна гемтә эс гиҗ үксн юмна күш көндәсн уга болхла, цусн һарчах шав уга болхла, тиим күн цевр болҗ тоолгддг чигн. Күүкд күн сарин кир ирхлә эс гиҗ үр һарһсна дару цевр биш гиҗ тоолгддг бәәҗ. Арсна гемтә болн зәрм талдан гемтә әмтн бас цевр биш гиҗ тоолгддг болҗана. Цевр биш әмтн бурхн-шаҗна кергт орлцшго, нам цевр юмсудт һаран күргшго. Бийән цеврлхин төлә шишлң авъяс күцәдг чигн. Цеврлхин төлә күн бәрц бәрх йоста, тер күүнд хуссоп цацад цеврлхмн болҗана. Дәкәд бийинь усар цеврләд, хувцинь уһах кергтә («Левит» 7:19; 10:10; 13:13; «Әмтнә то авлһн» 19:17-19; «Давтх Закан» 14:3-21).

Шаталһна тәкл, бүклднь шаталһна бәрц (всесожжение) – эннь онц бәрц бәрлһн. Яһад гихлә терүнд нерәдсн мал бүклдән тәклин ормд шатагдмн. Һал шатахла, бәрц утанд хүврнә. Тер бәрцәс теңгр тал өөдлсн каңкнсн үнр Деед Эзнд тааста болдг чигн («Эклц» 22:2; «Левит» 1:2-17).

Шекель – еврей келн-улсин чиңнүрәр 11,5 грамм («Эклц» 23:15).

Шүтән (идол) – бурхна дүрстә зург эс гиҗ бичкн көшә («Нүүдл» 20:4).

Эвцлһнә бәрц (жертва мира) – иим бәрцәр Бурхнла чик хәрлцә бәрхәр болн эвцлһ нәәрлхәр, хәрү өмнк кевәрн Терүнлә бәәхин төлә кеҗәх бәрц. Малыг алсна хөөн өрәлинь тәклин ормд шатана, наадк өрәлинь бәрц авч ирсн күн, терүнә өрк-бүл болн гелңг иддг чигн («Левит» 3:1-17).

Яхве – Бурхна эврә нерн. Еврей үзгәр иигҗ бичгднә – הוהי (YHWH). Эн нерн чикәр яһҗ келгдх болн яһҗ тогтсинь ода күртл зүтклдән бола. Библин кесг орчуллһнд «Иегова» гиҗ келгдҗәнә. Болв эннь төв биш. Эннь эндр «Яхве» гиҗ тоолгдҗана: «Тер, оньдин бәәдг». Бурхна нериг чикднь соңсхад келшгон төлә, Вавилона бәрәнә хөөн евреймүд «Адонай» гиҗ келҗәв. Эннь орчулгдхла – «Мини Деед Эзн» («Эклц» 2:4; «Нүүдл» 3:15; «Давтх Закан» 6:13).

Кезәңк делкә

Кезәңк делкә

Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура

Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура

Table of Contents

Мошен тавн дегтр: Числа

Нүр үг

Числа

- Нүр үг
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36

Тәәлвртә толь (Мошен тавн дегтр)

- Алдр теңгс (Великое море)

- Анакин хөөт үйнр, анакмуд (анакимы)

- Асхлһна бәрц, асхх бәрц, чаһрин бәрц (возлияние)

- Ах гелң (первосвященник)
- Әәлдәч (пророк)
- Әрүн (святой)
- Барун үзгин теңгс (Западное море)
- Бемб өдр (суббота, еврей келәр «шаббат»)
- Бооцан (завет, договор)
- Бооцана хавтха чолуд (скрижали Завета)
- Буйсагдх юмн (заклятое)
- Буру номта улс (язычники)
- Бурхна элч (ангел)

- Бурхна Сәкүсн (Дух Божий, еврей келнд «руах»)

- Гелң (священник)
- Гера
- Гин
- Һалын бәрц (огненная жертва)

- Һару даах бәрц (возместительная жертва, жертва повинности)

- Давсн (соль)
- Давста теңгс (Соленое море)
- Даман
- Ефә (эфа)
- Ешурун (Иешурун)
- Закан (Закон, еврей келәр «Тора»)

- Израилин хамцан (общество израильское, община Израиля)

- Израиль
- Инҗр модн (смоковница)
- Канан (Ханаан)
- Канана улс (ханаанеи)
- Керүбмүд (херувимы)
- Керчлһн (обрезание)

- Килнцәс цеврллһнә бәрц (жертва за грех, очистительная жертва)

- Киттим
- Куш
- Левитмүд (левиты)
- Лог
- Мацг (пост)
- Мотр (жезл, скипетр)
- Мөргүлин (өндр) орм (высота)
- Назорей
- Омер
- Өдмгин бәрц (хлебное приношение)
- Өргә гер (скиния)
- Песах (Пасха)
- Пилистин теңгс (Филистимское море)
- Рефаимүд (рефаимы)
- Синай
- Сөм (пядь)
- Талант
- Тос келһн, тос түрклһн (помазание)
- Тоха (локоть)
- Улан теңгс (Красное море)
- Урим болн туммим
- Үклин һазр
- Хомер
- Хореймүд (хорреи)
- Хөөт гергн (наложница)
- Хуссоп (иссоп)
- Цевр, цевр биш (чистый, нечистый)

- Шаталһна тәкл, бүклднь шаталһна бәрц (всесожжение)

- Шекель
- Шүтән (идол)
- Эвцлһнә бәрц (жертва мира)
- Яхве

Кезәңк делкә

Еврей келн-улсин Египетәс нархар сансн хаалһин зура